سرویس تئاتر هنرآنلاین؛ تئاتر "پداگوژی" یا آموزشی - تربیتی به نوعی از روشهای آموزش با استفاده از ابزار هنر اطلاق میشود که در آن تئاتر به کمک رشد و توسعه جامعه میآید. در این شیوه به جنبه های هنری و زیبایی شناسی در تئاتر توجه نمی شود و صرفا وجه آموزشی آن مورد نظر است. این تئاتر نوعی فعالیت فرهنگی و هنری است و در مرحله بعد وظیفهاش کار بروی افراد جامعه است تا خود را بشناسند و شخصیت خود را در جامعه پرورش دهند این روش بیشتر بر حرکت و بدن متکی است و از آنجایی که بازیگران آن در واقع نابازیگرانی از افراد معمولی جامعه هستند بنابراین متن پیچیده ای در این میان وجود ندارد.
در این روش گاهی افراد در گروههای مختلف جای میگیرند و نقش بازی میکنند. تئاتر برای کودکان، تئاتر برای کارگران، میانسالان و دیگر قشرهای جامعه از انواع این گونه تئاتر است. به وسیله این شیوه می توان به مشکلات جامعه از نگاهی دیگر نگریست و به کمک افراد آن جامعه ریشه مشکلات و معضلات را پیدا کرد و بعضا راه حلی برای آنها یافت. همچنان که در آفریقا برای مبارزه با ایدز از این روش استفاده شد. به طور مثال اگر در یک شرکت تجاری مشکلی بوجود آید یا آن شرکت بازدهی مالی خوبی نداشته باشد به کمک کارکنان آن شرکت و بوسیله اجرای نمایش معضل موجود مطرح و راهکارهایی ارائه می شود.
همانطور که اشاره شد تئاتر می تواند به عنوان ابزاری برای حل معضلات اجتماعی به کار گرفته شود اما این شیوه آموزشی چقدر در ایران شناخته شده است..
فعالیت های گوناگونی در زمینه پژوهش در این حوزه به خصوص در سطوح دانشگاهی صورت گرفته ولی این موضوع به بدنه جامعه انتقال پیدا نکرده است و تنها در حد تئوری و پژوهش است هرچند که بعضا به نام هایی همچون تئاتر معلولان، تئاتر جانبازان و یا پسیکودرام برمیخوریم اما در همه اینها تمرکز بروی آموزش نیست و صرفا اعضای گروهی که همگی معلول هستند نمایشنامه ای را به کمک هم بروی صحنه اجر می کنند.
در سال 1386 سمیناری با همکاری دانشگاه" اوسنابروک" آلمان و دانشگاه تربیت مدرس تهران (با حضور دو نفر از اساتید تئاتر پداگوژی ( پروفسور" آندریاس پوپه "و " نادین گیزه" (استادیار) و یکی از دانشجویان دانشگاه اوسنابروک و نیز یکی از فارغ التحصیلان آن دانشگاه ( مهوش فیروز زاده) در تهران برگزار شد.
دبیر این سمینار، دکتر محمدرضا خاکی و دکتر مسعود دلخواه نیز دیگر استاد ایرانی برگزارکننده این سمینار بود. شرکت کنندگان سمینار نیز تعدادی نه چندان زیاد از اساتید و دانشجویان دانشکده های مختلف تئاتری تهران بودند که برای نخستین بار در کشور با اینگونه تئاتر آشنا شدند . پس از آن هیاتی متشکل از چند دانشجوی ایرانی و چند استاد از دانشگاه تربیت مدرس به کشور آلمان اعزام شدند که حاصل آن یکی دو پایان نامه کارشناسی ارشد در زمینه معرفی و شناخت تئاتر پداگوژی بود.
تاکنون چندین و چند کتاب آموزشی درباره شاخه های مختلف پداگوژی در تئاتر به تالیف رسیده است. به طور مثال رحمت امینی در یادداشت مختصری بر کتاب خود به نام "تئاتر پداگوژیک (تعلیمی - تربیتی) مبانی و معیارها " آورده است : "هدف اصلی و اساسی تالیف اثر پژوهشی حاضر، اثبات این نکته است که تئاتر، علاوه بر اینکه هنری فرهنگی-روشنفکرانه است، کاربردهای تعلیمی-تربیتی موثری بهویژه در دوران کودکی دارد. مولف این کتاب با برشمردن مبانی و معیارهای تئاتر پداگوژیک، بخش مهمی از اثر را به بحث آموزش و یادگیری و ویژگیهای کودکان پیشدبستانی و دبستانی ایران اختصاص داده است و مطالعه آن را از طرفی به جامعه دانشگاهی و از سوی دیگر به مربیان، معلمان و متولیان امر آموزش و پرورش توصیه میکند."
اما در کنار تمامی تلاش های پژوهشگران این سئوال مطرح است که با توجه به کارکردهای آموزشی و تعلیمی تئاترپداگوژی آیا این پژوهشها باید در کتابخانه ذخیره شده و فقط از منظر علمی به آن نگریست؟ در این میان چه وظیفه ای بر دوش متولیان فرهنگی برای تزریق این شیوه به بدنه آموزشی کشور است و نقش هنرمندان و دانشجویان تئاتری در این میان چیست؟و آیا با کاربردی تر کردن این نوع روش ها در جامعه خیل دانشجویان و فارغ التحصیلان تئاتری کشور نمی توانند به وظیفه خود در قبال جامعه بیشتر عمل کرده و بازار کاری نیز برای آنها تعریف شود ؟
گروه تئاتر خبرگزاری هنرآنلاین در نظر دارد تا با پیگیری این موضوع از طریق هنرمندان و مسئولان گام کوچکی در راستای شناسایی این هنر آموزشی به مخاطبان بر دارد.
سارا سالک