به گزارش خبرنگار مد و لباس هنرآنلاین،رابعه خانی متولد 1362 طراح لباسی است که در رشته روانشناسی صنعتی سازمانی تحصیل کرده است. با او در محل نمایشگاه لباسش در مورد چگونگی گرایش به طراحی لباس و فعالیت او در این زمینه صحبت کردیم.
چه طور شد که کار طراحی لباس را شروع کردید؟
خانی: در رشته تحصیلی من، شما یک شخص مناسب را برای یک کار انتخاب میکنید . من تستهای لازم را از خودم گرفتم و دیدم که روانشناسی اولویت دومم هست. اولویت اولم هنر بود. به همین دلیل در جهاد دانشگاهی طراحی داخلی و دکوراسیون خواندم. آنجا با بچههای طراحی لباس آشنا شدم و پس از رفت و آمد و دیدن کارهایشان شروع کردم به طراحی لباس.
از کی کار طراحی لباس را شروع و تا به حال چند مجموعه ارائه کردید؟
خانی: به طور رسمی از تابستان 91 شروع کردم و پنج مجموعه آماده کردم که به شکل فصلی ارائه شدند. ولی از این به بعد قصد دارم در هر دو فصل یک بار کار کنم. یعنی بهار و تابستان - پاییز و زمستان . این طوری کار راحتتر است و حجم کاری کمتر میشود و در نتیجه کیفیت کارها بالاتر میرود.
نحوه ارائه آثارتان چگونه است؟
خانی: نمایشگاههای خانگی. البته وقتی عضو انجمن طراحان لباس شدم چون کارهایم را در یک نمایشگاه بینالمللی دیده بودند و خوششان آمده بود، یکی دو تا از کارهایم را گذاشتند در غرفه انجمن. از این به بعد هم اگر نمایشگاهی باشد با هم همکاری خواهیم داشت.
آشناییتان با انجمن طراحان لباس چه طور بود؟
خانی: در واقع از آنجا شروع شدکه چند تا از برندها شروع کردند به کپی کردن کارهایم ، من دنبال این بودم که پشتوانهای داشته باشم برای دفاع از خودم .
الان نام برند شما در انجمن طراحان لباس ثبت شده؟
خانی: نه نام خودم ثبت شده است. روند کار اینگونه است که برند باید اول ثبت شود و بعد میتوانید آن را عضو انجمن کنید. برای ثبت برند هم باید عضو اتاق بازرگانی باشید و شرایط سختی دارد که برای کارهای شخصی عملی نیست.
طرحهای شما چه طور شکل میگیرند؟ زیرا بیشترین مانور کارهای شما روی برش است،طرحها را اول میکشید یا در طول کار به وجود میآیند؟
خانی: من بین هر مجموعه مدتی زیاد در خیابانها میرم و فقط به آدمها نگاه میکنم. استایل بدن، صورت، رنگهایی که در لباسها استفاده میکنند ، حتی مثلا زیپ لباسها و همه جزییات. همه اینها را به عنوان پس زمینه نگه میدارم و احساس میکنم که خیلی چیزها کم است. بعد شروع میکنم به طراحی کردن. یک سری از طرحها را هم روی فیگوری که انتخاب میکنم طرح میزنم . مثلا فیگور را دارم نگاه میکنم بعد احساس میکنم که اینجا باید این شکلی باشد و ... چیزی که طراحی میکنم طرح نهایی نیست. مدتها نگاهشان میکنم و بارها اصلاح میکنم. خودتان می دانید که چشم عادت میکند و باید بگذاریم در فاصله زمانی دوباره ببینم تا به نتیجه برسد. بعد می روم پارچهها را میبینم. و دوباره یک طرحهایی به ذهنم می آید چون بعضی از پارچهها خودشان می گویند که چه مدلی باید باشند . بعد شاید بعضی طرحها را براساس آن پارچه تغییر بدهم تا طرح نهاییام دربیاید.
سفارش هم می گیرید یا فقط کارهای آماده را میفروشید؟
خانی: بله مشتریهایی داشتم که طرح را برای آنها زدم و نمونه پارچه را عکس میگیرم و میفرستم برای آنها و وقتی تایید کنند کار را آماده میکنم.
از نظر مالی اسپانسر هم لازم دارید و یا خودتان به تنهایی می توانید طرحهایتان را ارائه دهید؟
خانی: اسپانسر اگر باشد خیلی بهتر است. در مورد خودم پدرم خیلی کمکم کرد، چون در مجموعههای اول آدم هنور شناخته شده نیست و دارد سرمایهگذاری می کند روی یک کار. ولی بعد کم کم اسم در میکنی و تازه کار به سوددهی میرسد. ولی اوایل یک نفر باید باشد که هزینههایی مثل عکاسی و مدل و... را تامین کند. حتی خیلی وقتها من تعداد طرحهایم خیلی بیشتراست ولی حذفشان میکنم که هزینهام خیلی بالا نرود. ولی اگر اسپانسر باشد این مشکلات وجود ندارد.
شما تنها کار میکنید یا گروه دارید؟
خانی: کار طراحی را خودم انجام میدهم ولی تیم اجرایی جداست. سه نفر خیاط هستند که کارها را انجام میدهند. پارچه فروشهایی هم هستند که از آنها پارچه میگیرم یا عکس نمونههای جدید را برایم میآورند.
یکی از مسایلی که این روزها مطرح است طراحی لباس ایرانیست. به هر حال فرم لباس رسمی ما یک چیزی است که جا افتاده و نمیشود زیاد تغییرش داد . حالا به نظر شما چه کار باید کرد که یک بیننده ایرانی و خارجی وقتی لباسی را میبیند ، بدون اینکه بداند که این کار کجا تولید شده بتواند تشخیص بدهد که این طرح ایرانی است. یعنی حتما باید در وهله اول یک بته جقه ببیند یا چیز دیگری که بتواند هویت لباس را نشان بدهد؟
خانی: به نظر من چون طراحها تازه دارند کار میکنند هنوز چیزی به عنوان سبک ایرانی وجود ندارد. یک عده کارهای خارجی را میبینند و از آنها در طراحیشان استفاده می کنند. ولی بعضی هم خودشان کار میکنند و سعی دارند سبک و شیوه خودرا داشته باشند. یک پایهای برای کار خود میگذارند که مثل یک گیاه کم کم رشد کند و شاخ و برگ بدهد. ولی من خودم در طرحهایم سعی میکنم در عین اینکه روحیه ایرانی دارد مدرن هم باشد. یعنی نه خیلی قدیمی و سنتی، اما در عین حال معلوم باشد ایرانی است. الان هم خیلیها این پوشش را به چشم یک اجبار نگاه میکنند . من خواستم یک کاری کنم که فرد وقتی مانتو را می بیند دوست داشته باشد آن را بپوشد. فکر میکنم تا حدودی موفق بودم . چون نود درصد کسانی که مانتوهایم را خریدند میگویند وقتی آن را پوشیدهاند احساس خوبی دارند و خوشحال هستند.
مشتریهای شما طیف خاصی هستند؟ چون لباس وقتی در خانه تولید میشود قیمتش خیلی متفاوت است با لباسی که در تولیدی آماده و در مغازهها فروخته میشود.
خانی: راستش من بیشتر گروه سنی مخاطب برایم جالب بوده که معمولا 25 تا 45 سال بودند و هرچه به 50 نزدیکتر میشوند تعدادشان کمتر میشود. خیلیها هم تازه عروس بودند و برای مراسم لباس میخواستند. ولی فکر میکنم بالاخره یک ریزشی هست. چون قشر متوسط رو به پایین مسلما نمیتوانند یک مانتوی 300- 400 هزار تومانی بخرند. بنابراین اگر میشد این کارها را با تولیدی کار کرد که قیمت پایینتر بیاید این فاصله بین قشر مرفه و متوسط ایجاد نمیشد.
شما فکر میکنید کارهای شما قابلیت تولید انبوه را دارد؟
خانی: نه به صورت انبوه چون پارچههای خاصی دارند که نمیشود زیاد از آن تولید کرد. مشخصا کار خودم را نمیگویم ، ولی اگر تولیدیها کیفیت کارشان را بالا ببرند مسلما سطح مد جامعه و کیفیت نظر مردم هم بالا می رود. الان وقتی مانتوی خیلی ارزان است با دوخت بد و یکی هم هست با قیمت بالا و دوخت خوب؛ خیلیها این تفاوت رو تشخیص نمیدهند و میگویند چه فرقی دارد. پس طبیعتا لباسی رو که ارزانتر است میخرند. خوب این بر میگردد به تفاوت دیدگاه آدمها که اکثریت افراد جامعه پوشش رسمی را فقط به این عنوان میشناسند که باید یک چیزی تنشان باشد تا بتوانند در اجتماع حاضر بشوند. یعنی وقتی یک عدهای هستند که میگویند من خوشحالم وقتی این لباس را میپوشم، یک عده خاص هستند که این طرز تفکر در آنها به وجود آمده که باید لذت ببرند از لباسشان. حالا چه طوری میشود این را گسترش داد که همه فکر کنند باید از آنچه میپوشند لذت ببرند. البته با توجه به این که اکثریت جامعه ما متوسط رو به پایین هستند و توانایی پرداخت مبلغ بالا برای یک لباس را ندارند. من فکر میکنم که نقش رسانهها، تلویزیون و سینما خیلی مهم میشود. چون در تمام دنیا اینها چیزهایی هستند که به مد جهت میدهند. اینها آدم هایی هستند که اصطلاحا ستاره هستند . سینما بخشی دارد به نام طراحی لباس. اگر سختگیریها روی این بخش زیاد باشد نمی تواند رشد کند و از آن طرف مخاطبینش هم نمی تواننذ رشد کننذ.
تا حالا فکر کردید که از طرحهای محلی در کارها خود استفاده کنید؟ یعنی احساس کردید که قابلیت کار دارند یا نه؟
خانی: بله. اتفاقا یکی از کارهایم هست که خیلی دوستش دارم چون ما اصالتا کُرد هستیم و آن را از جلیقههای زنان کرد الهام گرفتم. در حقیقت مادر من یک لباس کردی داشت و برای یک عروسی که همه لباس محلی میپوشیدند آن را آماده کرد و من وقتی دیدم خیلی خوشم آمد و به نظرم خیلی شیک بود. فکر کردم به شکل امروزیتر میشود از آن استفاده کرد. بعد شروع کردم به طراحی کردن. اول سادهتر بود و بعد رسید به جایی که خودم خیلی دوستش دارم.
فکر می کنم مشتریهایی که جلب این نوع لباس میشوند، یعنی کاری که در خانه تولید میشود ، بیشتر طرز فکرشان این است که لباسی تهیه کنند که مشابه نداشته باشد و وقتی یک پولی را بیشتر از عرف جامعه پرداخت می کنند به خاطر این است که می دانند این لباس جای دیگری دیده نمیشود . حالا اگر بخواهیم این کارها به تولید انبوه برسد این وجه از بین می رود. فکر میکنید این کارها که شما تولید کردید قابلیت اینکه ده هزار تا از آنها تولید شود را دارند؟ چون مانتویی که تولیدی عرضه میکند یک پایه سادهای دارد و چیزی نیست که خیلی توی چشم باشد. بنابراین وقتی هزاران از آن را در خیابانها می بینیم خیلی به چشم نمیآیند. ولی کاری که این قدر متفاوت است وقتی تعدادشان زیاد باشد خیلی به چشم میآید و زود تکراری میشود . حالا به نظر شما اگر قرار باشد یک طراحی که کار محدود انجام میدهد بخواهد برای تولیدی کار بکند میتواند به همین شیوه با رنگهای زیاد و برشهای مختلف و پارچههای متنوع و... کار کند یا باید شیوه کارش تفاوتی داشته باشه؟
خانی: مسلما باید تفاوت داشته باشد. اگر تولیدی از یک طراح خوب استفاده کند میتواند به تولیدات خودش جهت بدهد و به ایدههایش سامان بدهد. نه اینکه بیاید فقط از پارچهها استفاده کند ولی می تواند کاری کند که اقشار متوسط هم که از لباسها استفاده میکنند یک چیز خوب بپوشند و طبعشان بالاتر برود و خواستار یک چیز متفاوت شوند.
در مورد نحوه ارائه کار بگویید، این نوع کارها ابتدا توسط اطرافیان شناخته میشوند و این گسترش پیدا میکند تا کم کم عده بیشتری آشنا شوند. برای اینکه طرحهایتان بیشتر شناخته شود چه کاری انجام میدهید؟
خانی: تبلیغات که مسلما باید باشد. یکی از دوستانم هم با تعدادی از بازیگرها آشنا بود که من را به آنها معرفی کرد. یه مقداری هم در فضاهای مجازی تبلیغات داشتم که خوب جواب داد. ولی من وب سایت درست کردم که یک پایه خوب بگذارم برای کارم. چون این نشان میدهد که داری اصولی کار میکنی و اعتبار کارها بیشتر میشود.
وقتی عکسها را روی سایت میگذارید، نگران کپی شدن آن نیستید؟ نمونهای دیدید که از کارها شما کپی شده باشد؟
خانی: چرا این که مسلما هست ولی کار دیگری نمیشود کرد. چون اگر بخواهم تبلیغ کنم باید کار دیده بشود. اگر کارها دیده نشوند کسی هم جلب آنها نمیشود. به هر حال باید این ریسک را کرد . یکی از طرحهایم را دو جای مختلف کپی کردند. از همین مزونهای خانگی بودند که طرحم را دوختند. یک مورد دیگر هم بود که عکس کار من را برداشته بود و اسم برند خودش را نوشته بود روی آن.
و در پایان....
خانی: در پایان من میخواهم با افراد کپی کار صحبت کنم . هر دفعه که آنها از کار کسی کپی میک نند در واقع از باورشان به استعداد و توانایی خود کم میشود. اینها با کپی کردن از یک شخص دیگر در واقع دارند او را رشد میدهند. چون اعلام میکنند که کار آن شخص آنقدر خوب بوده که اینها خواستند کپی کنند. اگر یک طرح را خودشان طراحی کنند ، حتی اگر ضعیف باشد اما امضای خودشان پای آن هست و کم کم ضعف خودشان را میفهمند و میتوانند یک پله بالاتر بیایند. ولی وقتی همیشه از کارهای دیگران استفاده میکنند نه رشد می کنند و نه دیدگاهشان عوض میشود.
انتهای پیام/ج