سرویس سینما و تلویزیون هنرآنلاین، منوچهر محمدی بدون اغراق یکی از مطرح ترین تهیه کنندگان سینما در ژانر دفاع مقدس است او تهیه کننده فیلم سینمایی"طلاو مس" است که توانست بعد از سال ها مردم را با سینمای دفاع مقدس آشتی دهد. از پرداخت نشدن درست این ژانر تا "طلاومس" به گپی نشستیم که در پی می آید:
به نظر می رسد مدتی است سینمای دفاع مقدس رها شده است و آن گونه که شایسته است به این ژانر پرداخت نمی شود؟
سینمای دفاع مقدس مسیری را طی می کند که مسیری طبیعی وروالی عادی دارد . در سال هایی که تعداد تولیدات سینمای دفاع مقدس افزایش پیدا می کند و فیلم سازان با نگاه و قصه های تازه در این حوزه فعالیت می کنند و متولیان سینمای دفاع مقدس هم با مساعدت های بیشتری امکان تولید فیلم دفاع مقدسی را فراهم می کنند، شاهد ساخت فیلم های بهتری هستیم. دربرخی ازدوران هم به دلیل مساعد نبودن شرایط تولید فیلم دفاع مقدسی فیلمساز ترجیح می دهد حوزه دیگری را در فیلم سازی تجربه کند . برای عدم ساخت فیلم های دفاع مقدسی نباید به دنبال پیدا کردن توطئه ای باشیم . اگر سالی چند فیلم دفاع مقدسی و چند فیلم اجتماعی با رویکرد دفاع مقدسی داشته باشیم حد و انداره مناسبی برای تولیدات این ژانر است و فیلم دفاع مقدسی نیازمند به هزینه ای زیادی نسبت به تولید فیلم در سایر ژانرها است . مهم وجود چند فیلم خوب در حوزه دفاع مقدس به صورت سالیانه است.
من فکر می کنم به لحاظ کمیت مشکل خاصی در این گونه از سینما وجود ندارد اما کیفیت و پرداختش برای مخاطب خوشایند نیست؟ کاملا با شما موافقم، اگر تعدادی زیادی فیلم بدون کیفیت وکلیشه ای در این عرصه ساخته شود به طور حتم هیچ تاثیر مثبتی بررشد این سینما نخواهد داشت . تعجب می کنم دوستانی که در حوزه مدیریتی سینما فعالیت می کنند به گونه ای صحبت می کنند که انگار باید سالی سی فیلم دفاع مقدسی در سینمای ایران تولید شود . فکر می کنم تولید این تعداد فیلم برای دیدن نزد مخاطب دافعه ایجاد می کند . اگر هدف فقط تولید چند فیلم سفارشی در سینمای دفاع مقدس باشد راه به جایی نمی بریم و فیلم فقط برای بالا بردن آمار عملکرد مدیران کارکرد دارد و نتیجه عکس خواهیم گرفت . بهترین شیوه این است که تمام اماکانات برای تولید چند فیلم دفاع مقدسی با حضور کارگردان های کار بلد این عرصه صورت بگیرد.
به نظر من مشکل جدی که سینمای دفاع مقدس با آن روبه رو است محدود شدنش به 8 سال دفاع مقدس است در صورتیکه در این گونه از سینما می توان همه مشکلات زمان جنگ را به بهترین شکل ممکن پرداخت کرد؟ من هم معتقد هستم که نباید فیلم سازان را محدود به پرداختن اتفاقات 8 سال دوران دفاع مقدس کنیم . از زوایای مختلف سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی ، وضعیت آزادگان ، دست آوردهای مهندسی و لجستیکی ارتش و سپاه و آسیب جنگ بر نسل بعدی می توان به تبعات جنگ بر آدمها پرداخت. شک ندارم فیلم هایی که با دل ، باور و اعتقاد ساخته شوند اگر تعدادشان هم اندک باشد تاثیر خودشان را روی مخاطب می گذارند.
با اینکه در ژانر دفاع مقدس فیلم های قابل استنادی وجود دارد اما من فکر می کنم می توان این سینما را از زوایای دیگری دید که هرگز به آن توجه نشده است؟ موافقم ، در این عرصه فیلم شاخص کم نداشته ایم .البته هنوز زوایای پنهان دیگری از فضای جنگ و آدمهایش وجود دارد که سینما به آن نپرداخته و این مسئله هم طبیعی است زیرا دوران دفاع مقدس انقدر مسائل برای انتقال به مخاطبان دارد که سالها می شود در باره اش فیلم ساخت و این حقیقتها را بیان کرد.
درست است که برخی از مسائل جنگ وجود دارد که محرمانه است و چند فیلمنامه نویس و کارگردان تلاش کرده اند تا آنها را به دست آورند اما موفق نشده اند؟ بله این مسئله درست است به هر حال در همه اتفاقات مهمی که در هر کشوری می افتد یک سری مسائلی وجود دارد که شکل محرمانه دارد و همیشه یا تا زمان طولانی به شکل یک راز می ماند.
همواره در فیلم های این ژانر نگاههای کلیشه ای به کاراکترها می شود چقدر این نگاه می تواند تماشاگر را پس بزند و باعث شود آن گونه که شایسته است تماشاگر ارتباط برقرار نکند؟ در هر مقوله هنری موقعی که تبدیل به کلیشه ای می شود و به شکل خام شخصیت آدمها روایت می شود به طور طبیعی با واکنش منفی مخاطبان مواجه می شوید و مخاطب احساس می کند که سازنده اورا جدی نگرفته است و سینماگران ما وظیفه دارند با توجه به حساس بودن این مقطع از تاریخ کشور با وسواس و دقت کار کنند و فیلم جنگی ساختن به صورت حتم با ساخت یک فیلم ملودرام خانوادگی تفاوت های اساسی دارد.
شما جز معدود تهیه کنندگانی هستید که به دلیل علاقه شخصیتان به دنبال تهیه مهم ترین فیلم هایی رفتید که در این ژانر ساخته شده است؟
خوشحالم که این مسئله درک می شود من هرگز به دلیل پیش آمدن موقعیت و فضا به سراغ تهیه این فیلم ها نرفتم یادمان باشد دوران دفاع مقدس 8 سال از مهم ترین روزهای جوانی میانسالان و هم سن های من است و احساس ادای دین به این نوع از سینما دارم و دوست دارم باز هم فرصتی دست دهد تا بتوانم در این ژانر فعالیت کنم.
چه اتفاقی می افتد که فیلمی مانند "آژانس شیشه ای" ،"از کرخه تا راین"می توانند انقدر موفق باشد و بعد از گذشت سال ها باز هم از محبوبیتشان کاسته نشده است؟
نه تنها در ژانر دفاع مقدس که در همه ژانرها وقتی تماشاگر را جدی بگیری و روی فهم او حساب کنی قطعا فیلم دیده می شود مخاطبان گسترده ای را هم تحت پوشش خود قرار می دهد، فکر می کنم در "آژانس شیشه ای" و "از کرخه تا راین" هم همین اتفاق افتاد مخاطب با قابل باور بودن کاراکترها و فضای کلی داستان با آن ارتباط برقرار کردند.
برخی از کارگردانان معتقد هستند به گونه ای تب ستیز با سینمای دفاع مقدس راه افتاده است و به عمد نمی گذارند این نوع از فیلم ها ساخته شود؟
به نظر توطئه ای برای ساخت این فیلم ها وجود ندارد چون اگر به آمار ساخت توجه کنیم فیلم ها در این ژانر کم ساخته نمی شود ولی امکان دیده شدنش وجود ندارد چون گویا خود دوستان هم می دانند مورد اقبال عمومی واقع نمی شود انگار از سر تکلیف مثلا سالی 20 فیلم در این ژانر فقط ساخته می شود و به اینکه قرار است دیده شود و مردم ارتباط برقرار کنند فکر نمی شود.
شما توانستید با تهیه فیلم سینمایی"طلاومس" بار دیگر مردم را با ژانر دفاع مقدس آشتی دهید؟
با شما موافقم باز هم بر می گردد به پرداخت زاوایای مختلف جنگ و قابل باور بودن کاراکترها وقتی تماشاگر مطمئن باشد که قرار نیست گول بخورد حتما استقبال خواهد کرد.