به گزارش هنرآنلاین، نمایشنامه "دیکتاتور و شاعر" با نام اصلی "سازمان‌های همکار" (Collaborators) که در روز ۲۵ ماه اکتبر سال ۲۰۱۱ میلادی (4 آبان‌ماه) در نشنال‌تیاتر لندن با نقش‌آفرینی الکس جنینگز در نقش بولگاکف و سایمن راسل در نقش استالین به روی صحنه رفت، این روزها در حالی در نشنال‌تیاتر شهر اسلو اجرا می‌شود که تاکنون توانسته جایزه مهم و معتبر سِر لارنس الیویه در سال ۲۰۱۲ میلادی را به عنوان بهترین نمایش اول یک نمایشنامه‌نویس از آن خود کند.

بنابر این گزارش، این اثر در سایه طنزی تلخ و خط داستانی و شیوه اجرایی اَبزورد، به کشمکش‌های پرفراز و نشیب هنرمندان روسیه و رویارویی مدام آنان با معضلاتی همچون شکنجه، سانسور، عدم امنیت و آزادی بیان در دوران حکومت خودکامه استالین می‌پردازد، و با دقیق شدن به زندگی پر از هراس میخائیل بولگاکوف، چشم‌اندازی از چالش‌های امروزی بشریت را به تصویر می‌کشد.

شتیل بنگ هانسن که به خاطر سبک تصویری و تحلیل خاص‌اش از متن‌های نمایشی شهرت فراوانی دارد، اکنون به کمک جان کریستین الساکر (طراح صحنه) نمایشنامه "دیکتاتور و شاعر" را بر صحنه تئاتر نروژ آورده است. این دو پیش از این نمایش "فانی و الکساندر" نوشته اینگمار برگمن، نویسنده و کارگردان بزرگ سوئدی را در همین سالن به روی صحنه بردند.

رد پای میخائیل بولگاکف در نمایش "دیکتاتور و شاعر"

جان هوج در این نمایشنامه برداشت خود نسبت به دوره‌ای از تاریخ را در قالب یک فانتزی مدرن و در بستری از تصاویر طنزآمیز غنی و در پس پرده تاریک و سوررئالی از حقیقت گردهم آورده است. هوج درباره نمایشنامه خود می‌گوید: "رمان "باتوم" و "مرشد و مارگریتا" نوشته میخائیل بولگاکوف و همچنین برخی آدم‌های نمایشنامه‌های مولیر الهام‌بخش‌های اصلی من برای خلق این اثر بوده و با تامل بر شخصیت‌های این آثار متن خود را کامل کردم."

به نوشته بی.بی.سی، روایت این نمایش را کشمکش خواستِ بودن و هویت خواهیِ میخائیل بولگاکف نویسنده، و استبداد افسار گسیخته استالین دیکتاتور روسیه شکل می‌دهد. در سال ۱۹۳۸ میلادی، استالین که در آستانه شصت سالگی است، می‌خواهد تا نمایشنامه‌ای رومانتیک بر اساس زندگی‌اش نوشته شود.

بخش اعظمی از رویدادهای نمایشنامه "دیکتاتور و شاعر" زاییده تخیل نویسنده است اما بخش‌هایی از این اثر کاملا مطابق با واقعیت هستند. در واقعیت تاریخی، هیچ نشانه‌ای از همکاری بولگاکف با استالین در دست نیست اما رهبر دیکتاتور شوروی، همیشه در ذهن نویسنده همانند یک هیولا وجود داشته است. مثلا در سال۱۹۳۰ میلادی، تلفنی از طرف استالین به بولگاکف می‌شود که به او پست جدیدی در تئاتر مسکو پیشنهاد می‌کند و یا در سال ۱۹۲۸ میلادی نمایشنامه "گارد سفید" از آن جهت اجازه اجرا را پیدا می‌کند زیرا که استالین از آن خوشش آمده بود.

جان هوج در این اثر واقعیت‌‌ها و مغالطه‎های تاریخی را با فانتزی مدرن درهم می‌آمیزد. او با پهن کردن روایتی خیالی بر بستری از واقعیت تاریخی، توانسته فضایی فراواقعی در سایه طنزی هول‌آور را پیش چشم مخاطب به اجرا بنشاند.

نمایش "دیکتاتور و شاعر" با تکیه بر ظاهری شوخ‌طبعانه، پیام‌‌هایی بسیار جدی را در خود می‌پروراند. جزئیاتی که تن‌ها منحصر به شوروی دهه 30 نیست بلکه می‌تواند در هر زمان و در هر کجای جهان جاری باشد.

انتهای پیام/