سرویس تئاتر هنرآنلاین، تا نیم قرن پیش هنوز در خراسان نوروز را به شیوهای کهن جشن میگرفتند. در واقع نوروز از جشن سده آغاز میشد و در سیزدهمین روز سال جدید به پایان میرسید. جشن سده ویژه کشاورزان بود و چون خراسان یک منطقه کشاورزی بود و صنعت در آن راهی نداشت جشن سده از اهمیت ویژه ای برخوردار بود.
50 روز مانده به سال نو به قول خراسانیها دل زمین نفس میکشد و آنها به همین بهانه با آیین "یووار" به معنای یاوری، باغها و زمین هایشان را برای کشت بهار آماده میکردند.
همچنین ده روز مانده به سال نو، زنها خانهها را از گرد و خاک پاک میکردند و پارچه نو میبافتند و از آن برای خود و خانوادهشان لباس میدوختند. در کنار این مراسم خانمها یک روز به خصوص داشتند به نام "مردگیران" که در این روز زنها، مردها را از روستا بیرون میفرستاند و با همکاری هم خود را پالایش میکردند.
در آن روزها رسم دیگری به نام "چراغ برات" به معنای چراغ بخشش که بر مبنای آیین کهن "جشن مردگان" بود برگزار میشد البته این مراسم الان هم برگزار میشود و در آن عدهای سر خاک در گذشتهها میروند و قبرها را تمیز کرده و چراغی روشن میکنند. این مراسم برای این است که یادی از درگذشتگان کنند و در ذهن افراد خانواده مرگ اندیشی صحیحی ایجاد کنند و حتی به اعتقاد امروزی ثواب ببرند.
در روزگار دورتر در خراسان آیین میر نوروزی وجود داشت که از اول تا پنجم نوروز برگزار میشد در این آیین تمام اهالی شهر به صورت انتقادی و نمایش گونه خلافها و یا انتقادهایی را که بر جامعه و حاکمیت آن داشتند بر زبان میآوردند میر نوروزی در مقام داور تا این حد اختیار داشت که حتی قاضی شهر را هم دستگیر کند. ناگفته نماند میرنوروزی اغلب از میان زندانیان ابد یا اعدامی انتخاب می شد و در نهایت به خاطر اینکه باعث شادی اهالی شده و شوق و لبخند ایجاد کرده بود آزاد میشد. همچنین 10، 15 روز مانده به سال نو افرادی که بشارت دهنده نوروز بودند و "آتشک" نامیده میشدند لباس قرمز میپوشیدند و با آتش بازی مردم را سرگرم میکردند. در کنار این موارد آیین شال اندازی بود در شبهای عید جوانان تازه نامزد کرده روی بام خانهها میرفتند و کلاهی را به یک شال بسته و از نورگیر سقف بامها آن را وارد خانه میکردند و عیدی میخواستند و اگر چیزی نمیگرفتند با آواز و شوخی به آنها طعنه و کنایه میزدند.
انتهای پیام/54/53