به گزارش هنرآنلاین، هجدهمین نشست از سلسله نشست های "تئاتر امروز" در فرهنگسرای رسانه به نقد و بررسی نمایش "جاده طولانی مارپیچ"، به کارگردانی رضا گوران با حضور عوامل این نمایش، اختصاص داشت.
نشست نقد و بررسی نمایش "جاده طولانی مارپیچ" روز گذشته، 11 آذرماه، با حضور رضا گوران کارگردان نمایش، سحر دولتشاهی و امین زندگانی بازیگران نمایش، امین عظیمی مجری و منتقد و همچنین افشین خورشید باختری منتقد، در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.
در ابتدای این نشست، امین عظیمی با بیان اینکه دور جدید جلسات نقد تئاتر در محل جدید فرهنگسرای رسانه برگزار می شود، اظهار کرد: نمایش "جاده طولانی مارپیچ"، که به کارگردانی رضا گوران پس از یک وقفه دو ساله به صحنه رفته، بر اساس دو فیلم پیش از طلوع و پیش از غروب اجرا شده است.
در ادامه رضا گوران با اشاره به اینکه "جاده طولانی مارپیچ" اولین کاری است که بر اساس نمایشنامه های خود اجرا نکرده است، بیان کرد: من همیشه بر اساس ایده های اجرایی خود متنی را بازخوانی، بازنویسی و اقتباس کرده یا به نگارش در می آوردم، اما به این نتیجه رسیدم که باید به عنوان کارگردان ذهنم را تغییر دهم. از همین رو متنی را نوشتم که خودم آن را کارگردانی نکردم و بعد از آن هم به کارگردانی متنی پرداختم که نوشته خودم نبود.
وی در مورد داستان نمایش "جاده طولانی مارپیچ" گفت: این نمایش درباره زن و مردی است که 10 سال پیش همدیگر را در یک قطار ملاقات کرده و قرار می گذارند که شش ماه بعد دوباره یکدیگر را ملاقات کنند، اما این اتفاق نمی افتد و پس از گذشت 10 سال با چاپ کتاب مرد دوباره یکدیگر را میبینند.
گوران تصریح کرد: مخاطب نمایش های من می دانند که ریتم مورد علاقه من ریتم آرامی است که خیلی ها این ریتم را دوست داشته و عده ای هم ممکن است دوست نداشته باشند. برخورد تعدادی از کارگردان ها با متن های چرم شیر به این صورت است که چون متن های او باز است، دچار خودنمایی در اجرا می شوند، اما من در این نمایش نمی خواستم که از خودم چیزی را به متن اضافه کنم.
وی افزود: چیزی که در این نمایش برای من اهمیت داشت این بود که چگونه می توانم دو فیلم نامه و مانیفست های موجود در آن فیلم ها را به درستی در نمایش ارائه دهم؛ به همین دلیل می خواستم که این نمایش از یک طراحی ساده با میزانسن هایی که مدام تکرار می شوند، برخوردار باشد.
در ادامه گوران در مورد نظر امین عظیمی مبنی بر اینکه جملات این نمایش زیباست، اما در بیان روابط عاطفی نمایش دچار رکود شده و این مسئله موجب عدم ارتباط مخاطب با نمایش می شود، گفت: من با دو دسته از مخاطبان مواجه ام؛ مخاطبانی که با کارها و نگاه من ارتباط برقرار می کنند و مخاطبانی که با من و آثارم ارتباط برقرار نمی کنند. به دلیل اینکه نمی توانم به نفع یک دسته و یا دسته دیگر کار کنم، به سلیقه خودم توجه می کنم؛ از بازیگرانم نیز خواسته ام که در طول اجرا بی توجه به تماشاگران باشند و در واقع ما در طول نمایش ارتباط خود را با مخاطبانمان قطع کرده و به نفع آن ها هیچ کاری را انجام نمیدهیم.
این کارگردان تئاتر با بیان اینکه نمایش "جاده طولانی مارپیچ" از سه زمان گذشته، حال و زمان سومی به نام ذهن تشکیل شده است، اظهار کرد: ما در جهانی زندگی می کنیم که به سمت فست فودی شدن در حرکت است. من می خواستم که در این نمایش آن ریتم تند جهانی را کنار گذاشته و بر خلاف آن حرکت کنم و به نقطه های خالی زندگی برسم. امین عظیمی در ادامه بیان کرد: در سال های اخیر در حوزه تئاتر از نمایشی شدن رویدادها جلوگیری شده و تلاش در جهت برون گرایانه شدن آن صورت گرفته است. این مسئله تماشاگر را به این نقطه می برد که از یک تماشای معمولی به کشف برسد. اگر این اثر به این سمت می رفت که جزئیات عادی را نشان دهد و تماشاگر زندگی عادی را جدا از کلمات قصار ببیند، آن زندگی و دنیای درونی آن ها بهتر منتقل میشد. در ادامه گوران با بیان اینکه در فیلم ها انتخاب های تاریخی را مشاهده می کنیم، بیان کرد: چارچوب سینما را نمی توان با تئاتر مقایسه کرد. آنچه در این نمایش اتفاق می افتد فقط جملات قصار نیست، من این متن را به دلیل متفاوت بودن آن دوست داشتم. هدف ما در این نمایش این نبود که همه مخاطبانمان را قانع کنیم.
"جاده طولانی مارپیچ" با تمام پرحرفی هایش برایم دوست داشتنی است
سحر دولتشاهی، بازیگر نقش سلین در نمایش "جاده طولانی مارپیچ"، در این نشست اظهار کرد: من کار هنری خود را از تئاتر شروع کردم و در تمام این سال ها از فعالیت در این عرصه غافل نبود ه ام. در گذشته کارهای آقای گوران را دیده بودم و دوست داشتم که با ایشان همکاری کنم. زمانی که این متن به من پیشنهاد شد، اوایل حضورم در مجموعه قلب یخی بود که با همکاری های گوران توانستم به هر دوی این کارها برسم.
وی در ادامه گفت: برای من این نمایش، با تمام پر حرفی هایی که در آن وجود دارد، خیلی دوست داشتنی است. نوع نگاه گوران به بازیگری و اینکه اجرا باید در خدمت متن باشد را نیز خیلی دوست داشتم.
دولتشاهی اظهار کرد: عشق یک رابطه بینالمللی است. البته ممکن است که به خاطر اختلافات فرهنگی نوع روایت آن متفاوت باشد، اما به هرحال مقوله ای نیست که نتوان آن پرداخت. برای من در این نمایش لحظات ساده تر، عاشقانهتر است.
بدون خواندن متن بازی در نمایش را پذیرفتم
امین زندگانی، بازیگر نقش جسی در این نمایش، با بیان اینکه در گذشته با رضا گوران در یک تله تئاتر همکاری داشته است، اظهار کرد: به علت تجربه همکاری ای که با گوران داشتم برای بازی در این نمایش متن را نخوانده پذیرفتم و پس از خواندن متن فهمیدم که چه متن زیبا، اما سختی است.
وی در ادامه گفت: این نمایش به گونه ای است که هر اجرا با اجرای قبل متفاوت است. در واقع تمام امکاناتی که برای ساخت یک اثر نمایشی وجود دارد، در این نمایش از شما گرفته شده و بازیگر باید تمام تجربیات خود را در گذشته فراموش کرده و به عنوان یک شخص جدید وارد صحنه نمایش میشود.
وی بیان کرد: این نمایش را نباید با فیلم مقایسه کرد، بلکه باید آن را با خودش مقایسه کنیم. من معتقدم ارتباط میان شخصیتها بسیار مهم است، البته شاید در این نمایش تماشاگر این حس را پیدا کند که با او ارتباط نداریم، اما ممکن است عده ای نیز با این عقیده مخالف و به شدت با نمایش ارتباط برقرار کرده باشند.
گاه صحبتهای بازیگران تبدیل به بیانیه میشود
افشین خورشید باختری، منتقد تئاتر، ضمن بیان ویژگی های آثار چرم شیر گفت: ما باید به آثار چرم شیر با در نظر گرفتن سیر آن ها در حوزه تئاتر نگاه کنیم. این عقیده که آثار وی رنگ کهنگی به خود گرفته است، کاملا اشتباه است.
وی در مورد ویژگی های "جاده طولانی مارپیچ" اظهار کرد: برش های سریع فشرده و چرخش داستان در زمان از ویژگی های خوب این نمایش است، اما واقعیت این است که گاهی در طول نمایش تماشاگر احساس می کند که شعار میشنود و صحبت های بازیگران تبدیل به یک بیانیه میشود.
وی در ادامه بیان کرد: یکی از خطراتی که در عرصه متن و بازیگری وجود دارد این است که چیزهایی پنهان می شود تا مسائل دیگر نمود پیدا کند و این حرکت بر لبه تیغ است، اما به هر حال ممکن است گاهی به نفع اثر باشد.
خورشید باختری تصریح کرد: در مورد فضای نقش ها تلاش هایی در جهت کنترل و تمرکز ایجاد شده است، اما به نظرم یک چیز کم است؛ از پس این همه گفت و گوی آدم ها هیچ چیزی به مخاطب منتقل نمی شود. یا از اول چیزی پشت این گفت و گوها نبوده است یا اگر هست با این اجرا منتقل نمیشود.
گفتنی است، در پایان این نشست هدایایی به عوامل نمایش از سوی فرهنگسرای رسانه اهدا شد.
انتهای پیام/54/53