رضا مهدوی، نوازنده سنتور و مدیر پیشین حوزه هنری در گفت و گو با خبرنگار موسیقی هنرآنلاین در پاسخ به این پرسش که مسائل مذهبی چقدر در حفظ موسیقی تاثیر داشته است، گفت: به طور کلی محتوای اصلی موسیقی دستگاهی، برگرفته از موسیقی مذهبی است و این نوع موسیقی، مبتنی بر یک تفکر تعزیه ای است که تا به امروز ادامه داشته است.

موسیقی آوازی ما از گذشته تا به امروز یک هنر دینی بوده و نوحه ها به حفظ موسیقی کمک کرده است. این موسیقی در تمام دوره ها، معمول و متداول بوده و مردم با آن ارتباط مستقیم داشته اند. اصلا شاید بعضی گوشه های موسیقی به وسیله همین نوحه ها حفظ شده و به امروز رسیده است.

وی در ادامه با اشاره به این که موسیقی مذهبی، چاووش خوانی، مرثیه خوانی و... را شامل می شود، افزود: بسیاری معتقد هستند که موسیقی آوازی ما از موسیقی مذهبی جداست و نباید در ارائه موسیقی مذهبی از موسیقی های دیگر تقلید کنیم در حالی که من معتقدم این مشکل به موسیقی برنمی گردد؛ ما در حوزه کلام و ادبیات ضعیف هستیم؛ به همین دلیل بسیاری از نوحه خوان ها مجبور می شوند از ادبیاتی با مفهوم غیر مذهبی استفاده کنند. همچنین در دوران صفویه، موسیقی و موسیقی دان ها، منع شدند و تنها از طریق موسیقی مذهبی توانستیم موسیقی آوازی را حفظ کنیم و موسیقی مذهبی پشتیبان آواز ایرانی بوده است.

مهدوی توجه به ادبیسات را ضروری دانست و افزود: به طور کلی ما باید در رابطه با کلام و ادبیات، دقت و توجه بیشتری کنیم زیرا همیشه کلام ، موسیقی را تحت الشعاع قرار داده است ، همچنین بسیاری از مداحان ما در خلوت خود موسیقی های غیر مذهبی گوش می کنند و در زمان سوگواری همان کلام و همان موسیقی را به صورت حزن انگیز می خوانند و این کار را به معنی نوآوری و جلوه جدید در نوحه گری می دانند در صورتیکه این کار از پایه و اساس اشتباه و نادرست است.

این نوازنده سنتور در ادامه تاکید کرد: امروزه بسیاری از نوحه خوان ها معتقدند، مرثیه سرایی نیز باید مدرن شود البته این موضوع اشکالی ندارد اما موسیقی مذهبی ما باید به شیوه مناسب و درست، مدرن و به روز شود در حالی که بسیاری از مداحان بدون اصول تغییراتی ایجاد می کنند که این باعث منسوخ شدن هویت اصلی موسیقی مذهبی می شود.

وی در این باره افزود: دستورهای خاص و ملودی های نوحه های آوازی اکثراً از بین رفته است و امروزه از ملودی این آوازها، کمتر اثری به چشم می خورد؛ حال آن که در گذشته های دور این نوحه ها و آوازها با قواعد موسیقی ایرانی اجرا می شده. به این ترتیب نوحه خوان ها در آن زمان باید با دستگاه های موسیقی آوازی آشنا بودند؛ چیزی که طی سال های اخیر، کاملاً کمرنگ شده است. در ایران هیچ گاه موسیقی از مذهب جدا نبوده و نیست .امروزه بیشتر مداحی ها و نوحه خوانی ها متأثر از رسانه ها شده است و کار به جایی رسیده که برخی مداحان بر روی بعضی تصنیف ها، شعرهای مذهبی می گذارند.

رضا مهدوی افزود: آسیب های جدی در مداحی و نوحه خوانی، موضوعی است که برخی از مداحان ما با آن مواجه هستند. یکی از مشکلاتی که می توان از آن یاد کرد، رواج بی حد و حصر آهنگ ها و سبک هایی است که هیچ هماهنگی و نسبتی با فرهنگ اهل بیت (ع) و مجالس آنها ندارد. یکی از خصوصیات مداحان در گذشته، آشنایی با ادبیات شناخت شعر و تسلط بر نحوه اجرای اشعار مختلف بوده است اما متأسفانه در حال حاضر برخی از مداحان این نیاز را در خود احساس نمی کنند و با تقلید از اشعار یکدیگر، حتی نگاهی به دیوان های شعر نمی اندازند. امروزه چیزهایی که در قالب نوحه و شور خوانده می شود، حتی فاقد وزن و ردیف صحیح است.

مهدوی در ادامه با اشاره به اینکه باید جلساتی به آسیب شناسی نوحه ها اختصاص داده شود، گفت: ما باید جلساتی را به بررسی و نقد نوحه ها و مرثیه ها با حضور جوانان، مداحان و جامعه شناسان اختصاص دهیم زیرا بیشترین ضربه از سوی مدیریت های فرهنگی به بدنه موسیقی آوازی و موسیقی مذهبی ما خورده است.متاسفانه مدیران با دید آماری به موضوع نگاه می کنند در حالیکه هنر آماری نیست زیرا فرهنگ باطنی، اعتقادی، عرفانی و مدنی است.

پایان پیام/46