گروه فرهنگ و ادب- هنرآنلاین، برزو سریزدی، شاعر، داستاننویس و ناشر کتابهای کودک و نوجوان است. کسی که فکر میکند: کودکان به هم ذات پنداری، بسیار علاقه مند هستند. هرگاه داستانی را شنیده یا می خوانند، خود را در جایگاه قهرمان داستان قرار داده و از این کار لذت می برند. دنیای کودکان بسیار پاک است؛ آن ها با حیوانات، گیاهان و حتی اشیای بی جان، ارتباط خوبی برقرار و با آن ها بازی می کنند و حرف میزنند؛ از اینرو سریزدی در داستان "تونی و دوستانش" و مجموعه کتابهایی که منتشر کرده چون " من و حیوانات وحشی"، "من و میوه ها"، "من و موجودات دریایی" و "من و سبزیجات"، کوشیده تا با تصویرسازی عینی برای کودک، به او در جهت تقویت تخیل و برقراری ارتباطی صمیمانهتر با جانوران و گیاهان پیرامونش کمک کند.
هنرآنلاین به گفتوگو با برزو سریزدی نشسته؛ یک بخش از این گفت و شنود، بله فعالیتهای سریزدی در جایگاه یک شاعر و بخشی دیگر به فعالیتهای او به عنوان مدیر انتشارات اشک و مشکلات نشر و عدم توزیع مناسب کتابها و نبود ویترین برای کتابهای کودک میپردازد. سریزدی، شعر خردسال را اینگونه تعریف میکند:
شعر خردسال هم از ویژگی هایی برخوردار است که در شعر بزرگسال هم به چشم می خورد و آن خیال انگیز بودن کلام و موزون و مقفی بودن آن است. اگرچه امروز بسیاری شاعران خردسال وزن را کنار گذاشته و کلام آهنگین را جایگزین آن کرده اند.
خود شما هم از جمله شاعرانی هستید که موسیقی را جایگزین وزن کردهاید... بله. من بیش از وزن به موسیقی کلام و تعداد ضرباهنگ ها اهمیت داده ام و براین باورم که در شعر خردسال و کودک، بیش از هرچیز باید به موسیقی توجه شود و دلیل این امر را باید در سلیقه کودکان و جست و جو کرد و من شاعر که پیش از شعر کودک با موسیقی او آشنا شده ام.
پس قالب شعر نیمایی یا سپید را برای کودکان نمیپسندید؟ به هیچ عنوان . بچه ها این دو قالب را نمی فهمند و با ان ارتباط برقرار نمی کنند. بچه ها به موسیقی نیاز دارند و از شعری که فاقد ریتم و آهنگ باشد، خوششان نمی آید.
با این وصف، سالها باید در قالب چهارپاره برای آنها شعر بگوییم و قالبهای تازه تر را امتحان نکنیم؟ من،نظر شخصی خودم را مطرح می کنم که البته بر پایه تجربه و اشنایی با کودکان، استوار است.من فکر می کنم کسانی که با دنیای کودکان آشنا هستند می دانند که تا چه اندازه اهنگ و موسیقی کلام را دوست دارند و کلامی که ریتم دارد تا چه حد بر روان آنها تاثیر می گذارد.
اما عدهای فالبهای دیگر را آزموده و موفق هم بودهاند... امیدوارم این طور باشد.من همچنان بر این باورم که سقالبی به جزچهارپاره به کار کودکان و خردسالان نمی آید و اگر کسانی ،قالب های دیگر را امتحان کنند و جایزه یا جوایزی هم به دست آورند، راهی را طی کرده اند که بعضی تصویرگران، پشت سر گذاشته ان؛به این معنی که معتبرترین جایزه های بین المللی را از آن خود کرده اند بدون آن که با مخاطب حقیقی خود ارتباط بگیرند.
با این تفاسیر، توجه به ساختار را مهمتر از معنا میدانید؟ توجه به ساختار، ضروری تر از پرداختن به معناست. بسیاری از هیچانه ها همچنان در خاطر ما مانده؛ " آن مان نباران" یا " اتل متل توتوله" هیچ معنی خاصی ندارند اما به خاطر آهنگین بودنشان کودک و خوردسال را جذب می کنند، پس شعر کودک ابتدا باید موسقایی باشد، آن گاه، مفهومی را به ساده ترین زبان منتقل کند. خود من در این مجموعه کوشیده ام تا پیش از هرچیر لذت همذات پنداری و بازی با اشکال مختلف را به کودکان بچشانم بعد، یک ویژگی سبزی، میوه یا حیوان مورد نظر را به او آموزش دهم.
چرا شاعران خوب ما به داستان نویسی هم روی آورده اند، این به عدم استقبال مخاطبان برمی گردد یا تمایل ناشران به ترجمه و داستان؟
به همه این موارد و هیچ کدام از آنها. باید این حقیقت تلخ را پذیرفت که شاعران خوب کودک که تعدادشان به انگشتان یک دست هم نمی رسد، چون آقای رحاندوست یا شعبانی گرفتار کارهای اجرایی و اداری شده اند تا روزگار بگذرانند، یعنی همان کاری را انجام می دهند که دیگران هم از پس آن برمی آیند، دیگرانی که نمی توانند چون رحماندوست یا شعبانی شعر بگویند از سوی دیگر، شاعران باز هم به خاطر مسایل مالی ناچارند، سفارشی کار کنند اگرچه نمی توان گفت، شعر کودک طرفدار ندارد یا منتشر نمی شود، اما آنچه بیش از هرچیز به چشم می خورد، کتاب های داروخانه ای یا بدتر از آن کتاب هایی است که در دکه های روزنامه فروشی توزیع می شود.
این مشکل و گلایه همیشگی شاعران و نویسندگان است. چرا کتابهای بی ارزش به خوبی توزیع می شود اما آثار جدی، آن گونه که باید و شاید معرفی نمی شوند؟
ببینید این مشکل امروز و دیروز نشر ما نیست. یکی از کتاب های من به نام " دونی و دوستانش"، کتاب درسی بچه های تایلند شناخته شد اما در کشور خودم مطرح و معرفی نشد؛ حتی اگر اطلاع رسانی درستی هم در این زمینه وجود داشته باشد، هیچ اتفاق خاصی نمی افتد. چراکه توزیع کتاب، دراختیار تعداد خاصی از ناشران است و تعداد کتاب فروشی ها و کتابخانه های تخصصی کودک و نوجوان بسیار بسیار اندک است.
پس چرا کتابهای به اصطلاح داروخانهای تا این اندازه خوب، توزیع می شود؟ من فکر می کنم دولت باید به حمایت جدی از توزیع کتاب بپردازد و یکی از راههایی که برای تقویت و اصلاح نوزیع وجود دارد این است که از تشکل هایی چون انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان بخواهیم تا به توزیع کتاب های کودک همت کنند.
خرید کتاب تا چه اندازه می تواند به نشر کمک کند؟ دولت یارانه را به شش بخش تقسیم کرده که یکی از آنها توزیع است، توزیعی که هنوز سامان نگرفته؛ اما در بخش خرید کتاب به نظر می رسد، بهتر است ضابطه و آیین نامه ای وجود داشته باشد تا این شائبه پیش نیاید که ارشاد، سلیقه ای عمل می کند.
گفتوگو: زهره نیلی