جهانگیر نصر اشرفی، پژوهشگر در گفت و گو با خبرنگار موسیقی هنرآنلاین در پاسخ به این پرسش که مسائل مذهبی چقدر در حفظ موسیقی تاثیر داشته است، گفت: از گذشته تا امروز موسیقی مذهبی در حفظ باورها و اعتقادات مذهبی و موسیقی آوازی نقش موثری داشته است . به طور کلی بین موسیقی و مذهب تعامل دو سویه وجود دارد زیرا مذهب در بین مردم مقدس است و این موضوع باعث میشود تا موسیقی اصیل باقی بماند.
این پژوهشگر در ادامه افزود: بهترین نوع موسیقی در میان کشورهای مسلمان موسیقی آئینی و مذهبی است ؛زیرا موسیقی مذهبی نه تنها دارای جنبههای مثبت مذهبی است بلکه این نوع موسیقی در حفظ اندوختههای تاریخی ما نقش موثر و مفیدی دارد و به کمک موسیقی مذهبی میتوانیم موسیقی آوازی و یا موسیقی سازی را حفظ کنیم.
وی در ادامه تاکید کرد: به نظر من مذهب حافظ موسیقی است؛ زیرا اگر موسیقی مذهبی در ایام سوگواری وجود نداشت چندین سال پیش در زمانیکه موسیقی توسط حاکمان منع شده بود، موسیقی آوازی ما از بین میرفت. همچنین موسیقی مذهبی سبب شد تا موسیقی ایرانی رنگ و بوی دیگری بگیرد و حتی در مواقع دیگر همراه با حزن و اندوه بیان شود.
نصر اشرفی در ادامه خاطرنشان کرد: البته باید توجه داشته باشیم که موسیقی هم در حفظ باورها و اعتقادات مذهبی نقش مهمیداشته است؛ زیرا به کمک موسیقی از جمله مرثیه خوانی میتوانستند درباره ائمه اطهار و معصومین صحبت کنند و شرایط و ناگواریهای واقعه عاشورا را به کمک موسیقی به تصویر بکشند پس در نتیجه موسیقی هم در ثبت اعتقادات مذهبی موثر بوده است.
وی گفت: موسیقی مذهبی با باور مردم عجین شده است ؛به همین دلیل در این سالها موسیقی توانسته به جایگاه مطلوبی برسد زیرا موسیقی در ایام سوگواری بیان کننده حزن و اندوه است و این موضوع سبب شده است تا تغییر پذیری در موسیقی مذهبی کمتر باشد.
نصر اشرفی در ادامه با اشاره به اینکه ادبیات نیز در حفظ موسیقی آوازی نقش داشته است، تصریح کرد: هر نوع موسیقی زمانی دارای مفهوم میشود که با ادبیات همراه باشد زیرا موسیقی باید دارای مضامین مشخص و معینی باشد و چون موسیقی مذهبی با ادبیات غنی و پربار همراه بوده است؛ به همین دلیل توانسته است جای خود را در میان مردم باز کند.همچنین موسیقی همراه با ادبیات رشد نکرده است؛ بلکه در طول تاریخ ادبیات ما همیشه چند قدمیاز موسیقی جلوتر بوده است.
این پژوهشگر در ادامه افزود: به طور کلی موسیقی به دو دسته تقسیم میشود که دسته اول شاد و دسته دوم غمگین است و ما به کمک کلام میتوانیم این دو دسته را از هم جدا سازیم پس به همین دلیل است که موسیقی آوازی ما نسبت به موسیقی سازی پیشرفت کرده است.
وی در ادامه تاکید کرد: باید در نظر داشته باشیم که تمامیمذاهب نسبت به ساز حساسیت خاصی دارند و ترجیح میدهند در مراسمهای مذهبی خود به جای ساز از آواز استفاده کنند ، البته در این ایام از سازهایی از قبیل سازهای بادی، شیپور، سازهای کوبه ای و ... استفاده میشود و از دوره قاجاریه سازها توانستند جایگاهی در مراسمهای مذهبی پیدا کنند اما سازهای ملودیک در طول تاریخ هیچ گاه نقش موثری در انتقال مراسم مذهبی در میان مردم نداشته است.
پایان پیام/46