هنر آنلاین:فیلم سینمایی" اختاپوس " به کارگردانی سید جواد هاشمی که در گروه فیلم های کودک و نوجوان قرار دارد ازآن دسته فیلم هایی است که مرز بین خیال و واقعیت را مد نظر قرار داده و با در هم آمیختن شخصیت های انسانی ، جانوری و اجنه داستانی تخیلی را رقم زده است. گرچه بار اصلی جهان فانتزی فیلم را شخصیت های جانورنمای آن بر عهده دارند اما طراحی های چنین فیلمی می تواند آن را باورپذیر کند چرا که با واقعیت نزدیک و بر دامن خیال استوار شده است. یکی از ویژگی ها حائز اهمیت این فیلم طراحی صحنه و لباس آن است که به ارتباط مخاطب کودک با این فیلم کمک می کند . با علی شایان فر طراح صحنه این فیلم گفت وگویی در باره ویژگی های طراحی صحنه و لباس این فیلم انجام داده ایم .

احمد محمد اسماعیلی

چگونه با سید جواد هاشمی در فیلم " اختاپوس "همکاری کردید ؟

با جواد هاشمی حدودا یک سال قبل و توسط یکی از دوستان که مدیر تولید کار ایشان بود آشنا شدم. آن زمان برای تله فیلم "نشانی سوم" که البته آن جور که از جواد هاشمی انتطار می رفت ریشه های مذهبی داشت دیدار داشتیم. چون آدمی هستم که سعی می کنم در کار ایده بدهم و ایده ها را بگیرم و مجموعه آن را به تجربه بصری تبدیل کنم ، با هاشمی نیز گفت و گوهای زیادی داشتیم و گه گاه در این گفت و گو ها می دیدم که در شخصیت و نوع فکر او ریشه های فانتزی وجود دارد.

نقدهای مختلفی درباره فیلم نامه این فیلم بیان شده که بدون در نظر گرفتن هر یک از آنها می خواهیم تنها ازدید شما که طراحی صحنه این فیلم را انجام داده اید درباره آن بپرسیم. این فیلم نامه چگونه بود؟

فیلمنامه آهوی پیشونی سفید که قسمت اول فیلم اختاپوس است ، فیلم نامه ای بسیار ساده است. در عین حال من آن را با متل هایی که در قصه های عامیانه خودمان وجود دارد مقایسه می کنم. متل ها بسیار ساده اند ولی وقتی چشمت را می بندی سراسر رنگ و لعاب هستند و اجازه می دهند که تخیل کنی. برای مثال قصه خاله سوسکه را به یاد بیاورید، قصه ساده ای است اما همچنان در بین مردم تعریف می شود، آثار هنری بر اساس آن ساخته می شوند. اصولا همین ساده بودن این روایت هاست که دست تخیل را باز می گذارد و باعث بقای آن ها میشود. در حالی که در قصه های رئال نمی توان زیاد در خیال پردازی تازاند.

پس کاراکترهای داستان را هم باید در دنیای متل ها جستجو کنیم؟

همین طور است. در کار هاشمی اشخاص و کاراکتر های مختلفی وجود دارند که تلفیقی از همین قصه های ساده اند و گرچه با هم تلفیق شده اند اما برای مخاطب آشنا هستند و می توان درباره آنها خیال پردازی کرد. به نظر من ، دیگر طراحان کار هم با همین تخیل پیش رفته اند و به نتیجه خوبی هم رسیده اند. حتی برای بازیگران هم این فیلم شکل تازه ای از بازی بود. در این کار همه آماده بودند پیشنهادی تازه و عملی بدهند.

طراحی فیلم های تخیلی معمولا شکل متفاوتی از ساخت و ساز را نسبت به فیلم های واقع نمایانه و یا حتی تاریخی دارند. چند درصد از این فضا ها ساخته شده اند؟

در این کار سه لوکیشن عمده داشتیم که برخی با طراحی داخلی و فضا سازی شکل گرفته است. در احمد آباد مستوفی که به بنا نمی توانستیم دست بزنیم آن را با طراحی داخلی به قصر تبدیل کردیم. چندین لوکیشن مختلف را دیدیم تا به بهترین بنا برای این بخش رسیدیم که کمترین تغییر را نیاز داشته باشد. بازار و کارگاه قالی بافی هم در شهرک غزالی و یکی از خانه های تاریخی طراحی شد. اما یکی از دشوارترین بخش ها کار در قلعه رودخان بود که مدت ها پیش از این که کار شروع شود توسط آقای هاشمی و دیگر دوستان تولید دیده و برای کار در نظر گرفته شده بود. گرچه مکان دور از دسترسی است و بالا رفتن از هزار پله برای گروه تولید کار بسیار سختی است اما انتخاب بسیار خوبی بود. قلعه رودخان تنها لوکیشنی بود که در آن دست نبردیم زیرا هر چه می خواستیم آنجا بود و نیازی به ساخت و ساز زیاد نداشت.

کلبه و خانه های روستایی را هم ساخته اید؟

میراث فرهنگی فومن با گردآوری موزه خانه های روستایی کار بزرگی کرده است و ما بخشی از آن فضا را استفاده کردیم. اما کلبه دو بار ساخته شد آن هم با همه جزئیات ! با نظر کارگردان کل مجموعه 20 کیلومتر جابجا شد تا به نتیجه بهتری برسیم. درباره استفاده از طراحی کامپیوتری چه نظری دارید؟ در زمانی که تکنولوژی های پیشرفته برای خلق فضاهای مجازی وجود دارد ، ساخت دکور و صحنه می تواند پاسخگوی سلیقه مخاطبان باشد؟ حتی در ایران هم ساخت فیلم های تخیلی از این دست کم شده اند.

در ایران شاید اما معنی آن این نیست که در همه دنیا تعطیل شده و همه در فضای مجازی و استدیو کار می کنند. نمونه آن فیلم ارباب حلقه هاست که دهکده هابیت ها کاملا ساخته شد. العان هم مکان توریستی است. دکورسازی تعطیل نشده منتها ترجیح می دهند که بخش هایی را به صورت مجازی بسازند. در ایران شرایط زیادی وجود دارد که دست به دست هم می دهند تا فیلم ها در استودیو ساخته نشوند.

منظورتان هزینه بالا و نبودن تکنولوژی آن در ایران است؟

ببینید ، سینمای فانتزی ما سالهاست محجور مانده و به آن بها داده نشده است. از سوی دیگر سینماگران کودک هم از کارهای خوبی که انجام داده اند و دیده نشده خسته هستند. مسئله زمان هم مطرح است. در یک فیلم خوب که با گرافیک کامپیوتری تولید شده ، معمولا یکی دوسال پیش تولید وجود دارد تا طی یک ماه تولید شود ولی کسی ان دو سال را نمی بیند. انیمیشن نمو را حتما دیده اید. دوستی درباره آن می گفت طراحان این فیلم مدت ها غواصی می کرده اند تا از نزدیک فضای زیر آب و حرکات ماهی ها را ببینند تا بعد آن را در فضای مجازی بازسازی کنند. حال اینکه تکنولوژی را نداریم و هزینه آن بالاست مسائل دیگری هستند. حتی در تله فیلم ها و سریال هایی هم که طراحی کرده اید چنین فیلمی وجود نداشته بنابر این می توان از دستاوردی که این تجربه برای شخص شما داشت پرسید؟

هرفیلمی تجربه ای نو است و محال است که یکی شبیه دیگری شود. حتی در کارهای رئال هم چنین است. منتها این فیلم برای من این مسئله را داشت که تشنه ماندم. گذشته از همه سنگینی که داشت و همه تلاشی که کردیم و ساختیم و اکران شد، هرگز احساس نکردم که کافی است. فکر می کنم که ای کاش می شد از اول آن را می ساختیم.

قرار است قسمت های دیگر این فیلم هم ساخته شود!

قرار است که قسمت های بعدی این فیلم ساخته شود اما آنها تجربه دیگری هستند! در این فیلم دریچه ای از تخیل برایم باز شد که هنوز آن دریچه باز است و مدام می گویم ای کاش می شد همین لحظه کارهای دیگری هم روی آن انجام داد .

پایان پیام/