به گزارش هنرآنلاین، رکنالدین مختاری متولد کرمانشاه فرزند مختارالسلطنه معروف به سرپاس مختاری بود. وی در سال 1266 متولد شد. پدرش کریم خان مختارالسلطنته چند سالی رئیس نظمیه بود و ید طویلی در مبارزه با گرانفروشان داشت. او همان کسیست که با گرد آوردن گروهی به نام "ژاندارم"، نخستین سنگ بنای ژاندارمری ایران را پدید آورد.
وی نوازنده ویولون و از شاگردان حسین اسماعیلزاده و به لحاظ هنری، یکی از برجسته ترین هنرمندان عرصه موسیقی ایران بوده است. آهنگهای بسیاری از او بر روی صفحه و نوار موجود است. وی عضو شورای موسیقی رادیو بود. او به پرورش گل و گیاه نیز علاقه داشت که با روحیه نظامی وی کاملا مغایرت داشت.
اجراها و نواخته های او در میان مردم کمتر انتشار یافت.زیرا هیچ گاه به طور حرفه ای به موسیقی نپرداخت اما آن چه از او به جا مانده بیانگر مهارت و تسلط او در نواختن ویولون می باشد.
ساخته هایش به سبک درویش خان نزدیک ولی مفصل تر است به خصوص در پیش درآمدهایش که به تقریب به تمامی گوشه های اصلی دستگاه نظری می افکند .بیشتر ساخته هایش پیش درآمد و رنگ است و کم تر به ساختن تصنیف پرداخته است.تاریخ موسیقی از او به عنوان همراه درویش خان در به وجود آمدن فرم پیش درآمد و رنگ به صورت کنونی یاد می کند.
به دلیل گذشته سیاسی و شغلی او،روح الله خالقی در کتاب خود با احتیاطی آمیخته با تاسف از او یاد می کند و بر خلاف دیگر هنرمندان که شرح حال کاملی از آنان به دست می دهد کم تر به او می پردازد و حتی هیچ گاه نام او را به طور کامل نمی نویسد. وی می نویسد: در کتاب سرگذشت موسیقی ایرانی درباره او مینویسد: «ای کاش همواره چون آغاز عمرش، وقتی خود را صرف موسیقی نموده تا مشاغل دیگرش ....»
قطعات ساخته شده توسط رکن الدین خان بیشتر «پیش درآمد» و «رنگ» هستند که شباهت زیادی به ساخته های درویش خان دارند. تسلط رکن الدین به ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی چنان مشهود بود که گاه به کارگیری تنوع ریتم ها در آثارش تا پیش از آن در موسیقی ایرانی سابقه نداشت.
از جمله آثاری که از وی به جا مانده پیش درآمد «ماهور» است که در وزن های مختلف ساخته و نواخته شده است. از جمله فعالیتهای هنری مختاری می توان به ریاست مدرسه شبانه موسیقی و عضویت در هیات مدیره انجمن اشاعه و اعتلا موسیقی اشاره کرد.
وی همچنین از اعضای شورای موسیقی رادیو نیز بود. اما چرا در کتابهای تاریخ موسیقی از رکن الدین مختاری کمتر یاد می شود؟
رکن الدین از سال 1314 تا 1320 حدود شش سال ریاست شهربانی رضاخان را برعهده داشت. وی پس از خروج رضاخان از ایران در سال 1320 دستگیر و به هشت سال زندان محکوم شد که پس از گذراندن پنج سال آزاد شد.
دوران ریاست وی بر شهربانی از تاریکترین برهه های زمانی تاریخ معاصر ایران به شمار می آید که اتفاقات ناگوار زیادی در آن دوران بحرانی در ایران رخ داد. شاید به همین خاطر باشد که او را بیشتر با نام "سرپاس مختاری" می شناسیم تا "رکن الدین خان!"
رکن الدین مختاری در تیر ماه 1350 در 84 سالگی براثر ابتلا به سرطان درگذشت.
پایان پیام/46