به گزارش هنرآنلاین، در شامگاه دهم ماه می سال ۱۹۳۳ میلادی، بیشتر از هفتاد هزار نفر با تجمع در میدان اپرای شهر برلین بیش از 25 هزار جلد کتاب را، به فرمان رهبران حزب حاکم ناسیونال‌سوسیالیست، آتش‌کشیده و جشن گرفتند. کتاب‌هایی را که دانشجویان دانشگاه‌ها به آن میدان منتقل کرده ‌بودند!

هربرت گوتیار، رهبر انجمن دانشجویان آلمان، پیش از آغاز این مراسم اعلام کرد: "ما تصمیم داریم علیه روح ضدآلمانی در این کشور مبارزه کنیم. به این خاطر من اکنون کتاب‌های ضد آلمانی را به دست شعله‌های آتش می‌سپارم." گوتیار 23 ساله به عنوان رهبر دانشجویان نازی با این جمله نخستین بسته کتاب‌‌ها را به درون هیمه آتش انداخت.

اعضای انجمن دانشجویان آلمان هنگام سوزاندن کتاب‌ها که با اجرای موزیک و سرود‌خوانی همراه بود، شعارهایی موسوم به "سوگند آتش" را هم فریاد می‌زدند. از جمله این شعارها؛ "برای حفظ و رواج سنت در خانه و دولت، علیه زوال فرهنگی و اخلاق" و "من کتاب‌های هاینریش مان، ارنست گلزر و اریش کستنر را به آتش می‌سپارم" بودند که روز پیش از آغاز مراسم، از سوی این انجمن دانشجویان آلمان منتشر شده بود. این مراسم بطور زنده، از رادیوی سراسری آلمان پخش می‌شد.

یوزف گوبلز، مبتکر انقلاب فرهنگی آلمان

مراسم "تطهیر ادبی" در روز دهم ماه می، که سرآغاز دوران خفقان، سانسور دولتی و نظارت بر فرهنگ را دوماه پس از قدرت‌گیری حزب نازی‌ها رقم می‌زند، در ۳۴ شهر دانشگاهی آلمان بر پا شد. در شامگاه این روز، دانشجویان راست‌گرا در اغلب این شهرها مشعل به دست علیه ذهنیت ضد آلمانی به راهپیمایی پرداختند. بنابر گزارش رسانه‌ها، مقامات بلند پایه‌ی نازی، استادان و رئیسان دانشگاه‌ها"نیز در این مراسم از پیش‌برنامه‌ریزی شده، سخنرانی کردند.

یوزف گوبلز، وزیر تبلیغات نازی‌ها، در مراسم کتاب‌سوزان برلین حضور داشت. این نازی دوآتشه، سخنرانی خود را با این جمله‌ها آغاز کرد: "مردان و زنان آلمانی، اکنون زمانه‌ روشنفکربازی‌های افراطی به پایان رسیده و آغاز انقلاب آلمانی راه را برای فرهنگ آلمانی نیز هموار کرده است."

این وزیر تبلیغات که مدرک دکترای خود را در رشته‌ ادبیات آلمانی گرفته بود، مبتکر اصلی انقلاب فرهنگی آلمانی، موسوم به کارزار علیه ذهنیت ضد آلمانی بود. او پس از قدرت‌یابی نازی‌ها در سال ۱۹۳۳ میلادی، پاکسازی نهادهای فرهنگی هنری این کشور را آغاز کرد و تطهیر محیط دانشگاه را به عهده انجمن دانشجویان آلمانی که از پیشگامان جنبش راسیستی نازی‌ها بود، واگذاشت.

به نوشته دویچه‌وله، این انجمن پس از جنگ جهانی اول (۱۹۱۴ ـ ۱۹۱۸) شکل گرفت. در این دوران اغلب دانشجویان آلمانی، از در مخالفت با جمهوری وایمار (۱۹۱۹‌ـ ۱۹۳۳) برآمدند و راه رهایی آلمان شکست‌خورده و تحقیر شده پس از جنگ را در راه‌کارهای حزب ناسیونال سوسیالیست جستجو می‌کردند. این دانشجویان، تشکیلات گوناگون نازی‌ها را، مناسب‌ترین مکان برای ترویج و اجرای خواست‌های خود می‌دیدند و از سال‌های پایانی دهه‌ ۱۹۲۰، مسئولیت‌های تعیین‌کننده‌ای در این نهادها به عهده داشتند.

تطهیر ادبی به دست دانشجویان

سرآغاز تطهیر محیط دانشگاه، با بیانیه‌ای که دفتر کل نشریات و تبلیغات انجمن دانشجویان آلمانی در ۶ آپریل ۱۹۳۳ میلادی منتشر کرد، همراه بود. نقطه اوج کارزار علیه ذهنیت ضد آلمانی در این اعلامیه، پاکسازی ادبی یا تطهیر دانشگاه و کشور با آتش بود. پس از انتشار این بیانیه، نهاد‌های محلی دست به کار شدند و خبرها و مقاله‌هایی درباره‌ لزوم برخورداری از زبان و فرهنگ خالص ملی تهیه ‌کردند و در اختیار روزنامه‌ها و روزنامه‌نگاران قرار ‌دادند.

در نتیجه‌ این پاکسازی ادبی فرهنگی، بسیاری از کتاب‌های نویسندگان و متفکران آلمان از میان رفت. آثار بیش از ۱۳۰ نویسنده‌ آلمانی مانند نوشته‌های آلبرت اینشتین، زیگموند فروید، کورت توخولسکی، آنا زگرس، توماس مان، لئون فویشت‌واگنر به آتش کشیده شد. رمان‌های بیش از ۳۷ نویسنده خارجی مانند؛ جک لندن، اسکار وایلد، ماکسیم گورکی، ارنست همینگوی، هلن کلر و سینکلر لوئیس نیز در لیست آثار ضد نازی‌ها قرار داشت.

انتهای پیام/32/