به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی خانه‌ تئاتر فردوس، در این نشست که با حضور دکتر اکرم قاسم‌پور، احمد سلیمانی و بهزاد صدیقی برگزار شد، ، مفهوم بداهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.

براساس این گزارش، در ابتدا بهزاد صدیقی (نمایش‌نامه‌نویس، منتقد و پژوهش‌گرتئاتر) گفت: برای این که ببینیم بداهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان چه معنی ومفهوم دارد، ابتدا می‌بایستی به علم تئاتر و تعریف بداهه پردازی آگاهی داشته باشیم و سپس این مقوله را در تئاتر گروه سنی خردسال ، کودک و نوجوان مورد واکاوی و بررسی قرار دهیم .

این پژوهشگر در ادامه افزود :بداهه پردازی در تئاتر با اعمال و اندیشه‌ای پیش بینی نشده سر و کار دارد و از زمان تمرین یک نمایش شروع می شود و تا پایانآخرین شب اجرای نمایش ادامه دارد . امروزه ازعنصر بداهه به روش های گوناگون در تئاتر برای مخاطبان بزرگ سالان و تئاتر برای مخاطبان کوچک سالان استفاده میشود که نوشتن و اجرا برای هرکدام از این گروه سنی فرق می کند.

او در بخش دیگری از این نشست گفت: هنگامی که بداهه پردازی در تئاتر کودک نوجوان انجام می‌شود ، در واقع گروه اجرایی نمایش از زمان نوشتن متن تا تمرین های گروهی بازیگران و سپس در زمان اجرا به این کار اقدام می‌کند و مخاطب نیزاز این امر آگاه نیست. بداهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان با ایده ها و طرحها و عمل های نمایشی پیش بینی نشده و غیر منتظره سر و کار دارد و وقتی که ازاین عنصر در صحبت می کنیم به نوعی از ایده ها و عمل های از قبل فکر نشدهداریم سخن می گوییم. بداهه پردازی در تئاتر بزرگ سالان معمولا در هنگام تمرینو پیش از شروع نمایش های اجرای عمومی یا در نمایش های کمدی بیشتر کاربرددارد اگرچه در برخی دیگر از تئاتر های بزرگ سالان مثل تئاتر شورایی و مشارکتینیز مورد استفاده قرار می گیرد و ضمن آن که برخی از تئاتر های دیگر هم اساسابر پایه ی این تئاتر به مرحله ی اجرای عمومی می‌رسند.

صدیقی هم چنین با اشاره به این که موضوعات و مفاهیم مورد استفاده ی بداهه پردازی در تئاتر خردسال، کودک و نوجوان فرق دارد ، تصریح کرد: هنگامی که گروه اجرایی نمایش برای گروه های سنی خردسال ، کودک و نوجوان اعم از نویسنده ، کارگردان و بازیگران و ... می‌خواهند از این عنصر در کار خود بهره ببرند، میبایستی به گروه سنی مخاطبین خود توجه ویژه ای داشته باشند زیرا که هرکدام ازاین گروه سنی از درک و دریافت خاصی برخوردارند و هر کدام از این گروه ها از دایره خاصی از واژگان و لغات و عبارت‌ها و جمله‌ها استفاده می کنند.

در این نشست دکتر اکرم قاسم پور( نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه) درسخنانی گفت : بداهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان در شرایطی ا تفاق می‌افتد که چیزی وجود ندارد و ما به عنوان کننده ی کار باید ببینیم چگونه عمل کنیم و چگونه می توانیم عمل کنیم و دیگرانی که با ما همراه هستند، چگونه عمل می کنند.بداهه پردازی ما را به داشته‌های متفاوت مجهز می کند. ما در هنگام تئاتر بداهه برای کودک و نوجوان بایستی امادگی لازم داشته باشیم و در واقع به سیستم بداهه و بداهه پردازی مجهز شویم . در بداهه پردازی گروه ، راه حل‌های خوب را ابداع وکشف می کند و ارتباط دو طرفه را بین خود و مخاطبانش رقم می زند.

این استاد دانشگاه هم چنین یادآور شد: بداهه‌پردازی، مجموعه حرکت‌ها و پاسخ های در لحظه است و راه حل های از پیش آماده یا از پیش فکر شده نیست. بنابراین برای مسلط شدن در بدهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان به آموزش ها و مهارت های لازم نیاز داریم. برای به دست آوردن این مهارت، ذهن من کننده یاین کار باید بتواند درست جهت یابی و ارتباط برقرار کند. پس من باید بتوانم ذهنم را آماده ی این کار کنم. ذهن آماده، ذهنی است که بتواند درست ارتباط برقرار کند، توانایی هایی ایجاد کند که فرد بتواند با محیط خود ارتباط برقرارکند.از سویی دیگر کسی که از عنصر بداهه در تئاتر استفاده می کند، می بایستیفاصله ی خود را با واقعیت حفظ کند تا بتواند رابطه خود را حفظ کند. ما برای انجام بداهه به جسارت نیازداریم و هرگز نبایستی از پاسخ های جدی بهراسیم.

این نویسنده و پژوهشگر در ادامه اضافه کرد: از نظر روان شناسی کسی که اضطراب نداشته باشد و خجالت نکشد، می تواند عمل بداهه را ه راحتی انجام دهد. در بداههپردازی به احساس هوشمند ،مشارکت فعال و جسارت های اندیشه ای نیازمندیم کهبرای دست یابی به این نیازها می بایستی اندیشه ، احساس و ادراک فرد تقویت شود.کسی که بداهه پردازی می کند بایستی بداند برای انجام هر کاری یک پاسخ وجودندارد بل که پاسخ های متعدد برای یک سوال وجود دارد.

دکتر اکرم قاسم پور با بیان این نکته که نمی توان با اندیشه ای ثابت و تعینفکری خاص به بداهه پردازی در تئاتر کودک و نوجوان نزدیک شد، گفت: بداهه پردازی به یک برنامه ریزی احتیاج دارد، چه کسی که برای نوشتن نمایش نامه در این مسیر فعالیت می کند، چه کسی که به صورت عملی این کار را انجام می دهد. بداههپرداز هم در متن و هم در حرکت و عمل نیاز به مهارت های خاص دارد. از سویییادآور می شوم که در تئاتر مشارکتی، اندیشه ای و نمایش خلاق ، واکنش تماشاگرشبیه و نزدیک عمل بداهه پرداز نیست. ما اگر می خواهیم مشارکت فعال کودک یا نوجوان را در بداهه پردازی تئاتر کودک و نوجوان ببینیم، باید آمادگی این رو دررویی با بداهه پردازی را نیز داشته باشیم.

احمد سلیمانی در ادامه این نشست با اشاره به تجربیات عملی و اجرایی خود از کاربرد عنصر بداهه در نمایش‌هایی که در گروه خود به اجرا درآورده است ، گفت: اساسا دنیای بداهه در تئاتر کودک و نوجوان دنیای جذابی است، برای این که گروه و مخاطب در لحظه، نمایش را شکل می‌دهند. البته در عین بی نظمی که در تئاترکودک و نوجوان از این عنصر استفاده می کند ، به هدفش می رسد.در تئاتر بداهه،نمایش نامه به شیوه بداهه توسط نمایش نامه نویس به همراه گروه نوشته می‌شود. هم چنین بهره گیری از عنصر بداهه در تئاتر کودک و نوجوان سبب می شود در درجه اول ، خلاقیت نمایشی گروه افزایش پیدا کند و اساسا موجب شکل گری خلاقیت نمایشی و جذابیت نمایش می شود.

او در ادامه افزود: من در تجربیات اجرایی ام در این حوزه، بداهه پردازی را از ایده شروع می‌کنم و در واقع بداهه پردازی را به همراه نویسنده گروه در داستان نمایش‌نامه به و جود می آورم و سپس در اجرا نیز از آن استفاده می کنم. با توجه به تجربیات عملی، بداهه پردازی به کار هایی منجر می شود که به بی نظمی منجر نشود.

این کارگردان تئاتر کودک و نوجوان هم چنین گفت: عنصر بداهه به ما در اجرای تئاتر کودک و نوجوان کمک می کند تا از سیال بودن فکر و اندیشه و عمل استفاده کنیم و به خودباوری برسیم. هم چنین کمک می‌کند با یاری یک دیگر، مشارکت را به وجود بیاوریم و اساسا کمک می کند تا شخصیت ها شکل بگیرد.

اکرم قاسم پور در پایان سخنان خود در این نشست گفت: بداهه پردازی ساخت و ساز دوباره واقعیت است، زیر سوال بردن جواب هایی است که به آن ها قبلا جواب داده شده است.

بهزاد صدیقی در پایاین این نشست گفت : بداهه پردازی در تئاتر کودک به توسعه خلاقیت و تقویت مهارت های گفتاری و شنیداری منجر می شود و اساسا بداهه پردازی با اعمال و رفتار غیر منتظره و فکر های نشده ی قبلی روبه روست و به شدت بامشارکت و خلاقیت مخاطب و گروه، سر و کار دارد.

گفتنی است، این نشست که با استقبال شرکت‌کنندگان روبه رو شده بود، در پایان نیز با پرسش‌های آنان و پاسخ های مدعوین همراه بود و پس از طرح پرسش ها، لوح تقدیر مدیریت فرهنگی هنری منطقه پنج و رئیس فرهنگ سرای فردوس به میهمانان این نشست اهدا شد.