گروه فرهنگ و ادب هنرآنلاین؛ پوران فرخزاد در گفتوگو با هنرآنلاین که نهم آبان ماه با عنوان "سطحی نگری تنها برای روزنامهنگران نیست" گفته بود: بسیاری از کارهای خوب و ارزشمند معاصر چون شعرهای دو مجموعه "تولدی دیگر" و" ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد" از فروغ فرخزاد و اشعار مهدی اخوان ثالث و داستانهای ابراهیم گلستان و نوشتههای ناصر تقوایی پیش از آنکه به صورت کتاب منتشر شود در نشریه "آرش" به سردبیری سیروس طاهباز منتشر میشد . پس به جرات میتوان گفت نشریههای تخصصی بر رشد ادبیات و معرفی شاعران و نویسندگان تاثیرگذار بوده است؛ از سوی دیگر نمیتوان منکر شد که آشنایی با ادبیات برای روزنامه نگاران ضروری است و به دایره واژگان آنها میافزاید.
مهران بهروزفغانی، روزنامه نگار برخلاف فرخزاد معتقد است، آنچه از شعرا و نویسندگان ما در روزنامهها منتشر شده و میشود، نشان دهنده این نیست که کسانی چون شاملو و اخوان و فروغ، کار خود را با روزنامهنگاری آغاز کردهاند بلکه روزنامه، ظرف مناسبی بوده تا مظروف خود را در آن بریزند و قدر مسلم، بهتر است هماهنگیای میان ظرف و مظروف وجود داشته باشد.
او با اشاره به تاثیر ادبیات بر روزنامهنگاری میگوید: کافی است پرونده نویسندههای داخلی و خارجی را مرور کنیم تا دریابیم بسیاری از انان کار خود را با نوشتن در مجلات و روزنامهها شروع کردهاند. یعنی نشریات به نویسندگان و شاعران فرصت نوشتن و معرفی شدن داده است؛ بعد به این نتیجه رسیدهاند که دنیای مطبوعات در سطح میگذرد پس به جهان ادبیات برگشتهاند. اما آنچه منتشر کردهاند و گهگاه میکنند ادبیات است نه تولیدات مطبوعاتی؛ هرچند همین نوشتههای ادبی نیز باید با نظارت و دید روزنامهنگارانه منتشر شود نه نگاه ادبی.
محمدرضا یوسفی نیز در گفتوگو با هنرآنلاین که ششم آبان ماه با عنوان "روزنامه نگاران نمیتوانند به عمق بپردازند"، نثر ژورنالیستی را نثری شتابزده دانسته و گفته بود: روزنامهنگاران، زمان لازم برای پرداختن به عمق را ندارند و شاتبزده و البته هماهنگ با جریانات روز و موجز و مختصر هستند. بهروزفغانی، براین است که محتوای ژورنالیستی به معنی خبر و گزارش خبری با عجله تولید و منتشر میشود و طبیعی است که خبرنگار، فرصت این را ندارد که به آرایههای ادبی توجه کند البته این بدان معنا نیست که درست نویسی را هم فراموش و فدای شتاب خبرنویسی کند.
مهران بهروزفغانی با اشاره به اینکه بهتر است روزنامهنگاران را از نویسندههای مطبوعات جدا کنیم میگوید: روزنامهنگاران و خبرنگاران، کسانی هستند که جنس خبر، گزارش و مصاحبه خبری را میشناسند اما نویسندگان مطبوعات، زمان کافی برای نوشتن دارند و مقاله و یادداشت مینویسند و حتا اگر بخواهند نوشتهشان را برمسند خبر سوار کنند، فرصت لازم برای این کار را دارند و میتوانند ادبیات را با عناصر روزنامهنگاری درآمیزند.
همزمان با روزگار مشروطه بود که روزنامهنگاری در ایران شکل گرفت و افرادی چون میرزاده عشقی، سید اشرف الدین گیلانی، علامه دهخدا و فرخی یزدی به رشد و گسترش آن کمک کردند؛ هرچند بهروزفغانی براین است که ما نیاز جدی به مبادلات فرهنگی نداشتیم و روزنامهنگاری برای ما یک هنر وارداتی بود؛ هنوز هم فرهنگ مردم ما شفاهی است؛ بعد این همه سال به هم که میرسیم میگوییم: "خوب...تو که خواندی، بگو چه خبر؟ "
اما نشریات از آن زمان تاکنون، تاثیر خود را گذاشته و میگذارند. قرار نیست همه مردم مخاطب نشریات باشند؛ حتا کسانی چون فرخی یزدی و نسیم شمال هم، نشریات را فرصتی برای انتقال اندیشههای خود میدانستند؛ مهران بهروزفغانی میگوید: این افراد و در سالهای متاخر کسانی چون جلال آل احمد، احمد شاملو، سیروس طاهبازو... اندیشمندان و ادیبانی بودند که به دنبال راهی برای نشر عقاید و افکار خود میگشتند و روزنامه ارزان بود و در شمارگان بیشتری منتشر میشد و مجال بیشتری در اختیار آنان میگذاشت تا با مردم از شرایط سیاسی و اجتماعی و دغدغههای خود بگویند.
بهروزفغانی به تاثیر جلال آل احمد بر روزنامهنگاری و ادبیات اشاره و بیان میکند: آنچه امروز، "نرم نویسی" نام گرفته وامدار نثر جلال است؛ خاطرم هست حسین قندی به من و دیگر شاگردانش میگفت: تا میتوانید جلال بخوانید تا نوشتههاتان ساده و روان و شناسنامهدار شود. هرچند نثر روزنامهنگاران امروز، بی شناسنامه است؛ کافی است اسم را حذف کنیم آنچه باقی میماند یک نثر نیمبند معمولی است که نه هویت دارد نه فضا را توصیف میکند نه ادبیات را میشناسد؛ برای مثال من خواننده باید بتوانم با خواندن مطالب مربوط به یک میزگرد، حس و حال و فضا و لحظات سنگین و سبک حاکم بر آن را تجسم کنم اما چند درصد نوشتهها این امکان را به من میدهند؟!
به گفته این کارشناس ارشد روزنامهنگاری، کافی است روزنامههای دهه 60 را ورق بزنیم و ببینیم مثلا در گفتوگو با کسی چون علم، چگونه فضا و شخص را توصیف کردهاند و ما برای مصاحبههای غیر خبریمان چگونه، اشاره مینویسیم؛ خبرها از سر کسالت و بیتوجهی نوشته میشود و یک خبر هنری تفاوت چندانی با آگهی تسلیت ندارد تنها جای واژهها تغییر کرده است. هر چند شرایط اجتماعی و اقتصادی بسیار تاثیرگذار است؛ خبرنگاری که امنیت شغلی و روانی ندارد؛ حقوق چندانی دریافت نمیکند خواه ناخواه فرصتی برایش باقی نمیماند تا مطالعه کند و به عمق بپردازد.