به گزارش سرویس تئاتر هنرآنلاین/
"مرگ تصادفی یک آنارشیست" هم واقعا یک متن انقلابی است و در آن قصد دارد تا علیه جریان لیبراستی حاکم بر ایتالیا انتقاد کند. او به عنوان یک چپ و کمونیست معتقد به تودهها و کارگران سعی بر آن دارد تا نظام حاکم را از طریق یک متهم یا روانی (با بازی میکاییل شهرستانی) به چالش بکشد. این روانی که استاد دانشگاه هم ممکن است باشد، هر بار در لباس یک آدم دیگران را سرکیسه کرده و حالا بازپرس ویژه جرایم مربوط به دزدی و کیف قاپی به دنبال محکوم کردن و بستن اتهامی به این موجود زبر و زرنگ است و چون کم میآورد او را از دفترش میراند. اما روانی متوجه این نکته میشود که اقدامات اشتباه پلیس منجر به خودکشی یک آنارشیست شده که خود را از پنجره پلیس سیاسی به بیرون پرتاب کرده است. در صحنه بعدی روانی در لباس قاضی ویژه تحقیق و تفحص پیگیر این قتل میشود. او با دلایل و رفتارهای درست رییس پلیس و بازپرس جرایم سیاسی را به قتل و تخلف به خاطر جعل و کذب محکوم میکند.
بازپرس جرایم سرقت متوجه این روانی شده ولی دیگران اصلا حرف بازپرس را باور ندارند. در این گیرودار هم یک زن خبرنگار گیر سه پیچ داده که پرونده آنارشیست را به طور شفاف در روزنامهاش منعکس کند. روانی هم به عنوان یکی از مشاوران پلیس به جای همکاری با رییس پلیس، دلایل دریافته درباه آن قتل مشکوک را افشا میکند. حالا این ماجرا دو تا پایان خواهد داشت. یا خبرنگار باعث آزادی اعضای پلیس میشود و بعد بمبی در آنجا میترکد و قربانی خود خبرنگار است چون پلیس علی رغم دلسوزی این زن به دلیل آگاه شدن بر اصل مطلب اطمینان ندارد و او را در اتاق تنها میگذارد تا بمیرد. یا اینکه او به همراه روانی میگریزد و پلیسها خواهند مرد. این نوع پایانبندی یادآوری نگاه پست مدرنیستی و عدم قطعیت برای سمت و سو دادن به یک ماجرای نمایشی است.
بخش عمدهای از کشش و زیبایی این نمایش به خاطر بازی نفسگیر میکاییل شهرستانی است و اگر دیگران هم میتوانستند قد و قامتی داشته باشند به قاعده مرسوم در بازی کمدی؛ آن وقت شاهد یک کمدی کولاک میبودیم. بعد از مدتها دوری شهرستانی از تئاتر ارتباط دوبارهاش با کاستیهایی همراه شده بود و این بار در "مرگ تصادفی یک آنارشیست" باز شاهد یک بازی چندگانه و نفوذ در لایههای چند نقش متفاوت هستیم. تجربهای که او بارها در نمونههایی همانند "مویه جم" و "سحوری" به شکل بینظیری از پسش برآمده بود. این بار او یک کمدین میشود که شاهد یکی از متفاوتترین بازیگریهایش باشیم. حتی در اینجا چندین بار لباس عوض میکند تا بتواند نقشهایش را در طول یک نمایش بازی کند و هر بار هم این نقشها متفاوت با نقش قبلیاش است. در ضمن او باید بتواند خنده تماشاگر را هم دربیاورد و درالقای فضا و پیش بردن داستان هم موثر باشد. واقعا این گونه بازی کردن سخت است و اگر میکاییل شهرستانی متمرکزتر در تئاتر باشد باز هم میتواند در صحنه خلاق و شگفتیساز باشد. البته با دانستن این نکته که بازیگران ما از سطح بهتری دارند برخوردار میشوند و باید خود را از همه لحاظ به روز نگه داشت.
مصطفی عبداللهی بر آن است تا در فضایی واقعگرا و روابط مشخص مراحل مختلف یک نمایش را نمایان کند و هدف هم پرداختن به فساد حاکم بر قوه قضاییه ایتالیاست. در ضمن کمدی داریو فو هم در آن باید مشهود باشد. نوعی کمدی متاثر از کمدیا دلارته ایتالیایی که بیشترین هدفش کسب لذت است اما داریو فو چندان به این لذت و حظ بصری و نمایشی اکتفا نمیکند بلکه بر آن است تا اندیشه خود را در لفافه و حتی آشکار به کرسی بنشاند. به همین دلیل متن موفق است و عبداللهی هم از صحنه دوم به بعد با روال درست جریان را پیش میبرد اما در صحنه اول ضرباهنگ لازم و انرژی مکتفی برای ایجاد فضایی سرخوش موجود نیست. حتی برای خود شهرستانی هم از صحنه دو به بعد وضعیت و جریان درست بازی مشخصتر است. به هر تقدیر او توانسته پیچ و تب لازم را به ماجراها بدهد و از پس سرگرم کردن مخاطب برآید. اما به لحاظ القای اندیشه شاید هنوز هم بشود چارهاندیشی کرد. شاید کمدی شدن محض مانع از آن شده و شاید هنوز روال بازی آن قدر گرم و گیرا نشده که بشود با اتکای به آن به شرایط مطلوبتر اجرا امیدوار شد.
انتهای پیام/
رضا آشفته