به گزارش هنر آنلاین، در ابتدای نشست پرسش و پاسخ فیلم «حوض نقاشی» که عصر 14 اسفند ماه در دانشگاه تهران برگزار شد، هرکدام از عوامل فیلم سخن کوتاهی را مطرح کردند و در این بخش مازیار میری کارگردان فیلم گفت: وقتی وارد شدم انرژی زیادی از شما دانشجویان گرفتم، امیدوارم وقتی از اینجا میروم هم ذرهای از این انرژی را داشته باشم تا بتوانم کارهای بهتری انجام دهم.
حامد محمدی فیلمنامهنویس «حوض نقاشی» هم با اشاره به اینکه پس از 10 سال به این دانشگاه و دانشکده ادبیات که در آن تحصیل کرده آمده است، گفت: اینجا خیلی تغییر کرده است.
در ادامه، جواد طوسی که به عنوان منتقد در نشست حضور داشت، گفت: به زعم من ساخت فیلمی مانند «حوض نقاشی» و کلا این جنس سینما اتفاق فرخندهای است که در شرایطی که سینمای ما با آن مواجه است به وجود میآید.
او در عین حال گفت: البته بخشی از این اتفاق به وسواس و انتخابی برمی گردد که منوچهر محمدی تهیهکننده فیلم «حوض نقاشی» مسوولیت آن را برعهده داشته است. او انگار مرحله به مرحله به دنبال یک پای به درد بخور میگردد به طوری که یک دوره با ابراهیم حاتمیکیا، دوره دیگر با سیفالله داد، در یک دوره با رضا میرکریمی و اکنون با مازیار میری و با یک رابطهی پدر و فرزندی این روند را ادامه میدهد.
وی افزود: این عاشقانههایی که محمدی در دو کار اخیر خود یعنی «طلا و مس» و «حوض نقاشی» با همکاری پسرش حامد ساخته، میتواند پیشنهاد مناسبی برای جامعهای باشد که نشان دهیم میشود با ملودرام کار کرد بدون اینکه با موانع عُرفی مواجه شود و ممیزی هم شامل آن نشود.
طوسی با بیان اینکه در جشنواره فجر امسال، دو فیلمی که در آرای مردمی برتر بودند هردو به شکلی به سینمای ملودرام پهلو میزدند، اظهار کرد: در «حوض نقاشی» دو خانوادهای را میبینیم که از همدیگر تاثیر میپذیرند و فیلم میتواند پایان سرخوشی داشته باشد برای خانوادهای که با مسائل و مشکلات زیادی روبهرو بوده است.
در ادامهی این نشست، سوالی دربارهی مسائل پزشکی داستان مطرح و حتی به گفتهی هیات داوران جشنواره فیلم فجر اشاره شد که برگزیده نشدن فیلم را به دلیل غیرواقعی بودن مباحث پزشکی آن مطرح کرده بودند که در اینباره منوچهر محمدی ابتدا توضیح داد: یکی از مواردی که به طور جدی به آن معتقدم بهویژه در برگزاری جشنوارهها این است که تعدادی داور، آثار را بررسی و قضاوت میکنند و همیشه هم ممکن است سلایق خاص خود را داشته باشند که این کاملا طبیعی است اما از زمانیکه داوران جشنواره فیلم فجر برای توجیه تصمیمات خود دلایلی را مطرح کردند، مشکلات آغاز شد.
او اضافه کرد: این جریان درست مانند اسکار است چون هیچ کجا ندیدم وقتی یک جایزهی ملی به کسی تعلق میگیرد مسوولی بیاید و بگوید ما برای آن جایزه لابی کردهایم، این لطمه زدن به یک افتخار ملی است.
محمدی ادامه داد: وقتی این صحبتها مطرح شد ذهن جامعه فرق کرد و جامعه این پرسش را با خود مطرح کرد که با چه کسی لابی کردهاید؟ گرچه ما خیلی بازتابی ندیدیم ولی چند وقت بعد هم گفتند یک پیرمردی آنجا بود که با او صحبت کردیم و او هم گفت حل است.
تهیهکننده فیلم «حوض نقاشی» دربارهی مسائل پزشکی که برای فیلم مطرح شده گفت: وقتی ایدهی فیلم به ذهنمان رسید برای ما هم سوالاتی مطرح شد به همین دلیل به پانسیونی که مخصوص اینگونه افراد بود رفتیم و نمونههایی را از نزدیک مشاهده کردیم.
او ادامه داد: اساسا این بیماری کمتوانی ذهنی تقسیمبندیهایی دارد. عدهای از این گروه میتوانند آموزش بپذیرند و یک سری اعمال و رفتار اجتماعی خود را داشته باشند ولی ممکن است سکتههایی در رفتارشان وجود داشته باشد البته پزشکان مختلفی که تخصص داشتهاند بعدها پس از نمایش فیلم اظهارنظر کردند که امکان ازدواج و عاشق شدن این افراد وجود دارد.
محمدی افزود: اما بجز همهی این حرفهایی که گفته شد، دلایل علمی که برای کنار گذاشته شدن فیلم از جوایز مطرح شد این سوال را برای من پیش میآورد که فیلم «بنجامین باتن» را چگونه برای خود هضم کنم یا اینکه فیلم «هوش مصنوعی» اسپیلبرگ چگونه خلق میشود اینها سوالات بیجواب من است.
وی خاطرنشان کرد: اگر حرف اول و آخر من را از زمانی که ایدهی فیلم به ذهنم رسید بخواهم بگویم این است که کمی به عواطفمان توجه کنیم تا به عقلمان. این روزها همه دارند با عقلشان تصمیم میگیرند و گند میزنند. شاید اگر با عواطف تصمیم بگیریم وضع بهتری داشته باشیم.
در ادامهی این بخش، جواد طوسی با اشاره به اینکه یکی از اعضای هیات داوران جشنواره، فیلمی به نام «گلهای داوودی» ساخته بود که آن هم ملودرامی شبیه «حوض نقاشی» بوده است، ادامه داد: بنابراین این تحلیلها دلیل نمیشود که تمام ارزشهای یک فیلم را نفی کنیم و روی آن خط بطلان بکشیم.
در ادامهی این نشست، مازیار میری کارگردان فیلم «حوض نقاشی» دربارهی روند کاری خود در ساخت این فیلم با بیان اینکه اوایل تابستان از طرف محمدی برای همکاری دعوت شد، دربارهی این اکران گفت: هنگامی که قصد ورود به سالن را داشتم کسی به من گفت «سعادتآباد» فیلم تلخی بود ولی در «حوض نقاشی» امید وجود دارد. با خودم فکر کردم شاید دو سه سال قبل دلزده و ناامید بودم ولی این روزها با امیدی که شما نسل جدید به من میدهید امیدوار میشوم و «حوض نقاشی» برای من سرشار از امید است.
او سپس توضیحاتی را دربارهی مراحلی که برای ساخت فیلم طی کرده ارایه و اظهار کرد: پس از جشنواره هیچ اعتراضی دربارهی فیلم نکردیم و معتقدم در میان هیات داوران جشنواره سه چهار کارگردان حرفهای سینما حضور دارند که کاندیدا شدن تعدادی از عوامل و دریافت سیمرغ طراحی صحنه و لباس برای ما افتخار است. آنچه که به آن اعتراض داشتیم به آرای مردمی مربوط میشد که آن را هم اعلام کردیم.
در ادامه مجری این نشست خطاب به آتوسا قلمفرسایی جزییاتی را از طراحی صحنه و لباس فیلم «حوض نقاشی» پرسید که او بیان کرد: وقتی با موضوع خاصی طرف هستید باید تحقیقات بیشتری بر روی آن انجام دهید در این فیلم مواردی بود که باید به خانههای افراد خاصی میرفتیم تا فضای خانههایشان را بررسی کنیم و در نهایت به برآیندی برای این تحقیقات رسیدیم.
او افزود: نکتهی مهم برای ما این بود که قرار نبود فیلمی دربارهی بیماری بسازیم بلکه میخواستیم قصهی عاشقانهای را روایت کنیم که شخصیتهایش دچار بیماری بودند، طبیعتا در میان آن قصهی عاشقانه باید چیزهایی هم لحاظ میشد که به بیماری آن شخصیتها مربوط میشد به دلیل همین موارد شاید طراحی، کار را ویژهتر میکرد.
آتوسا قلمفرسایی اضافه کرد: ما نمیخواستیم این دو شخصیت را خیلی تافتهی جدابافته بدانیم و فضایشان را متفاوت و متضاد از دیگران نشان دهیم بنابراین جزییات بیشتری را باید در نظر میگرفتیم، مخصوصا اینکه آقای میری روز اول به من گفت که میخواهد یک فیلم عاشقانه بسازد.
در ادامه، فرشته صدرعرفایی یکی از بازیگران فیلم «حوض نقاشی» دربارهی نقش خود گفت: این نقش برایم جذابیت داشت چون در عین اینکه در مدرسه یک چهرهی مقتدر به عنوان ناظم را نشان میداد در زندگی فردی دچار آسیبها و درهمپاشیدگی است.
او با اشاره به گفتهی محمدی که اینقدر به عقل خود نپردازیم، افزود: برای بقا و ماندن کمی فشارها را تعدیل کنیم تا راحتتر این دوران را سپری کنیم.
در ادامهی این نشست، سوالی دربارهی عدم حضور عوامل فیلم «حوض نقاشی» در مراسم اختتامیه جشنواره سی و یکم فیلم فجر مطرح شد که در این باره منوچهر محمدی خطاب به دانشجویان اظهار کرد: دو سال قبل که یک بیانیهی جمعی در رابطه با خانه سینما دادیم و به بیانیهی 1+8 هم معروف شد برخی گفتند که جلسهای میان من و وزیر فرهنگ و ارشاد برگزار شود. این جلسه از ساعت 6 بعدازظهر تا 2 شب ادامه داشت و در آنجا پس از اینکه من حرفهایم را زدم وزیر ارشاد برای این که بگوید چطور با این فضا غریبه است گفت «از من برای وزارت علوم دعوت به همکاری شده بود و من برنامههایم را نوشتم و تیم خود را هم انتخاب کردم» اما 48 ساعت مانده به انتخاب کابینه، رییسجمهور از او دعوت میکند تا وزیر ارشاد شود و او هم طبق همان جملهی مشهورش احساس تکلیف و مسوولیت، وزارت ارشاد را پذیرفت.
وی همچنین یادآور شد: سال گذشته فیلم «بوسیدن روی ماه» را در جشنوارهی فجر داشتم که ظاهرا فیلمی دربارهی خانواده شهدا بود که میشد پشت آن قایم شد و حرف زد. در سه روز اول جشنواره این فیلم بالاترین رای مردمی را داشت ولی از روز سوم به بعد فیلم «برف روی کاجها» که از نظر من فیلم محترمی بود مقام اول را در اختیار خود گرفت و تا پایان رایگیری قاعده بر این شد که آن فیلم اول بود و فیلم «بوسیدن روی ماه» دوم.
او با بیان اینکه من همین جا 10 میلیون تومان به کسی میدهم که تمام سایتها و مطبوعات را رصد کند و یک منبعی بیاورد که من در اینباره اعتراضی کرده باشم، گفت: سال گذشته ساعت 10 صبح روز 22 بهمن از دفتر جشنواره با من تماس گرفتند و گفتند تفاوت رای این دو فیلم 2 صدم درصد است. آنها میخواستند بگویند؛ دبیر جشنواره پیشنهاد داده به دلیل تفاوت کم آرای مردمی برای این دو فیلم میخواهند به هر دو اثر سیمرغ بدهند که من هم تشکر کردم و گفتم اشکالی ندارد. اما بعد از آن ساعت 4 زنگ زدند و گفتند با عرض پوزش آقای شمقدری گفته تفاوت آرا حتی اگر یک رای باشد باید یک فیلم سیمرغ بگیرد.
تهیهکننده «حوض نقاشی» افزود: امسال با وجود اینکه فیلم «حوض نقاشی» با تفاوت 6 درصدی آرا جلوتر بود، آقای شمقدری گفت که به هردو فیلم برتر آرای مردمی جایزه داده شود و این کاملا مشخص است.
او با اشاره به اینکه من زبانی دارم که نمیتوانم چیزی را کتمان کنم و خیلی هم اهل محافظهکاری نیستم اظهار کرد: راستش را بخواهید خود نفس جایزه مهم نیست اما اینکه در یک مدیریت و یک جشنواره با یک آییننامه یک سال آنگونه رفتار شد و سال دیگر اینگونه، باعث آزردگی خاطر میشود. با این حال به دلیل احترام به فجر و احترام به تمام خونهایی که با چشم خود دیدم در جلوی این دانشگاه ریخته شد در هر دولتی که باشد فیلمم را در جشنواره فجر شرکت میدهم.
در بخش دیگری از این نشست، حامد محمدی دربارهی تلخ بودن فیلم که در هر دو فیلم «حوض نقاشی» و «هیس دخترها فریاد نمیزنند» وجود داشت، گفت: من «هیس دخترها فریاد نمیزنند» را ندیدهام اما اشک یکی از لازمههای زندگی است و مکانیزم طبیعی بدن است و خوشبختانه در «حوض نقاشی» مخاطب تحت تاثیر قرار گرفته است.
در ادامه از محمدی سوالی پرسیده شد مبنی بر این که قصد دارد از مسیر سینمای دینی به سمت سینمای اجتماعی برود یا خیر که او گفت: در حوزهی ممیزی کارها سختتر شده به طوری که فیلمی داشتم که هرطور فکر کردم دیدم نمیشود آن را ساخت.
او اضافه کرد: به فیلمسازی اجتماعی علاقه دارم و فکر میکنم اگر ترکیب یکی دو ژانر اصلی در سیاستگذاری کلان سینما مورد توجه قرار گیرد کمک میکند تا سینمای ایران دوران گذار موفقی داشته باشد و حتی در دنیا صاحب سبک شویم چون معتقدم ضعیفترین ملودرامهای ما از قویترین ملودرامهای کشورهای شرقی و حتی هند قویتر است.
محمدی با ابراز امیدواری از اینکه به دایره سوژههای ملتهب با آرامش خاطر نزدیک شویم، تاکید کرد: سینماگران میتوانند برای بسیاری از معضلاتی که حتی سیاستمداران نمیتوانند آن را حل کنند در قالب سینما راهکار ارایه دهند.
در بخش دیگری از این نشست، نگار جواهریان که در میانه نشست به جمع پیوست در سخنان کوتاهی دربارهی نقش خود گفت: نمیدانم چه توضیحی بدهم چون همان چیزی است که در فیلم دیدهاید اما این را بگویم که برای کل شخصیت و پرداخت آن تحقیق شده بود و حتی به یک مرکز توانبخشی رفتیم و با بیماران کمتوان ذهنی که در گروههای سنی مختلف بودند وقت گذراندیم.
این بازیگر همچنین در پاسخ به شباهتهایی که میان نقشش در این فیلم و فیلم «اینجا بدون من» دیده میشود گفت: تمام سعیام را کردم که این اتفاق نیفتد ولی به هر حال من یک آدم هستم که در هر دو فیلم بازی کردهام و ممکن است جاهایی تکراری باشد البته آتوسا قلمفرسایی در هر دو فیلم حضور داشت و گاهی به من یادآوری میکرد که حرکاتم تکرار نشود با این حال میگویم که اینطور نبوده اما اگر چیزی بود به من گوشزد کنید.
همچنین در ادامهی این نشست سوالی از محمدی دربارهی دلیل همکاری او با حوزه هنری که اینقدر به سینما ضربه زده است پرسیده شد و او گفت: از سال 64-63 که از صدا و سیما بیرون آمدم تا کنون سراغ هیچ نهاد دولتی نرفتهام که با آنها کار کنم برعکس مواقع بسیاری بوده که مجبور شدهام به آنها جواب منفی بدهم.
او با تاکید بر اینکه قصد بیاحترامی ندارد به نمونهای در اینباره اشاره و اظهار کرد: سریال «ملاصدرا» یکی از کارهایی بود که ساخت آن با 40 قسمت به من پیشنهاد شد ولی من بدون اینکه سناریو را بخوانم؛ نپذیرفتم. دلیل آن هم این بود که در همین دانشگاه واحدهای درسی زیادی را از رشته فلسفه خوانده بودم و در واقع کمی با فلسفه آشنایی داشتم.
وی افزود: وقتی ساخت سریال «ملاصدرا» به من پیشنهاد شد به مدیر مربوطه گفتم دربارهی ملاصدرا شوخی میان علمای قم وجود دارد که میگویند حتی خدا هم متوجه نمیشده او چه میگوید. حال چگونه میخواهید یک سریال 40 قسمتی دربارهی این فیلسوف بسازید؟!
تهیهکننده «حوض نقاشی» با اشاره به اینکه دو سال پیش هم بحث کتاب «دا» مطرح شد که به دلایل خاص و اینکه وقایع جنگ را لحظه به لحظه و از نزدیک لمس کرده بودم، علاقه داشتم آن را انجام دهد به پیشنهاد برای حضور در جشنواره امسال اشاره کرد و گفت: متاسفانه ما مملکت افراط و تفریط هستیم. البته من برای اتفاقاتی که برای برخی فیلمهایم افتاده متاسفم، آنچه را که بر سینمای ایران اتفاق افتاده حاصل یک نگاه غیردوراندیشانه و مبتنی بر خطکشیهای غیرعادلانه میدانم.
محمدی ادامه داد: به همان نسبت که فکر میکنم اقتصاد ایران دچار آشفتگی عجیب و غربی شده به همان میزان معتقدم در حوزهی فرهنگ هم چنین شرایطی وجود دارد. این درست است که فیلم «حوض نقاشی» برای حوزه هنری ساخته شده ولی کسی چیزی را به ما دیکته نکرد و اینها همان مدیران حوزه هنری هستند به طوری که بعد از نمایش فیلم در جشنواره عدهای گفتند اگر حوزهی هنری این است ما هم دوست داریم با آنها کار کنیم.
این تهیهکننده سینما با بیان اینکه وقتی با مدیرانی مینشینم سعی میکنم از موضع برابر با آنها صحبت کنم،ادامه داد: اما واقعیت این است که به یکباره جریانی در راس مدیریت سینما قرار میگیرد که به کارهایی دست میزنند که همه را گرفتار میکند. وقتی در دفترچه معاونت سینمایی اعلام میشود که از این پس استانها مجازند فیلمها را ببینند و برای نمایش آنها تصمیم بگیرند، وضعیت همینگونه میشود.
او با تاکید بر اینکه ما یک آسیبشناسی بزرگ فرهنگی نیاز داریم، اظهار کرد: مدیران فرهنگی ما سادهانگارتر از هنرمندان ما هستند. معضل ما هم از همین جا شروع میشود. امیدوارم مدیرانی انتخاب شوند که به اعتقادات و فرهنگ ما باور داشته باشند تا در صورت لزوم هزینه هم بشود.
محمدی ادامه داد: در دولت نهم توافق کرده بودیم راجع به مصادیق صحبت نکنیم بلکه معیارها را در نظر بگیریم. توصیهی ما این بود که مدیری انتخاب شود که در جاهای دیگر آبرو کسب کرده باشد و آن آبرو را اینجا خرج کند، نه اینکه اینجا بیاید آبرو کسب کند و بعد آن آبرو را در جاهای دیگر خرج کند.
در پایان این سخنان، جواد طوسی هم خاطرنشان کرد: لیست سیاهی را که برای برخی فیلمها در نظر گرفته میشود قبول ندارم و این خطکشیهای خودی و غیرخودی به نفع سینما نیست. این حوزه همان حوزهی هنری است که در دهه 60 «بایسیکل ران» و «عروسی خوبان» را ساخت و با نگاه متفاوت یکی از مسوولانش «آدم برفی» هم ساخته شد، این فیلمها همگی ارزشمند هستند که در کارنامه سینمایی ما حساب جداگانهای دارند.
او گفت: ما کمکاریهای دیگری را در سازمانهای همعرض میبینیم. مثلا بنیاد سینمایی فارابی میتوانست چهار فیلم دیگر مانند «دربند» بسازد. همچنین بعد از 30 سال فیلم فاخر را به شکل انحرافی تعریف میکنیم و فیلمی ساخته میشود که نه تعریف درست قصه دارد و نه در بازار جهانی سرمایهگذار و مخاطب خود را پیدا میکند.
طوسی همچنین با تاکید بر اینکه فیلم «حوض نقاشی» پایان سرخوشی میتواند داشته باشد، افزود: مهرجویی هم در فیلم اخیرش سرخوشی را نشان داده که البته این نوع سرخوشی برای فیلمسازی با سابقهی او غمانگیز است.
از نکات جالب توجه این نشست، حضور چند دانشجوی اهل کشور ترکیه بود که با وجود رضایتی که از تماشای فیلم داشتند اما به دلیل نیامدن شهاب حسینی در همان ابتدای نشست، سالن را ترک کردند.
در پایان این نشست به هر یک از عوامل «حوض نقاشی» لوح تقدیری به خط پهلوی از طرح انجمن اسلامی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران اهدا شد.
انتهای پیام/