سرویس استانها هنرآنلاین؛ خرده نمایشهای آیینی از کهنترین شکلهای نمایشی جهان محسوب میشوند. این آیینها با پشت سر گذاشتن هزاران سال و فراهم آمدن تجربیات بسیار در نحوه برگزاری از شکلی ساده و ابتدایی به فرایندی سخت پیچیده و پر رمز و راز از ادبیات و هنر نمایشی مبدل شداند.
آنچه که بعد از اجتماعات قبیلهای آغاز شد، شکلی از بیان نمایشی است که شاید پس از پیدایش و توسعه عنصر کلام به وجود آمد و رشد یافت، چنان که برخی آن را جزو قدیمیترین و سادهترین اشکال نمایشی میدانند.
در این نمایشها، شبیهسازی و به کاربردن صورتک و ابزار کمکی چون چوب، تشت آب و افزودن بازی، حرکات نمایشی و ایما و اشاره به کلام موجب بهوجود آمدن قراردادهای نمایشی دیگری چون استفاده از پردههای نقاشی شد و ابزارهای نمادین و استفاده از کلام شاعرانه و آواز خواندن، تکنیکهای اجرایی آن را تشکیل میدهد.
منظور از اجرای این نمایشها برانگیختن هیجانات و عواطف شنوندگان و بینندگان است و حرکات جذاب، لطف بیان، تسلط روحی بر جمع و حرکات و حالات القاکننده، شعرخوانی و آواز سردادن، جملگی تلاشی است در این جهت که مخاطب هر لحظه خود را به جای یکی از قهرمانان داستان ببیند و به عبارت دیگر بازیسازان همه شخصیتهای داستان را بازی میکند تا تماشاگر نمایش با عمق روایت و ابهت رویداد داستانی درگیر شود.
اگرچه در برگزاری هر فرآیند نمایشی عوامل دیگری نیز دخالت دارد تا نمایشگر و تماشاگر در فرآیند نمایشی به آنچه تخلیه هیجانی و پالایش روحی و روانی نامیده میشود دست یابد، اما نمایش حقیقی زمانی اتفاق میافتد که مخاطبی برای آن باشد و اندیشه، فکر و پیامی که توسط گروه اجراکننده به تماشاگران منتقل میشود و منظور یا هدف نمایش که ممکن است اعتقادی، آموزشی، درمانی و تفریحی باشد، حاصل شود.
در فرهنگ ایرانی خرده نمایشهای بسیاری وجود دارند که هر کدام روایتگر گونهای مستقل از هنر آیینی و نمایشی این مرز و بوم با تکنیک و محتوای خاص به خود است. خرده نمایشهایی چون "کوسه بر نشین"، "میرنوروزی"، "پردهخوانی"، "نقالی"، "روحوضی"، "پهلوان بازی"، "بقال بازی"، "سیاهبازی"، "تعزیه" و دهها خرده نمایش دیگر که بهدلیل عدم توجه به آنها در حوزه نمایشی کشور امروزه روز، رو به زوال و فراموشی میروند.
هر چند امروزه به دلیل دگرگونیهای جدید فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع در مواردی به چالشی جدی کشیده شدهاند اما خرده نمایشها همواره به عنوان هنری تأثیرگذار این قابلیت را دارد که در پالایش ذهنی و روحی مخاطب خود نقشی اساسی را ایفا کند.
انتهای پیام/