گروه نمایش هنرآنلاین : سال‌ها است که تئاتر به حیات خود با شعار "تئاتر برای همه" ادامه می‌دهد و سعی در حذف محدودیت‌های موجود و همه‌گیر شدن آن در میان افراد جامعه داشته و دارد.

روزگاری تئاتر را که شکل امروزین اش قدمتی یکصد و پنجاه ساله دارد، امری اشرافی می‌دانستند که مربوط به طبقه خاصی از جامعه بود؛ مثلا عنوان می‌کردند که تئاتر از جمله تفریحات گران و پرهزینه‌ای است که تنها خانواده‌های اعیان و اشراف قادر به تقبل هزینه‌های آن هستند.

پس زمینه تئاتر در ایران به دوران باستان (۶۴۱-۱۰۰۰ پیش از میلاد) برمیگردد البته نه اینگونه که امروز می بینیم، بلکه به صورت آیین های نمایشی متنوع و مختلف. شروع اولین آیین نمایشی و پدیده‌های بازیگری مردم این سرزمین را می‌توان در مراسم و تشریفاتی جستجو کرد که در آن‌ها به ستودن قهرمان‌های افسانه‌ای و ملی و تحقیر دشمن می‌پرداختند. که از این دست آثار می‌شود به سوگ سیاوش و روایات نمایشی از تاریخ، داستان‌های اساطیری و عشقی که توسط هرودوت و گزفون گزارش شده اشاره کرد.

بعدها و تا دو قرن پیش که انقلاب صنعتی توانست اروپا را بر جهان حاکم کند، همراه با کالاهای تجاری، فرهنگ این کشورها نیز وارد کشورهای دیگر شد که از این میان، تئاتر در خط مقدم قرار داشت. از این رو بنا به وقوع جریانات گوناگون اجتماعی و سیاسی در ایران، تئاتر به میان توده مردم آمد.

کم‌کم تئاتر وجه و بُعد دیگری به خود پیدا کرد و ماهیت آن البته از زبان عده خاصی از جامعه، زبان اعتراض به وضعیت موجود بود و اینگونه هنر تئاتر تبدیل به هنر منحصر جریان روشنفکری شد که زبان آن برای باقی مردم چندان گویا و مفهوم نبود.

بر اساس آنچه گفته شد نتیجه می‌توان گرفت که در هیچ برهه‌ای تئاتر در ایران به عنوان هنری که از غرب وارد شده است و قدمتی آنچنانی در مقابل آیین های نمایشی ایرانی ندارد، آنچنان که باید و شاید به عنوان هنری جاری و نشأت گرفته از عام به وجود نیامده و جاری و ساری نبوده است.

تئاتر در میان مردم البته معمولا با نگاه دیگری تعقیب و مورد توجه قرار می‌گیرد؛ تئاتری توأم با طنز سطحی که تحت لوای تئاتر آزاد هر از چندگاهی در برخی سالن های شهری شاهد به روی صحنه رفتن آن هستیم. البته که این تئاتر چیزی جز خندان و سرگرمی برای مخاطبانش به همراه ندارد هرچند که ممکن است با نگاهی طنزگونه برخی مشکلات و معظلات جامعه را به یاد مخاطب بیاورد اما همچنان اثر خنثی بر روی مخاطب خوهد داشت.

واقعیت این است که اغلب مردم امروز جامعه ما با تئاتر اندیشمند بیگانه‌اند و تئاتر یا هر هنر نمایشی را وسیله‌ای برای وقت گذرانی و داشتن اوقات خوش فرض می‌کنند.

به نظر می‌رسد این نگرش باید با داستان‌گویی از طریق نمایش و جذاب‌تر شدن آثار نمایشی مورد مردم اصلاح شود و مردم علاوه بر تفنن و سرگرمی تئاتر را بخشی از جنبه‌های فرهنگ ساز در زندگی خود محسوب کنند.

اما اکنون که توقع می‌رود تئاتر هم در رفتار و هم در اندیشه، یک چتر گشاده باشد وقت آن رسیده تا روزهای آتی بیشتر به وجوه مختلف زندگی مسالمت‌آمیز تئاتر و مردم جامعه در کنار یکدیگر بپردازیم.

بی‌شک مردم برایمان حرف های جالب و شنیدنی از تئاتر بگویند که شاید در پس پرده سه نیاز اصلی برای بشر امروز یعنی خوراک، پوشاک، مسکن دیگر جانی برای درخشش نداشته است و ماجرای تئاتر و مردم سر از خانه‌ای آبادتر درآورد؛ خدا را چه دیده‌اید.

این هفته با ما باشید...

عطیه پژم

انتهای پیام/52/53