سرویس تجسمی هنرآنلاین/

آشنایی زدایی از آن چه پیش‌تر ساخته‌ایم، هرگز آسان نبوده. اما گاهی باید آن را اولین بخش از حرکتی دانست که هر اثر هنری پیشرو ناچار از پرداختنش است. برگزیدن عنصری از متن و بطن یک فرهنگ و اجتماع و بازتعریفش در بستر زمان و مکانی دیگرگون، اگر جدی‌ترین چالش پیش روی هنرمند معاصر نباشد، دست کم در ارتباط مخاطب و مولف اثر هنری تعیین‌کننده است.

"واپسین اجرا 2" عنصری را نشانه گرفته که از قضا بیشترین میزان آشنایی با مخاطب ایرانی را در خود ذخیره دارد. پیکان، خودرویی که بی‌هیچ مبالغه‌ای بخش بزرگی از خاطرات، تاریخ و تجربه زیسته چند دهه گذشته همه ما را یدک می‌کشد، این بار در "زیرزمین دستان" جانی دوباره گرفته تا آخرین هشدارش در رثای خاطرات و داشته‌های شهری باشد که در هیاهوی نوسازی، دیگر جایی برای خانه‌های آجری با حوض آبی و یکی دو درخت خرمالوی باغچه ندارد، پیش از آن که دیگر حتی در گورستان‌های اتومبیل هم رد و نشانی از او باقی مانده باشد.

دوازده هنرمند " واپسین اجرا 2" هر یک گوشه‌ای از پیکان را به عنوان روزنه‌ای به بیان عواطف و دلمشغولی‌هایشان برگزیده‌اند. در پارادوکسی میان بدون عنوان‌ها و نام‌گذاری‌های سهل و ممتنع و فارغ از مفهوم‌گرایی که حس نوستالژی مجموعه را از حسرت خواری و جمود مبرا می‌کند و سرخوشی واقع بینانه‌ای را به نمایش می‌گذارد.

پیکر آهنی پیکان هم از این سرخوشی بی‌بهره نیست. پیکان سوخته سرمه‌ای رنگ مدل 1349 تهران "ج" هم اگر آرمان‌شهری ممکن در سرداشت به سودایش رسیده است. در این اجرا زوایا و اجزای پنهان و پیدایش مورد دقت قرار گرفته و از حفره موتورش که سوگل کاشانی آب چاله‌ای از آن ساخته، تا ویدئوی مشترک مینا بزرگمهر و هادی کمالی‌مقدم با عنوان "روزی روزگاری تهران ج" که ویزورش دریچه رادیاتور خودرو است، و تا چشمی صندوق عقب که رضا شریفی دعوت به نگاه از آن می‌کند، علاوه بر جان بخشی به تک تک اجزای پیکان ارجاع به یادواره‌های شخصی آن‌ها هم محسوب می‌شود.

سمیرا علیخانزاده هم در " اجسام از آنچه در آینه می بینید به شما دورترند" با چیدمانی متکثر از آینه‌های پیکان با تصویرهایی چاپ شده که از لابلای آن‌ها می‌توانی تصویر خود را در آینه‌ها پیدا کنی، بستر پیوندی میان لحظه اکنون و لایه‌هایی از یادآوری‌های گذشته فراهم می‌کند.

اجرای تک رنگ گرافیتی "مد" روی یکی از شیشه‌های بغل ارجاعی به سطح دیوارهای شهر به عنوان یکی دیگر از عرصه‌های دیداری مشترک شهروندان و هویتی عمومی است و نقاشی "خیابان یک طرفه" عادل یونسی و زهرا شفیع هم با نقاشی‌های به اصطلاح پشت وانتی پهلو می زند.

واحد خاکدان با "نان و فولاد" فضای صندلی عقب پیکان را به فضای بیرون ماشین پیوند زده و آشکارا حس سیالیت را در ذهن ایجاد می‌کند. نان‌های سنگک او شناور در فضا در حرکت هستند و با ضرباهنگی خیال‌انگیز تجسم مخاطب را درگیر می‌کند.

"واپسین اجرا" به بی‌ثباتی در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اشارت دارد که دگرگونی‌هایی اغلب بی‌نشان از گذشته پدید آورده؛ و از دست دادن هویت ویژگی بارز این تغییرها است.

نمایشگاه "واپسین اجرا 2" که از 19 مهر در گالری "زیرزمین دستان" برپا شده تا 29 مهر میزبان علاقمندان به هنرهای تجسمی است. "زیرزمین دستان" در خیابان فرشته، خیابان بیدار، شماره 6 واقع شده است.