به گزارش سرویس تئاتر هنرآنلاین/ کارگردان بر آن است تا با استفاده از موسیقی‌های متفاوت و تلفیق با صداهای فضاساز حرکاتی را طراحی کند و کرئوگرافی به کار گرفته شده، به دنبال ایجاد فضایی رویایی و جادویی است. امکانات صحنه به حداقل رسیده و بدن بازیگر محور و حاکم بر صحنه است. بازیگر حتی کلمه‌ای به زبان نمی‌آورد و با پوشیدن لباس‌های منعطف و ایجاد حرکت و رقص به دنبال القای مفاهیم و پیش بردن نمایش است. شاید هم بهتر باشد طراحی حرکات را به تلفیق رقص، پانتومیم و رفتارهای معمول مرتبط دانست. اما هدف رسیدن به بیانی جهانشمول است که بدون اتکای به زبان، این روند را به جریانی موثر و پویا و خلاق تبدیل می‌کند. شاید به همین دلیل هم هست برخی از لحظات به ناچار مبهم است و این مسیر تا به پایان ادامه می‌یابد. اما در صحنه پایانی با تصلیب آردلیون همه آنچه باید اتفاق می‌افتد. درست به قاعده قربانی شدن آردلیون و روشنای وجود این مرد نمایشگر است که ذهن به مرور نمایش از پایان تا به ابتدا می‌پردازد و می‌فهمد آنچه باید را و دیگر هیچ چیزی گنگ و مجهول باقی نمی‌ماند.

بنا بر اظهارات ژیرایر داداشیان، کارگردان "آردلیون"، این شخصیت در زمان امپراطوری رم زندگی می‌کرده و خود نمایشنامه‌نویس و بازیگر بوده است و بنا بر خواست امپراطور در سرزمین‌های مسیحی متونی را کار می‌کرده که این دین و آیین را به سخره بگیرد. پس از چندی این شخص متحول می‌شود و به دین مسیح گرایش پیدا می‌کند و حالا مردم و حکومت از او می‌خواهند که از دین مسیحی دست بردارد و این گستاخی و سماجت باعث می‌شود از جامعه با سنگ پرانی‌های مردم طرد بشود و حکومت هم او را به مرگ و اعدام در ملا عام وا بدارد. این مسیحی مومن در دو آیین کاتولیک و ارتدوکس پذیرفته شده و همچنان به نیکی از او یاد می‌شود.

مسیر نمایش هم به دنبال القای همان قصه‌ای است که پیش از نمایش شنیده‌ایم و البته بسیار گویاتر و خوش حس‌تر چرا که مدام تصاویر زیبایی توسط رقصندگان این نمایش آفریده می‌شود. هماهنگی شدیدی بین بدن و موسیقی و بین رقصندگان و نور و اشیاء به کار گرفته شده هست. همچنین ماسک‌ها و نقاب‌هایی در خدمت اجراست که کار را به زیبایی‌های در خور تامل‌تر سوق خواهد داد.

بازیگران گاهی دو سویه با دست و پا و با بهره گرفتن از نقاب نصب شده بر لباس‌ها هنرنمایی می‌کنند و گاهی هم در همسویی با دو یا چند رقصنده دیگر لحظات دراماتیک و پرشوری را تصویرسازی می‌کنند.

آردلیون از آن دست نمونه‌های تئاتر فیزیکال است که می‌تواند برای هنرمندان ما نیز الگو باشد چراکه برخی تلاش می‌کنند اما از پس یک جریان صحیح و القاگر برنخواهند آمد و گنگ بودن را بر مخاطب تحمیل می‌کنند و مدعی می‌شوند که مخاطب نمی‌فهمد. این تفهیم و تفاهم باید در مشارکت تماشاگر و البته عادت دادنش به چنین خوراک فرهنگی و ذهنی است. وگرنه در آردلیون هم موسیقی کلاسیک و سنتی جهان و هم موسیقی نوین به ازای کارآمدی رقص سنتی مانند "کاتاکالی" و باله و هم رقص مدرن در خدمت اجراست. این هم‌گرایی است دقیق تا ما هم داشته‌های سنتی‌مان را در کنار اتفاقات مدرن در اجراهای‌مان به کار گیریم تا در تلفیق این دو بشود، هویت و فرهنگ بومی را برای تثبیت و مطرح ساختن هنرمان در سطح جهان فعال کنیم. هنر تک ساحتی یا کپی کردن صرف از آثار مدرن و غربی نقطه انحرافی و بازماندگی ما از اصالت‌های وجودی است و این نمایش ارمنستانی دقیقا چنین نکاتی را به ما یادآوری می‌کند.

آردلیون متاسفانه پایانش کمی زیادی دارد. درست در لحظه‌ای آردلیون تصلیب می‌شود باید نمایش تمام شود و آن قسمت که مردم توسط انرژی او و طی انتقامی کشته می‌شوند، از روند معقول و منطقی خارج است. همچنین رورانس هم باید به موقع انجام می‌شد چون دقایقی تماشاگران معطل شدند بی‌آنکه بدانند چرا نباید بازیگران پا به صحنه بگذارند.

آردلیون پرفورمنسی است که در همه جا فهمیده می‌شود چه آن قصه ابتدایی روایت بشود و چه نشود چون در آن میان تصاویر به طور پیوسته گویای مطلبی است. همین خود درک مطلب را برای مخاطبش راحت خواهد کرد. به همین خاطر هم نیاز است که با یک بازنگری و احساس ضرورت هنر پرفومرمنس در ایران نیز رونق و اعتباری بیابد. این گوناگونی هنرهای نمایشی است که در ایجاد فضایی قابل درک از هنر ایرانی کمک نماید.

انتهای پیام/

رضا آشفته/