فارغ از اینکه موسیقی چقدر تحت قوانین و قواعد ژانر، تعریف میشود، باید دریچههای دنیایی ناشنیده را برای شنوندگانش باز کند. در واقع هر قطعهی موسیقی دنیایی است رو به ذهن و حس مخاطب. کدام مخاطب؟مخاطبی که آمده تا چیز دیگری بشنود.
اما در همین دنیاها و نگرشها،هست نگرشی که به رغم تمام انتزاعی بودن موسیقی،سعی دارد نوعی از آن را اجرا کند که بیشتر برای خودش است. شاید موسیقی برای موسیقی مثل هنر برای هنر.
امروزه دیگر نه فقط مرزهای جغرافیایی که مرزهای مختص فرهنگ و هنر نیز از بین رفته است و شکلی از هنر موسیقی به منصهی ظهور رسیده است که در کمال بیشکلی و عاری از هرگونه تعلق خاطر به قواعد ژانر است.
این موسیقی حاصل تفکر اندیشمندان و نوگرایان موسیقی است و روز به روز با امتزاج و اختلاط هر چه بیشتر به سمتی میرود که شنونده عملا نمیداند با چه موسیقیای روبه روست.
امسال در بیست و نهمین جشنواهی بینالمللی موسیقی فجر گروهی در قالب کوارتت به سرپرستی وولف برودروده از کشور هلند شرکت داشت که طی دو اجرا در تالار ایوان شمس به اجرا پراخت. این گروه مصداق خوشایندی از آن چیزی است که در بالا به آن اشاره شد.
ترکیبی از پیانو، کنتر باس، کلارینت(وکلارینت باس) و درامز به خودی خود بیانگر این نگرش است که این مجموعه در تلاش هستند تا خروجی متفاوتی داشته باشند. یک ترکیب نامتعارف (البته شاید به گوش شنوندهی ایراین) که سعی میکند در همان ابتدا با انتخابی که به لحاظ سازبندی داشته است، ذهن مخاطبش را به چیزی معطوف کند که حوالی نو اندیشی دور میزند.
کنسرت با قطعهای شروع شد که به غایت تازه و بدیع بود. بدیع از این بابت که ملودی با آن مفهوم پررنگ، رنگ باخته و صداهایی موهوم شما را به سمت یک کلیت رهنمون میسازد. این وهم و این خیالپروری به تدریج در کلیت رپرتوار پخش میشود اما نه به این شدت که در پایان یک قطعه (قطعهی نخست)احساس نکنی که چیزی به اسم موسیقی اجرا نشده است. شاید خیلیها فکر میکردند آنچه به عنوان قطعهی اول شنیدهاند مقدمهی چیزی است که در ادامه خواهند شنید. اما وقتی قطعهی اول پایان یافت و قطعه دوم آغاز شد، خیلیها تازه فهمیدند دقایق قبل در حال شنیدن یک قطعه مستقل بودند.
آنچه در این مقدمه این تاثیر را به وجود میآورد؛ استفادهی افکتیو از ابزارهای موجود بود. در واقع نوازندهها با نگرش افکتیو از سازهای خود، صداهایی استخراج میکردند که به این نگرش دامن میزد و این ماجرا تا پایان کنسرت ادامه داشت.
قطعات این رپرتوار گویی تلفیقی از دو ژانر جاز و بلوز بود که آن هم آنچنان که نمونهای خوب از آن موسیقی تاکنون شنیده بودیم، نبود. سادگی،روانی و اجراهای شسته رفته و تسلط نوازندگان بر رپرتوار از نقاط قوت این اجرا بود.
آن چه در پایان میتوان به آن اشاره کرد،شنیدن تجربهای بود از چهار نوازنده ی اروپایی که به انتخاب و همت رامین صدیقی برای حضور در جشنواره بیست و نهم دعوت شده بودند و این کافی است تا حضور آنها را این دوره از جشنواره جدی گرفت. تبادل و آمد و شد این گروهها میتواند موسیقی داخل ایران را به جاهای دیگر دنیا ببرد.
انتهای پیام/
محمود توسلیان