به گزارش هنرآنلاین؛ به مناسبت روز 20 مهرماه و بزرگداشت حافظ همایش دو روزه "حافظ به روایت هنر و ادب امروز" به همت مرکز فرهنگی شهر کتاب و موسسه دانش‌نامه‌ فارس در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد و دراین همایش شمس لنگرودی درباره تاثیر حافظ برذهن و زبانش سخن گفت.

شمس لنگرودی گفت: همواره در جهان، دو نوع رویکرد نسبت به مسائل وجود دارد؛ رویکردی که همه چیز را بدبینانه می بیند و رویکردی که خوشبینانه به مسائل نگاه می کند. اگر به تاریخ ادبیات جهان نگاه کنیم، درمی یابیم تعداد کسانی که بدبینانه به جهان نگاه می کنند خیلی زیاد است. مثلا اگرفرض را بر این بگیریم که کلیم کاشانی و گابریل گارسیا مارکز در یک لحظه در مواجه با یک اتفاق قرار می گیرند اولین رویکرد کلیم بی شک این خواهد بود که نتیجه کار افتضاح خواهد بود اما به عکس مارکز پایان کار را خوب خواهد دید.

وی افزود:اگر به شعرهای کلیم کاشانی نگاه کنیم سراسر شعرهای او مرگ و درد و رنج است و برآیند شعر او این است که در جهان هیچ چیز خوش آیندی نیست. این بد اندیشی در آثار بکت و کافکا هم به چشم می خورد. البته باید به این نکته هم توجه داشت که این تلقی بد از همه چیز تنها معطوف به نگاه یک شاعریا نویسنده نمی شود بلکه کیفیت زندگی آنها نیز بر این دیدگاه شان تاثیرمی گذارد.

به گفته شمس لنگرودی؛ ادبیات ما بیمار است و این ناشی از مشکلات، خاکساری ها، ذلت و مذلت هایی است که شاعران و نویسندگان خودشان را خواسته یا نخواسته به دست آن می سپارند.

وی حافظ را یکی ازنمونه های خوشبینانه نگاه کردن به جهان عنوان کرد و گفت: اما شادخویی و خوشبینانه نگاه کردن به زندگی هم مراتب خاص خودش را دارد و نوع خوشبینانه نگاه کردن حافظ، خیام، مولوی، ابوسعید ابوالخیربا هم فرق می کند. مثلا مولانا و ابوسعید معتقدند که چون ما از سوی خدا به زمین آمده ایم و جهان محضر خداست و باز بازگشت ما به سوی اوست و همه چیز در دامان خداوند اتفاق می افتد پس خوش باشیم.

لنگرودی ادامه داد: خیام هم از ترس مرگ و تمام شدن زندگی است که می گوید دم را غنیمت بدان و می بنوش. اما حافظ بر خلاف این شاعران، به خاطر خود زندگی است که شاد است و می گوید زندگی فرصتی است که به ما داده است؛ چرا از زندگی لذت نبریم و حتی می گوید اگر پدرم روضه رضوان را به گندم فروخت، من انسان ناخلفی خواهم بود که روضه رضوان را به بهایی ناچیزتر نفروشم.

مولف کتاب "تاریخ تحلیلی شعر نو" ادامه داد: سهراب سپهری شاعری است که من از عقایدش خوشم می آید اما او برخلاف حافظ، "شاعر گلخانه ای" است و دورتا دور خودش را حصار کشیده و می گوید "به سراغ من اگرمی آیید نرم و آهسته بیاید/ تا مبادا ترک برداره چینی نازک تنهایی من" اما حافظ شاعری است که می داند در چه جهانی زندگی می کنیم و جهان ما سرشار از آلودگی و کثافت است و با این همه او از چنین زندگی لذت می برد و از آن فرار نمی کند.

لنگرودی با بیان این مطلب که از نسل کسانی است که می خواستند جهان را تغییر دهند اما جهان آنها را تغییرداد؛ گفت:خیام از آنچه ندارد خوشحال است و حافظ از آنچه دارد؛ و این دو خوش باشی از دو نگاه متفاوت نشات می گیرد و درشعرحافظ نوعی واقع بینی نسبت به زندگی وجود دارد و این نگاه حافظ بر دهن و زبان من تاثیر بسزایی گذاشت.

شاعر مجموعه"63 ترانه عاشقانه" با تقسیم بندی هنرها به سه دسته گفت: مخاطب دسته اول هنرها که در راس جامعه قرار می گیرند، خود متخصصین و نخبگان هستند و این هنرها به دل جامعه راه پیدا نمی کنند مثل شعرهای خاقانی و مالارمه. نوع دیگر هنری است که در دل جامعه خلق می شود و همان جا هم مصرف می شود و به سطوح بالا راه پیدا نمی کند. اما نوع سوم هنری است که در راس جامعه خلق می شود؛ قشر فرهیخته آن را درک می کند و از آن لذت می برد و مردم عادی هم به نوبه خود از آن لذت می برند و شعر حافظ هم چنین ویژگی دارد.

لنگرودی ادامه داد: در دوران نوجوانی، گفت وگویی از یک شاعر خواندم که گفته بود: شعر من را 20 سال بعد می فهمند اما من پس از 40 سال هنوز نفهمیده ام که او چه گفته است.اگر شعر، شعر باشد فرقی نباید بکند که تو آن را الان بخوانی یا 100 سال دیگر و شعر حافظ از چنین ویژگی برخوردار است از این روست که شاعر تمام دوران ها است و شعرش را همه می فهمند.

این شاعر در پایان سخنانش گفت: من خیلی در شعر حافظ دقیق شده ام و برایم رسانگی کلام، ایهام و شیرینی کلام اش بسیار دلنشین است. او در شعرش به گونه ای از مرگ حرف می زند که گویی برایش بسیار ملموس و عادی است و این مسائل بر شعر تاثیر گذاشته است. او درخاتمه غزل معروف"یوسف گم گشته بازآید به کنعان غم نخور" را برای حاضران خواند.