به گزارش هنر آنلاین // سارا سالک : بیستمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان در غالب بزرگترین رویداد تئاتری کشور که مشخصا به تئاتر کودکان می‌پردازد؛ این روزها در شهر همدان در حال برگزاری است، این جشنواره برآیندی از اجراهای تئاتر کودک از سراسر ایران است. این جشنواره تنها رخدادی تئاتری است که با ردیف بودجه مشخص برای کودکان از سوی وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود.

سرزمین ایران با همه سترگی و جمعیت 75 میلیونی هزاران کودک و نوجوان را در دامان خود پرورش می‌دهد و همانطور که می‌دانیم ایران یکی از جوان‌ترین کشورهای جهان است.

تکرار مکررات است اگر بگوئیم فعالیت‌های فرهنگی و مخصوصا تئاتری برای پرورش کودکان و نوجوانان لازم و ضروری است و مشخصا دیدن تئاتر در پرورش خلاقیت و آموزش برای تبدیل شدن کودکان به مخاطب تئاتر در سال‌های جوانی چه نقشی دارد با این حال تنها فعالیت جدی در این زمینه تنها برگزاری سالانه یک جشنواره، اگرچه قابل تقدیر است؛ اما کافی نیست.

در این میان اما نهادهای دولتی مختلفی متولی پرورش کودکان در جامعه هستند؛ به جز آموزش و پرورش که در این زمینه ضعیف عمل کرده و حرفی برای گفتن ندارد؛ تنها کانون پرورشی کودکان و نوجوانان است که در حد بضاعت خود رسالت خود را در گوشه کنار این مرز و بوم اگر نگوئیم صد در صد اما در حد قابل قبولی انجام داده است.

صدا و سیما هم که نقدهای فراوانی در این حوزه به آن وارد است، درصد کمی از این آموزش را به عهده دارد. اما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که متولی اصلی فعالیت‌های هنر ی کشور است در این سال‌هایی که رفت چه سهمی از این مسئولیت را به عهده گرفته و چه مقدار از این حوزه حمایت کرده است، اولین و شاخص‌ترین آن برگزاری مستمر جشنواره تئاتر کودک و نوجوان است که سالی یک بار برگزار می‌شود. اما اگر از شهرستان‌ها که بگذریم، حتی تهران با جمعیت 13 میلیونی خود (بدون در نظر گرفتن فرهنگسراها که متعلق به شهرداری است) تنها تالار هنر با یک سالن نمایشی متولی جدی تئاتر کودک است و نوجوانان هم که در این مورد اصلا دیده نشده‌اند. حال با قبول شرایط اجتماعی و اقتصادی و همه فشارهایی که همیشه گریبانگیر دولت‌هاست چه تمهیداتی برای جایگزینی فقدان سالن‌ها، بودجه گروه‌ها و غیره دیده شده است.

در سال 90 معاونت هنری ارشاد یکی از طرح‌های خود را برای جبران کمبودهای سخت افزاری و گسترش تئاتر در سراسر کشور افتتاح کرد، طرح تئاتر سیار که ادعا می‌شد برای اولین بار در ایران اجرا می‌شود، این در حالی بود که نخستین اتومبیل سیار تئاتر در ایران توسط مرکز تولید تئاتر کانون ÷رورش فکری کودکان و نوجوانان در سال 1349 راه‌اندازی شد.

این گروه در آن سال‌ها، تئاتر را به محل زندگی کودک و نوجوانان، حیاط مدرسه‌ها، بیمارستان کودکان و مراکز بهزیستی می‌برد. همچنین در مراکز فرهنگی هنری کانون پرورش فکری در سطح ایران به صورت مستمر نمایش‌های ویژه کودک و نوجوان اجرای می‌شد. در سال 1352 یک ماشین سیار تئاتر طراحی و توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به کشور آلمان سفارش داده شد و سال 1353 نخستین اتومبیل سیار تئاتر در قالب یک دستگاه تریلی با امکانات مختلفی چون ژنراتور برق و اتاق گریم همچنین امکان نشان دادن فیلم 16 میلی‌متری و صحنه تئاتر ساخته و شروع به فعالیت کرد. در سال‌های هشت سال جنگ تحمیلی این ماشین برای استفاده در جبهه های مورد استفاده قرار گرفت و پس از پایان هشت سال دفاع مقدس، در دهه 70 به طور مجدد این اتومبیل سیار تئاتر در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شروع به فعالیت کرد.

با نگاهی به عقبه این طرح در می‌یابیم که نسلی از بزرگان سینما، تئاتر و تلویزیون ایران از زنده‌یاد کامبیز صمیمی‌مفخم، رضا بابک، مرضیه برومند، حمید جبلی، ایرج تهماسب، فاطمه معتمدآریا، آتیلا پسیانی و.... در همین اجراهای کودک به جامعه هنری کشور معرفی شدند و پربیراه نیز اگر نسل انقلاب و هشت سال دفاع مقدس را همان نسلی بدانیم که با دیدن همین نمایش‌ها توانستند امروز ایران را بسازند.

اما طرح اجرای تئاتر سیار از سوی معاونت هنری سال گذشته به بهره‌برداری رسید و به همین منظور دفتر تئاتر سیار، در مرکز هنرهای نمایشی برپا شد. اما اینکه این طرح چقدر برای کودکان مورد بهره‌برداری گرفت هنوز برای هیچ کس مشخص نیست. پروژه تئاتر سیار که با آن همه هزینه و شوهای تبلیغاتی افتتاح شد؛ هم اکنون به دلیل نبود یک برنامه کارشناسی شده و نبود بودجه متوقف شده است و تنها به چند اجرای سفارشی در بوستان‌های تهران اکتفا کرد و کسی از سرانجام آن خبری ندارد...

معاونت هنری اما طرح دیگری نیز برای اشاعه تئاتر به ویژه تئاتر کودک و نوجوان افتتاح کرد که آن هم به سرانجام نرسید. "تئاتر در خانه" نیز از طرح‌هایی بود که جایگزینی برای سالن‌های نمایشی شد تا با اینطرح هنر نمایش فقط محدود به کودکان یک منطقه جغرافیایی ایران نباشند. این طرح با تولید چندین اثر و با برگزاری مراسم افتتاحیه و با حضور هنرمندان و پیشکسوتان تئاتر کلید خورد اما خروجی قابل توجهی از آن از به دست علاقمندان تئاتر نرسید؛در حالی که با توجه به اینکه آثار نسبتا خوبی در این سال‌ها در این حوزه کودک و نوجوان به اجرا درآمده و با توجه به تمام هزینه‌هایی که در برگزاری جشنواره تئاتر کودک و نوجوان صورت می‌گیرد ای کاش شرایطی به وجود می‌آمد که بسیاری از آثار جشنواره تئاتر کودک ضبط و روانه بازار شود.

اما نبود توجه به موضوع تئاتر کودک و نوجوان را می‌توان در یکی دیگر طرح‌هایی که معاونت هنری در سال‌های گذشته بسیار بر آن بالیده و هزینه‌های هنگفتی را هم صرف آن کرده دریافت؛ طرح استقرار گروه‌های نمایشی که در آن 700 گروه در سراسر کشور در این طرح دیده شدند؛ اما تاکنون مشخص نشده که سهم گروه‌های نمایشی کودک و نوجوان در طرح چقدر است.

با بررسی این طرح‌ها و نبود برآیند مناسب در سرنوشت تئاتر کودک و نوجوان امید می‌رود در دولت جدید؛ معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به تاثیرگزاری تئاتر کودک و نوجوان بیش از گذشته توجه کند و فقط فعالیت‌های این حوزه محدود به جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان و تالار هنر نشود.

انتهای پیام/