رضی هیرمندی درگفت وگو با هنرآنلاین گفت: وضیعت انتشار کتاب کودک در ایران در 15 سال گذشته، رشد خوبی داشته است و می توانیم ثابت کنیم که از 150 سال پیش درایران به معنای واقعی ادبیات کودک داشته ایم.
وی افزود: اما اگر بخواهیم واقعبینانه به وضیعت انتشارکتاب درایران نگاه کنیم؛ به خوبی درمی یابیم با این که وضیعت کتاب کودک نسبت به 15 سال گذشته از نظر کیفی خوب شده است؛ اما دشواری انتشار کتاب کودک و گران بودن هزینه های چاپ آن موجب شده که ناشران دراین حوزه کمتر وارد شوند و یک نویسنده که می خواهد نوشتن برای کودکان را به عنوان کارحرفه ای خود انتخاب کند؛ اگر تمام وقت هم کار کند نتواند درآمدی از این حرفه کسب کند.
هیرمندی با بیان این مطلب که نشرکتاب ما فلاکت زده است و به تبع آن نویسنده ها نیز فلاکت زده هستند گفت:برای برون رفت از وضیعت کنونی نشر، کاری از دست نویسنده ها بر نمی آید بلکه باید شرایط جدیدی پیش روی نشر ما گشوده شود.
این مترجم کتاب های کودک با اشاره به تفاوت میان جمعیت 85 میلیون نفری با تیراژ 500 الی 1000 نسخه ای کتاب ها گفت: اوج فاجعه از اینجا شروع می شود که همین تعداد کتاب هم به فروش نمی رسند و چندین سال می گذرد تا یک کتاب تجدید چاپ شود.به عنوان مثال چندی پیش مجموعه شعری از "عباس تربن" به دستم رسید که با تیراژ 500 نسخه و برای همه گروه های سنی منتشر شده است؛ اما با این همه این کتاب چند سال برای تجدید چاپ انتظار خواهد کشید؟
با این پیشینه درحوزه کتاب کودک باز هم فاصله عمیقی میان کتاب هایی که در ایران منتشر می شود با غرب وجود دارد.
مترجم آثار شل سیلوراستاین با اشاره به انتشار کتاب کودک درغرب به صورت مجموعه گفت: در غرب با اقبال یک کتاب، نویسنده ترجیح می دهد که شخصیت داستانی را که خلق کرده است رها نکند و حاصل آن، انتشار مجموعه های چند جلدی است که اتفاقا با اقبال خوبی هم روبهرو می شود. اما در ایران یک نویسنده برای انتشار یک داستان یا رمان کوتاه با مشکلات متعدی روبهروست و گاه انتشار یک کتاب حداقل دو سال به طول می انجامد؛ در چنین شرایطی نویسنده یا ترجیح می دهد از خیر انتشار کتاباش بگذرد و یا به دلیل فاصله گرفتن از فضای داستانی آن کتاب، شخصیت داستانی را که خلق کرده میان آسمان و زمین رها کند و دیگر حتی به فکر نوشتن جلدهای دیگر این کتاب نمی افتد.
مثلا درایران تنها نویسنده ای که می شود از او به عنوان مجموعه نویس یاد کرد، "آرمان آرین" است که اتفاقا کتاب هایش هم با اقبال خوبی روبهرو شده و جوایزی نیز کسب کرده است.
هیرمندی یکی از مهم ترین موانع موجود برای انتشار کتاب کودک در ایران را، ممیزی های موجود در این حوزه عنوان می کند که حتی شرایط تالیف یک کتاب را در ایران دشوار می کنند. این خود سانسوری که متاثر از ممیزی حاکم بر حوزه کتاب کودک موجب شده است که کمتر شاهد خلاقیت در حوزه کتاب کودک باشیم.
مترجم مجموعه دکتر زئوس همچنین با انتقاد از کتاب هایی که در حوزه کودک و نوجوان تالیف می شوند، گفت: متاسفانه با توجه به محدودیت ها و تفاوت هایی که میان فرهنگ ایرانی و دیگر کشورها وجود دارد، بسیاری از کتاب های درخشان هرگزاجازه و امکان انتشار در ایران پیدا نمی کنند و درهمان مرحله اول، مترجم از خیر ترجمه کتاب می گذرد و به سمت کتاب هایی گرایش پیدا می کند که بتواند از سد ممیزی ارشاد بگذرد.
هیرمندی معتقد است که وقتی در حوزه کودک تنها به تالیف و ترجمه کتاب متوسط و حتی ضیعف قناعت می کنیم عملا شرایطی را به وجود می آوریم که در آینده نیز این گروه با همین سلیقه جلو بروند و در نهایت منجر به پایین آمدن سطح پسند جامعه می شویم.
این مترجم با انتقاد از ترجمه و بازنویسی افسانه های کهن گفت: این کتاب ها در نوع خودشان ارزشمند هستند اما این کتاب ها متناسب با روحیات و نیاز کودک امروز نوشته نشده اند، از این رو نمی توانند پنجره جدیدی به دنیای آنها باز کنند.
رضی هیرمندی معتقد است تا زمانی که نگاه ما نسبت به کودک تغییر نکند و او را تنها انسان کوچک شده ای بدانیم و نیازهای او را نشناسیم نمی توانیم برای او کتاب ارزشمندی خلق یا ترجمه کنیم.
به گفته او روزانه تنها در کشور آمریکا حداقل 10 عنوان کتاب کودک منتشر می شود و با تبلیغاتی که برای کتاب ها پیش ازانتشارمی شود، خیلی زود براساس آنها فیلم ساخته می شود و اتفاقا جوایز متعدی نیزاز دیدگاه مخاطب و منتقدان به این جوایز داده می شود.با یک بررسی کوچک می توان به جایگاه کتاب کودک در ایران و دیگر کشورها پی برد.