یک - درخشش تئاتری ها ، تکلیف بازیگری را روشن کرد ! بازی شگفت انگیز و خیره کننده نوید محمدزاده در "عصبانی نیستم" که چند سر و گردن بالاتر از استاندارد بازیگری در سینمای ما بود ، در کنار حضور درخشان رضا بهبودی ، هوتن شکیبا ، حسن معجونی و چندین و چند بازیگر نخبه دیگر نشان از توانایی های فراتر از تصور بازیگران امروز تئاتر ایران دارد . همچنان تئاتری های قدیمی تری مانند امیر جعفری و پانته آ بهرام هم نشان دادند همچنان جایگاه خود را در عرصه سینمای ایران حفظ خواهند کرد . چنان که قبلا در یادداشتی مفصل اشاره کردم ، دوران بازیگری چشم رنگی ها و گونه پروتزی ها به پایان رسیده است و حالا دیگر فقط توانایی های بازیگری است که تداوم حضور هر بازیگری را شکل می دهد . نگاهی به تغییر چشمگیر سطح کیفی بازی باران کوثری که نتیجه تجربه های تئاتری دو سه سال اخیر اوست ، گواهی بر نقش ریاضت کشیدن های بازیگران تئاتر در ارتقای کیفیت هنرنمایی آنهاست . دو - سینمای آپارتمانی یکی از ژانرهای تازه سینمایی ماست ، ژانر ناخوشایندی که آشکارا جان هنر هفتم را گرفته است ! اصرار نویسندگان و سازندگان فیلم های امسال به روایت قصه هایی در یک لوکیشن محدود با سرمای فزاینده در لحن و نوع نگاه ، تماشای آثار را بدل به یک تجربه سخت و ناخوشایند روحی کرده بود . فیلم های متعددی در میان آثاری که سال آینده اکران خواهند شد در این گروه قرار می گیرند ، از درام موثر و جذاب "بیگانه" ( بهرام توکلی ) تا فیلم هایی مانند "ملبورن "( نیما جاویدی ) که ابزار لازم برای جذب مخاطب را دارند اما به بیراهه رفته اند . مخاطب سینمای ایران مجبور است از بین گزینه های محدود موجود انتخاب کند ، و طبعا ریزش مخاطب ادامه خواهد داشت . ادامه این روند نمی تواند به نجات سینمای ایران منتهی شود . سه - چهره های تازه بدون شک امید اصلی سینمای ما هستند ، چهره هایی که حضورشان مهم ترین بخش جشنواره امسال بود . کارگردان های تازه نفس و کاربلدی مانند هومن سیدی ، جمشید محمودی ، نیما جاویدی ، علیرضا فرید ، محمدرضا لطفی و ... با فیلم های تازه خود موفق شدند رونقی به جشنواره بدهند . حضور تازه کارها با توجه به انگیزه و البته نگاه ویژه ای که به سینما دارند ، می تواند دغدغه های ناشی از افت کهنه کارها را به تدریج کاهش بدهد . چهره هایی مانند امیرحسین ثقفی ، مصطفی کیایی ، منوچهر هادی و ... با فیلم های دوم و سوم خود نشان دادند که قرار نیست روند رو به رشد خود را متوقف کنند . همین امیدها کافی است تا نگران آینده سینمای ایران نباشیم . تازه یادمان نرود ما یک فیلمساز بزرگ در سطح بین المللی داریم ، آقای شهرام مکری با فیلم استثنایی "ماهی و گربه ". چهار - تلاش دسته جمعی بزرگان سینمای ایران برای ناامید کردن مخاطبان از تلخ ترین وقایع جشنواره بود ! فیلمسازانی مانند بهروز افخمی ، کیومرث پوراحمد ، مسعود کیمیایی ، رضا میرکریمی ، فریدون جیرانی ، و داریوش مهرجویی نتوانستند با فیلمهای خود نگرانی ها را برطرف کنند . به نظر می رسد نسل کهنه کار سینای ایران نتوانسته اند خود را با تغییرات سریع فرهنگی در روزگار مدرن تطبیق بدهند . رواج سینمای دیجیتال و شکل گیری لحن و بیان سینمایی جدید در سینمای ایران که چند سالی هست شروع شده ، کم کم تاثیرات خود را بر وجهه عمومی سینما حاکم می کند و در این میان فیلمسازان قدیمی تر که سعی دارند با همان ریتم و اندیشه های قبلی فیلم بسازند ، طبیعتا از روند شتابنده تغییر جا می مانند . شاید هنوز برای دل بریدن از سینمای این بزرگان زود باشد ، اما شکی نیست که شیوه زندگی امروزی فرصت زیادی برای اشتباه به کسی نمی دهد . پنج - عصبیت ناشی از روند زندگی در هشت سال گذشته در بسیاری از آثار دیده می شد . "کلاشینکف" ساخته سعید سهیلی این خشم را به بدترین شکل بروز داد ، و "عصبانی نیستم" رضا درمیشیان رندانه ترین و هنرمندانه ترین شیوه روایی را برای بیان روزگار سخت سپری شده انتخاب کرده بود . "قصه ها"ی رخشان بنی اعتماد تلخی روزگار را به رخمان کشید ، و بسیاری از فیلم های دیگر هم نشان دادند خشمی فروخورده درون هنرمندان سینمای ما نهادینه شده است . امسال با سرریز شدن این فریادها گذشت ، و احتمالا سال دیگر می توانیم آثاری را ببینیم که فرزند دوران تدبیر و امید باشند . سینمای ما دیگر به بلوغ رسیده و باید نقش خود را در سیاست گزاری فرهنگی به همه تحمیل کند . روایت صرف دردها به تنهایی فضیلتی برای هیچ فیلمی محسوب نمی شود ، و هنرمند باید درمان را هم بشناسد... شش - با توجه به فیلمهای جشنواره ، اکران سینمای ایران در سال 93 می تواند دردسرهای بعد اقتصادی سینما را ادامه بدهد . کمتر فیلمی در جشنواره رویت شد که هدف خود را جذب رضایت مخاطب قرار داده باشد ، و فضای انتزاعی و شخصی حاکم بر آثار طبعا امکان جذب بیننده انبوه را کاهش داده است . بازیابی رابطه با مخاطب نیازی مبرم برای سینمای نیمه جان ماست ، و این مهم تنها با برآورده کردن نیازهای مخاطب ممکن خواهد بود . اصرار به ساخت فیلمهای سرد و پیچیده دردی از جان زخم خورده سینما ما دوا نمی کند ، و ای کاش فضای بازی که ایجاد شده ، مصروف صدور بیانیه های سیاسی در قالب فیلم های سینمایی نشود . هفت - شک نکنید که جشنواره امسال ، سرآغاز دورانی تازه است . دورانی که می تواند بازگشت شکوه و اعتبار جهانی سینمای ایران را با خود بیاورد . اگر فیلمسازان ما تکرار را فراموش کنند و خلاقانه و هوشمندانه به روایتهای تازه دست پیدا کنند ، خیلی زود تلخی ها را فراموش خواهیم کرد . امروز ، آغاز آینده سینمای ایران است .