به گزارش سرویس تئاتر هنرآنلاین/
خانم مسلمی همین الان حکمی برای شما اگر بیاید که پیرو آن شما مدیرکل هنرهای نمایشی هستید؟ اولین کاری که به عنوان مدیر ارشد تئاتر می کنید، چیست؟
این سئوال سختی است . اولین کاری که میکنم اینکه اساتید و بزرگان تئاتر ایران که در خارج از ایران هستند را دعوت به کار میکنم آنهایی که حضورشان در ایران خیلی لازم است مثل اساتیدی مثل بهرام بیضایی، احمد دامود، رکنالدین خسروی و دیگران از حضورشان نهایت استفاده را میکنم چرا که آنها برای جامعه تئاتری ما خیلی لازم هستند. چرا بهرام بیضایی نباید در ایران باشد.
این اولین قدمتان است که شرایطی را فراهم کنید که این عزیزان برگردند ؟
برگردند و کار کنند و من تنها آرزویم کار کردن با بهرام بیضایی است.
قدم بعدیتان چیست؟ سعی کنید شعاری نباشد و بتوانید به آن عمل کنید.
حتما. من تا حالا هرچه که گفتم از صمیم قلب گفتم بودجه بیشتری از مجلس میگرفتم چرا که تئاتر هنری زنده است و ارتباط با تماشاگر به فکر و ذهن او کمک میکند. سعی میکردم سالنهای خیلی زیادی بسازم.
طی چند سال؟
مسلما کار خواهد برد اما سعی میکنم در زمان اندکی باشد مترو و زیر گذر و غیره را از تئاتر دور میکنم تئاترشهر میلرزد و در آخر پول!
اولش هم پول بود
همش پول بود. بچهها با علاقه کار میکنند و عشق درست است که کار دل است ولی نباید از آن سو استفاده کرد و در مقابل هیچ دریافت کنند. این منصفانه نیست باید جوانها را کمی دریابند. شاید میز آدم را تغییر میدهد ولی شاید من اینطوری نباشم.
این طرف میز با آن طرف میز خیلی آدمها را تغییر میدهد.
بله
خب مدیر خوبی بودید.
به جوانها امکانات میدادم خیلی تو ذوق برخی مدیران میخورد بعضی ممکن است دیگر کار نکند.
خانم مسلمی عزیز تئاتر که همه زندگیتان است و خواستید در هوای تئاتر نفس بکشید. اطلاع ندارم که قلم هم زدید یا کارگردانی کردید؟
نه. خیلی از بچهها به من پیشنهاد کردند که کارگردانی کنم ولی با خودم فکر میکنم که وقتی بازیگران روی صحنه باشند و من بیرون خیلی حسودی میکنم و اینکه کارگردانی خیلی رسالت بزرگی میخواهد. آقای بیضایی کارگردان باشد و دیگران؛ من نمیتوانم در کنار بیضایی بگویم من کارگردانم این خیلی سخت است.
در صورتی که در حال حاضر خیلیها آسان کارگردانی میکنند.
متاسفانه.
بگذارید سئوالات دیگری درباره علایق شخصی شما بپرسیم پرسپولیسی هستید یا استقلالی؟
پرسپولیسی. البته در گذشته الان دیگر نه. هیجان فوتبال اذیتم میکند.
بازیگران مورد علاقه شما چه کسانی بودند؟
آقایان کلانی، حجازی، محراب شاهرخی.
نزدیکترها چطور؟
الان نه چون شیدا هم استقلالی است و البته اتفاقی که برای آقای حجازی افتاد خیلی ناراحتم کرد.
از تلویزبون و سینما بگوئید .
من ترجیح اول برایم تئاتر است. 30سال تئاتر کارکردم و همه پیشنهادات سینمایی و غیره را رد کردم چون صحنه برایم چیز دیگری است. اما مثلا از کار با آقای میرکریمی که خیلی کارگردانی خوبی هستند واقعا لذت بردم و البته آنجا بازیگر تئاتری زیاد بود و احساس غربت نمیکردم اگر تئاتریها نباشند برایم سخت است.
خوشترین خاطره تئاتریتان چه بود؟
خوش که نمیشود گفت ولی کاری بود که با آقای یعقوبی میکردیم به اسم "شمعدانی" سال 80 . سالن چهارسو را دو قسمت کرده بودند یکی گذشته بازی میشد یکی حال. همه بچهها در یک قسمت بودند ولی من در دو قسمت حال و گذشته بازی داشتم. هانیه توسلی، نگار جواهریان همه بودند و من در عرض چند ثانیه با پوشیدن یک ژاکت باید گذشته را بازی میکردم و دوباره زمان حال را هم بازی میکردم این تغییر حس برای من محک بزرگی بود که در عرض چند ثانیه تغییر حس بدهم.. و جایزه کانون منتقدین را هم گرفتم.
و تلخترین؟
تجربه سختی داشتم. وقتی نمایش "سیمرغ" عطار نیشاپوری را با دکتر صادقی کار میکردم ؛ 15 بازیگر بودیم که جلوی آینه سیمرغ میشدیم. میکائیل شهرستانی هم نقش اول را داشت. مریم کاظمی، رضا عطاران، مهران مدیری، بهروز رضوی و... من یکی از نقشهایی که داشتم نقالی بود که باید درباره شمع و گل و پروانه حرف میزدم. پارتنر هم نداشتم، زیرا نقش مقابل داشتن خوبیاش این است همیشه اگر چیزی یادت برود او کمکت میکند من هر روز در این نقش روی صحنه میآمدم و 14 بازیگر دیگر پشت به تماشاگران مینشستند. هر روز شیطنت میکردند و یک صدایی در می آوردند تا بالاخره یک روز من با آن صدا تمرکزم را از دست دادم و تمام دیالوگهایم را فراموش کردم.
حتی آقای شهرستانی؟
نه آقای شهرستانی اخلاق حرفهای را حفظ میکرد و مطمئا خانمها هم نبودند خلاصه باید تصمیم میگرفتم که یا از صحنه بیرون بروم یا متن را بخوانم و خلاصه هر چه از شمع و گل و پروانه میدانستم گفتم...از صحنه که بیرون رفتم نمیدانستم چه گفتم ولی مُردم و خدا نصیب هیچکس نکند. سختترین لحظه زندگیم بود.
من هم این تجربه را داشتم سال 76بود همان موقع سریال امام علی (ع) را پخش میکردند روی صحنه چشمم به داریوش ارجمند افتاد و هر آنچه که بلد بودم از یادم رفت. ذهنم به سپیدی برف شد آخر جملهای که باید میگفتم این بود که "به کلاس رفتم و گریه کردم" و من فقط گفتم "و گریه کردم"! از شدت ترس واقعا خندهام گرفته بود. شما به تمرین طولانی چقدر ایمان دارید؟
من از آنجایی که کار رادیو میکنم ما در رادیو دو روز تمرین میکنیم یک روز ضبط میکنیم زود به کاراکتر میرسیم و این اتفاق در تئاتر به من کمک کرده وقتی متن را میخوانم خیلی زود به آن نزدیک میشوم. ولی خب تئاتر مسلما سختتر است اما در کارهای رئال فکر میکنم وقتی تمرین طولانی میشود برای بازیگر بیات میشود به طور مثال در "ماضی استمراری" ما در همان یک ماه اول به نقش رسیده بودیم جشنواره را البته خوب رفتیم ولی بعضی روزها که ندا از ما راضی نبود من فکر میکنم این اتفاق برای ما می افتاد که تمرین بیات شده بود.
من چون خودم دغدغه کار عروسکی دارم میخواهم نظر شما را درباره این تفکیکی که بین نمایش عروسکی و نمایشی که بازیگر زنده دارد بدانم.
من هیچ تخصصی روی کار عروسکی ندارم. کار "خانه برنارد آلبا" شما را دیدم و یکبار اپراهای غریب پور به نظرم نمیشود مرزی بین این دو قائل شد. وقتی به عروسکها جان میدهید همانقدر تاثیر دارد که مثلا نمایش "سقراط".این که شما به آنها جان میدهید مثل دختری که در "خانه برنارد آلبا" خودش را دار زد واقعا حس یکسانی برای من دارد و من گریه کردم.
آینده تئاتر را در ایران چگونه میبینید؟
آه...
جواب دادید مرسی برویم سراغ سئوال بعدی؟
درسته ولی من جدیدا نمایش "سقراط" آقای حمید رضا نعیمی را دیدم شاید خیلی شگفت نبود ولی کار خوبی بود شاید آن نفسی که دارد میآید در راه است ولی هنوز کامل دمیده نشده است.
میان این همه آلودگی خوب است.
نمیدانم. 30 شب آن نمایش اجرا شده و تالار وحدت 3 طبقهاش پر شده است. این خیلی خوب است حتما چیزی داشته که مردم اینقدر استقبال کردند. من فکر میکنم این نفس کوچکی که دمیده شده این آزادیهای کوچکی که داده شده حرفهایی زده شد که حرفهای من بود. نجات بشریت یعنی همین که مرد و زن دست به دست هم بدهند و بشریت را نجات دهند. آخه این گفتنش چه اشکالی دارد وقتی در "سقراط" گفته میشود انگار حرف من و شماست. وقتی حرف دل مردم زده میشود انگار تخلیه میشوند انگار روحشان شاد میشود.
پس خوشبین به تئاتر هستید.
تئاتر چیزی است که وقتی از آن بیرون میآیید باید به آن فکر کنید نه این که سریع فراموش بشود خوشبینم به خاطر اینکه "سقراط" را دیدم و به خودم جرات دادم در نمایش آستین کسی که نقش شوهرم را دارد را بگیرم. تبی است بهتر از مرگ...تلفن خانهتان زنگ میزند شماره ناشناسی است بر می دارید: الو ... بله... خودم هستم شما؟... اول باید متن را بخوانم.
میخواهم بدانم شرایطی که برای کار کردن با یک کارگردان پیشکسوت یا جوان میگذارید چیست؟
من با یک سری از کارگردانها کار کردم و کار آنها را میشناسم مثل آقای یعقوبی ..یک چیزی در این باره یادم آمد. وقتی نمایش " یک دقیقه سکوت " آقای یعقوبی را دیدم اصلا او را نمیشناختم. حس خوبی داشتم وقتی نمایش را دیدم گفتم وای چقدر روحم تازه شد. چه کارگردان خوبی در خانه همهاش به آن فکر کردم و با آن گریه کردم در خانه میگفتم خدایا میشود من با این کارگردان کار کنم. خیلی انرژی میفرستادم. یک ماه بعد یه خانم جوانی زنگ زد و گفت من دستیار آقای یعقوبی هستم و ایشان از شما دعوت به کار کردهاند. من در راه اداره تئاتر بودم که بروم جواب آقای پارسایی را بدهم نقش را که به من داده بودند نقش یک زن روانی بود و من نمیدانستم به آقای پارسایی چه بگویم.
رو در وایسی دارید با بعضیها؟
نه نمیخواستم نقش را بپذیرم فقط میخواستم به پارسایی بگویم تغییراتی در نقش بدهد..بعد از آن که تماس گرفتند رفتم و فهمیدم چقدر انرژی مهم است.
جواب سئوال ما داده شد؟
نه. وقتی با آقای یعقوبی کار کردم دیدم چه سبک جالبی دارد و چه اتودهای خوبی میزند..چقدر متفاوت است و پس از آن سه کار دیگر باهم داشتیم که از دو تا هم جایزه گرفتم. خیلی دوست داشتم کار با آقای یعقوبی را. بعد با آقای علیرضا نادری آشنا شدم "کوکوی کبوتران حرم" که با 12 خانم بودم که کار فوق العادهای درآمد باز هم اگر پیشنهاد کنند با سر میروم.
و آنهایی که نمیشناسی؟
راستش به من میگویند با جوانها داری کاری میکنی.
بله به خاطر همین این سئوال را از شما پرسیدم؟
میگویند با جوانها کار میکنی. چرا مگر کاری به تو پیشنهاد نمیشود؟
این سئوال خیلی حساس است چرا با جوانها کار میکنی آیا کار به تو پیشنهاد نمیشود؟ یعنی با چه نگاهی این افراد به کارگردانهای جوان نگاه میکنند و یک بازیگر معتبر را زیر سئوال میبرند.
من نمیدانم شاید پیشکسوتهای دیگر دوست نداشته باشند با جوانها کار کنند. به شخصه فکر میکنم باید از جوانها حمایت شود بخصوص آنها که دارند خلاقانه کار میکنند و دید وسیعی به تئاتر دارند.
"طبقه هفتم" کارگردانش کی بود ؟ من یک بازی عالی در آنجا از شما دیدم.
بهرام سرورینژاد که نقش یک پیرزن 100ساله را داشتم. فرقی نمیکند که کارگردان جوان یا پیر باشد. میگردم به دنبال یک نقش خوب تا تکراری و کلیشهای نباشد و فکر نکنم دیگر نقش یک پیرزن 100ساله را پیدا کنم. دنبال نقشهای چالش برانگیز هستم. نقشهایی که فکر مرا به خودش مشغول کند. مثلا در طبقه هفتم پیرزن 100 ساله برایم جالب بود.کارگردانی که نشناسم متن برایم مهم است. بعد با کارگردان صحبت میکنم اگر احساس کنم آدم خلاقی است با او کار میکنم و همین طور گروه برایم مهم است. کما اینکه مثلا اشکان خیلنژاد یک پسر 23 ساله است و دانشجوی فوق لیسانس کارگردانی تئاتر. دو سال پیش متن "نورگیر" را به من پیشنهاد کرد قبول کردم گروه هم که هوشنگ قوانلو و نوید محمد زاده و .... جوانها خلاق هستند بعضی وقتها قدیمیها کارهای کلیشهای میکنند. من چون دختر جوانی در خانه دارم روحم جوان مانده. ممکن است جسمم پیر شود ولی روحام جوان است و تئاتر هم مرا زنده نگه داشته و سعی میکنم به جوانهای هدفمند و با انگیزه کمک کنم.
از موقعی که شما را شناختم لبخند به اضافه ناهید مسلمی بوده دوست دارم بدانم منهای تئاتر چه چیزهایی این لبخند را قوت میبخشد مثل کتاب نقاشی و هنرهای دیگر.
زندگی را خیلی دوست دارم. بدبین نیستم و همه چیز را از دریچه مثبت دیدم. گاهی لطمه دیدم ولی ارزش داشت و در این هنرها شعر خواندن را دوست دارم هر چند شعر رنج به همراه دارد و عصاره حرفهای شاعر است و تمام غمهای او و دردهایش در آن است شعر خواندن هم رنج دارد.
کدامیک از نویسندههای ایرانی را دوست دارید؟
دولت آبادی . وقتی آدم چهره او را میببیند زحمت و رنج و چروکهای صورت. معلوم است که این سالها چقدر کار کرده است. آسان نیست "جای خالی سلوچ" را نوشتن آسان نیست "کلیدر" را نوشتن. و یکی از افتخارات من این است که ایشان مدتی به آناهیتا میآمدند و من از نزدیک میدیدمشان. شاملو، فروغ، شهریار، سید علی صالحی. نقاش زیاد نمیشناسم ایران درودی را که خاطرات ایشان در کتابی به نام "سه نقطه" گردآوری شده را که خواندم خیلی دوست داشتم. ولی زیاد با نقاشی در ارتباط نیستم.
شاعرهای خانم چطور؟
سیمین بهبهانی و رمان نویسها سیمین دانشور.
با پروین چطوری؟
در رادیو نقش او را بازی کردم. یک شاعره معاصر عرب را می شناسم" قاده السمان" که خیلی شبیه فروغ خودمان است و شعرهایش خیلی زیباست.
برویم برای خواندن یک شعر؟
بله از قاده السمان که یک جوری هم ممکن است به تئاتر ربط پیدا کند:
" اعتیاد به تو معتاد شدم و کار آخر شد یا میپنداری که کار آغاز شد سوزنی زرین و مخدر حضور تو را در شریانهای من میکارد و زبانت را در سینهام تا کوبشهای قلب بیدار شود..."
تئاتر برای من این است واقعا معتادش هستم.
انتهای پیام/ گفت و گو : سارا سالک