گروه تجسمی هنرآنلاین: غلامعلی طاهری نقاش است و خیلی‎ها او را به دلایل مختلف می‎شناسند، اما در میان آثارش مجموعه‏ای وجود دارد که می‏‌تواند مهم، جالب و البته قابل توجه باشد، او مجموعه‎ای از بهترین پرتره‌‏ها را از رهبر کبیر انقلاب، امام خمینی(ره) کشیده است. آثار او را مردم در مکان‏های مختلف آنها را دیده‏‌اند اما شاید نقاش آنها را نشناسند. فضای این روزهای خرداد ماه ما را بر آن داشت که پای صحبت‎های غلامعلی طاهری بنشینیم و با او درباره پرتره‎هایش صحبت کنیم.

*آقای طاهری شما تا به امروز پرتره‎های متعددی از امام خمینی(ره)کشیده‎اید؛ کمی درباره آنها توضیح دهید.

-بله، در سال‎های پس از انقلاب، پرتره‎های بسیاری از امام خمینی(ره)کشیدم که بخش قابل توجهی از آنها جزء کارهای ماندگار است. از این جهت می‏‎گویم ماندگار که پرتره‎ها هرکدام به دلایل مختلفی کشیده می‏‌شوند. گاهی پرتره‎ای برای یک مناسبت کشیده می‏‌شود، گاهی کاری تبلیغاتی است و گاهی سفارشی کم اهمیت است و به همین دلیل نمی‏‌تواند آنها را ماندگار دانست. اما گاهی هنرمندان که تعداد آنها در تاریخ کم نیست، با صرف وقت و علاقه، اثری را خلق می‎کنند که با معیارهای جهانی هنر همخوان است و و می‏‌توان آن را هر جای دنیا معرفی کرد. از میان پرتره‎های پرتعدادی که از امام خمینی(ره) کشیدم و صاحب نظران آنها را تایید کرده‎اند به چند مورد می‏‌توانم اشاره کنم، دو پرتره در موزه شهدا و دو پرتره در حوزه هنری که با با تکنیک گواش روی مقوای کانسن کار شده است. سه پرتره در موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) که یکی از آنها در منزل خود ایشان نصب شده است و ایشان را در حال خندیدن نشان می‎دهد. سه پرتره برای وزارت ارشاد، یک پرتره به همراه پرتره مقام معظم رهبری که در سالن ورودی موزه هنرهای معاصر نصب شده است. دو پرتره به همین ترتیب نیز کشیده‎ام که بالای سن تالار وحدت نصب شده است. همچنین از طرف وزارت ارشاد نیز یک پرتره کشیدم که به منظور طرح یکسان سازی تصویر حضرت امام خمینی(ره) در ادارات چاپ و برای مراکز مختلف فرستاده شده است.

*به جز اینها یک کار خاص هم داشته‎اید...

-بله، سال 57 پرتره‎‌ای از اما کشیدم که ابعاد بسیار بزرگی داشت، دقیقا یک روز قبل از عاشورا بود این تابلو بزرگ که سیاه و سفید کار شده بود را روی چرخی قرار دادیم و در راهپیمایی آن را همراه با مرد می‎بردیم، متاسفانه به دلیل ازدحام جمعیت در آن روزها این کار ناپدید شد و ما متوجه نشدیم آن را چه کسی به کجا برد.

*یکی ا کارهای شما هم هست که شاید بچه‎های دبستانی آن را بیشتر از دیگران دیده باشند.

-من تابلویی از ایشان کشیدم که یک کلاه کوچک مشکی و لباسی سفید برتن دارند و با چهره‎ای بسیار صمیمی به مخاطب نگاه می‎کنند. این کار توسط نشر نگار منتشر شد، بسیار مورد استقبال قرار گرفت و نسخه‎های متعددی از آن فروخته شد تا اینکه از وزارت آموزش و پرورش با من تماس گرفتند و خواستند که این پرتره به عنوان تصویر ابتدایی کتاب‎های درسی چاپ شود و اکنون حدود 20 سال است که کتاب‎های درسی با این پرتره آغاز می‌شوند.

*آقای طاهری نقاشی پرتره یکی از شاخه‎های قدیمی نقاشی است، درباره سابقه آن در ایران کمی توضیح دهید.

-نقاشی پرتره کار بسیار دشواری است که علاقه‎مندان بسیاری دارد. یکی از استادانم همیشه می‎گفت کسی که بتواند پرتره بکشد، حتما می‎تواند چیزهای دیگر را نیز به راحتی بکشد. در تاریخ هنر همیشه بسیاری از سیاسیون یا افراد بالارتبه وجود داشته‎اند که خواستار کشیدن پرتره‌شان بوده‎اند. در ایران کشیدن پرتره از دوران قاجار و ابتدا با بهره‏گیری ا نقاشی قهوه‏خانه‎ای رواج یافت. پس از آن تکنیک سیاه قلم استفاده شد و در نهایت پرتره رنگ روغن جای خود را در میان آثار آن دوران باز کرد. هنرمندان همیشه علاقه‌مند بودند چهره کسانی که دوست داشتند از همسر و فرزند گرفته تا شخصیت‏‌های هنری، سیاسی و مذهبی را نقاشی کنند و در همه سبک‏‌های هنری حتی کوبیسم هم پرتره وجود دارد. در نهایت همانطور که می‏‌دانید مهم‏‏ترین و گرانقیمت‌ترین تابلوی جهان یعنی "مونالیزا" یک پرتره است و همین نکات جایگاه پرتره را در میان آثار نقاشی نشان می‌دهد.

*به دلیل همین اهمیت بود که شما هم کشیدن پرتره را آغاز کردید؟

-بله، تقاشی از چهره تاثیر بسیار زیادی دارد و من احساس کردم که شخصیت‎های مذهبی، علمی و فرهنگی کشورمان باید نقاشی شوند. افراد بسیاری را نیز نقاشی کردم و به ویژه امام خمینی(ره) به عنوان یک چهره روحانی و در عیت حال سیاسی برایم بسیار جذاب بود.

*این دو ویژگی‎ روحانی و سیاسی احتمالا برای شما چالش برانگیز بوده است. برای کشیده چهره امام خمینی(ره) به چه نکاتی توجه داشتید و چه موضوعاتی در کشیدن این آثار شما را وادار می‏کرد متفاوت‎تر کار کنید؟

-مردم چهره امام خمینی(ره) را در حالات مختلف دیده‎اند؛ گاهی عصبانی، گاهی در حال تبسم، گاه در حال تفکر و گاه ایشان نگاهی صمیمی دارند که مخاطب با ایشان احساس نزدیکی می‎کند. این ویژگی‎ها بسیار متفاوت است و چهره هر فرد در این حالات بسیار متفاوت می‎شود. اصولا ما در تقاشی از چهره باید مناسباتی را برای زیبا شدن چهره درنظر بگیریم که از هر شخص به شخص دیگر متفاوت است. اگر شناخت هنرمند از ویژگی‎های یک چهره جامع باشد می‏تواند این با استفاده از همان تفاوت‎ها و ویژگی‎ها چهره مورد نظر را جذاب‎تر و عمیق‎تر بکشد. چهره امام خمینی(ره) به خودی خود این ویژگی‌ها را داشت و من همیشه سعی می‏کنم ویژگی‎های اصولی چهره ایشان را رعایت کنم. با این حال برای اجاد بعض حس‎ها از تکنیک‎های خاصی استفاده می‎کنم مثلا اگر بخواهم ایشان را با ابهت‎تر نشان دهم با ضربه‎های قلم‎مو کمی ابروها را بالاتر می‎برم یا اندام ایشان را ستبر رسم می‏‌کنم.

*یکی از نکاتی که هنرمندان همیشه درباره چهره‎ امام خمینی(ره) به آن اشاره می‏‌کنند چشم‏‌های ایشان است و اینکه کشیدن آنها کار دشواری است.

-بله، کشیدن چشم‎های امام(ره) کار دشواری است؛ من گاهی سایه‎های زیر و بالای چشم یا سفیدی چشم ایشان را کمی خاموش‌تر می‎گیرم تا حالت روحانی چهره در نقاشی حفظ شود. رفلکس نور در چشم نیز بسیار مهم است زیرا به واقعی شدن نگاه و هنری شدن کار کمک می‏کند. در چهره امام(ره) به جز چشم‎های ایشان یک نکته مهم دیگر نیز وجود دارد و آن ریش ایشان است که بافت و کنتراست رنگی ویژه‎ای دارد موجب جذابیت پرتره ایشان می‎شود. به طور کلی در پرتره دو موضوع نور و سایه دارای اهمیت بسیار هستند و به علاوه به موقعیت فرد در کادر نیز باید بسیار توجه شود تا کاری جذاب و ماندگار خلق شود.

*به عنوان سوال آخر کمی درباره اولین پرتره رسمی که از حضرت امام خمینی(ره) وجود دارد صحبت کنید.

- نخستین پرتره رسمی از امام خمینی(ره) که منتشر شد اثری از محمود زرین‎قلم بود سال 57 یا 58 کار شده بود و اکنون در موزه شهدا قرار دارد. این کار برای من بسیار جذاب بود و استاد زرین‎قلم در اجرای آن از تکنیک بالای بهره‎ بود. متاسفانه ایشان اکنون خارج از ایران هستند و خودشان نمی‌توانند درباره این اثر برجسته صحبت کنند.

انتهای پیام/ 65/32