جمال میرصادقی نویسنده ای که سال هاست کارگاه داستان نویسی دارد، در گفت وگو با هنرآنلاین می گوید: در طول تاریخ پیدایش ادبیات داستانی، افشاگری، بخشی از کارکردهای این گونه ادبیات بوده است؛ بر این اساس در بسیاری موارد که مطبوعات، توان بیان برخی مطالب را ندارند؛ ادبیات داستانی کارکرد افشاگری به خودش میگیرد و موجب تصنعی شدن ادبیات و دور شدن آن از ریشه اصلی خود که همان ادبیات است می شود؛ این موضوع زمینهای را فراهم میکند تا ما در درازمدت، اثر ارزشمندی نداشته باشیم.
نویسنده رمان"درازنای شب"، با اشاره به این که همین کارکرد افشاگرایانه ادبیات و پرداختن به برخی دغدغه های انسانی موجب عدم انتشار کتاب ها می شود بیان می کند: این موضوع، زمینه ای را فراهم می کند که از تعداد کتاب های خوبی که باید منتشر شود، کاسته و بازار را کتاب های یک بار مصرف و سخیف پر کند و در گوشه و کنار نیز هرازگاهی شاهد انتشار یک کتاب معمولی رو به بالا باشیم.
هرچند به گفته این مدرس کارگاه داستان نویسی، بسیاری از نویسندگان جوان داستان های درخشانی می نویسند اما امکان انتشاربسیاری از این داستان ها هم به دلیل اعمال ممیزی یا فراهم نمی شود یا اگر هم به چاپ برسند موارد حذف و تعدیل، گاه آن قدر زیاد است که خواننده، دچار سردرگمی می شود؛ به گونه ای که اگر از کسانی که این کتابها را میخوانند بپرسید آیا راغب هستید باز هم داستانی که خوانده اید را بخوانید؟ معمولا میگویند خیر، در صورتی که کتاب خوب آن است که فرد دلش بخواهد گاهی اوقات آن را دوباره دست بگیرد و اگر نه همهاش را، ولی برخی قسمتهایش را باز هم بخواند.
به نظر جمال میرصادقی، نویسندگی، الاکلنگی است که یک طرف آن، مخاطب و طرف دیگرش، نویسنده و کتابش قرار دارند. اگر مخاطب نباشد، نویسنده بالا نمیرود و برعکس. میرصادقی معتقد است؛ انتشار کتاب های بی یال و دم در سال های اخیر در کشور ما شدت گرفته است و همین موضوع، موجب بی اعتمادی مخاطب نسبت به ادبیات به ویژه ادبیات داستانی می شود.
میرصادقی، وجود مخاطب پیگیر و مستعد را یکی از رازهای پیشرفت در جامعه کتابخوان عنوان می کند و می گوید: باید توجه داشته باشیم که خواننده، بسیار حساس و آگاه است و اگر بداند کتابی حتی کمی تغییر کرده، دیگر سمت آن نمیرود. از آن جایی که یک نویسنده خوب، داستان خوب را به وجود میآورد، داستان خوب هم خواننده خوب را و خواننده خوب نیز باعث ایجاد داستان خوب میشود.
نویسنده کتاب "عناصر داستانی" از دهه 40 به عنوان اوج و شکوه ادبیات داستانی ما یاد می کند و می گوید: در دهه 40 خوانندههای خوبی حضور داشتند که باعث میشدند آثار نازل، به انتهای صف آثار بروند. اما اکنون کاملا برعکس شده است. داستانهایی به بازار میآیند و گل میکنند که اصلا ارزش ادبی ندارند. همین باعث میشود خوانندههای سهلانگار به وجود بیایند، خوانندههایی که فقط میخواهند سرگرم شوند و من فکر میکنم در حال حاضر بازار رمان خیلی بهتر از داستانهای کوتاه است و این بیرونقی بازار داستان کوتاه هم دو علت دارد. اول اینکه اینگونه داستانها را بیشتر نخبگان و روشنفکران میخوانند و چون داستانهای کوتاه فعلی، آن کمال و نخبهگی را ندارند، پس خوانده نمیشوند.
میرصادقی ادامه داد: بین شش ماه تا یک سال طول میکشد تا مثلا یک مجموعه 110 صفحهای مجوز بگیرد. بعد از آن هم که مجوز میگیرد، معمولا هیچ توزیعکنندهای، پخش آن را نمیپذیرد، چون هیچ کتابفروشی به خرید آن ریسک نمیکند، چراکه خواننده سراغ این کتاب نمیآید... البته در این سالها کتابهایی بودهاند که به چاپ چندم هم رسیدهاند، اما به عقیده من اینگونه داستانها را چندان نمیشود به حساب آورد. زیرا اکثر آنها کتابهایی هستند که بیشتر خاصیت سرگرمکنندگی دارند.
این نویسنده، آثار ماندگار را کتاب هایی می داند که باعث تعالی روح میشوند و می گوید: باید هوای تازهای در جامعه کتاب و ادبیات داستانی ایران دمیده شود و شرایطی به وجودآید که کتابها خیلی زودتر مراحل نشر را سپری کنند و کمتر مورد ممیزی قرار گیرند تا ادبیات داستانی ما همچنان ویژگی چندصدایی بودن خود را حفظ کند.