سرویس سینما و تلویزیون هنرآنلاین؛ خواندن این تیتر شاید در وهله نخست کمی عجیب به نظر برسد؛ اینکه به وجود آوردن شرایط خواب بچه ها برعهده تلویزیون نیست، بلکه برعهده خانواده ها است. شاید برخی از طرفداران مدیران تلویزیون به نظرشان برسد نویسنده متن، تلویزیون را با پرستار بچه اشتباه گرفته، اما حقیقت این است که تلویزیون باید در زمینه فرهنگ سازی برای تعیین زمان خواب بچه ها تلاش کند و بر همین اساس برای زمان خواب بچه ها برنامه داشته باشد.
در فرهنگ ایرانی متاسفانه زمان مشخصی برای خواب بچه ها تعیین نشده است. در تمامی کشورهای پیشرفته برای بچه ها یا به عبارت بهتر برای خردسالان و کودکان و حتی نوجوانان زمان خواب تعیین شده است که سر همان زمان باید بچه ها به تختخواب خود بروند و برای خوابیدن آماده شوند. البته در این گونه کشورها نظام آموزشی تفاوت های اساسی با کشور ما دارد، به همین دلیل آنها می توانند در تعیین زمان خواب بچه ها نیز موثر و خوب عمل کنند.
به این مفهوم که در بیشتر کشورهایی که به عبارتی پیشرفته محسوب می شوند و در مورد تربیت کودکان و شکل دهی به شخصیت آنها اهمیت قایل می شوند، زمان آموزش از 7 سالگی یعنی با شروع مدرسه رفتن آغاز نمی شود. آنها سن طلایی3 تا 7 سال را غنیمت می دانند و در بسیاری از کشورها پدر و مادرها موظف هستند کودکان خود را از 3 سه سالگی به مهد کودک ببرند.
مهدهای کودک در این گونه کشورها، محلی برای نگهداری صرف از کودکان یا وقت گذرانی آنها محسوب نمی شوند. این مراکز نخستین محل های ارایه آموزش و تربیت پذیر کردن کودکان هستند. یعنی این مراکز به شخصیت بچه ها شکل می دهند و سعی در رشد آنها دارند. برای نمونه، در همین مراکز است که به کودکان آموزش داده می شود که صبح ها برای به موقع رسیدن به مهد کودک چه ساعتی از خواب بیدار شوند یا شب ها چه زمانی به رختخواب بروند.
این موضوع باعث می شود، نوعی هماهنگی و یکدستی میان کودکان یک کشور وجود داشته باشند. یعنی چون همه کودکان از سن مشخصی به مهدکودک سپرده می شوند و این مراکز تربیتی سعی می کنند در انتقال آموزه ها به کودکان بر اساس الگوی مشخصی رفتار و عمل کنند، در نتیجه خردسالان و کودکان و بعدها نوجوانان و جوانان در قالب مشخصی قرار می گیرند. از جمله اینکه به آنها آموزش داده می شود سر ساعت مشخصی بخوابند. البته اصولا حضور کودکان در چنین مراکزی و خسته شدن آنها، شرایط اعمال زمان خواب و بیداری خردسالان و کودکان را فراهم می کند.
در کشور ما همه وظایف و تربیت ها تا 7 سالگی برعهده خانواده ها است. پدر و مادرها نیز بر اساس دانش، بستر فرهنگی، محل زندگی، تحصیلات، شغل و دیگر ویژگی های رفتاری و تربیتی خود با کودک شان رفتار می کنند و زمان خواب و بیداری کودک را مشخص می کنند. این موضوع باعث می شود هیچ هماهنگی کلی بین کودکان و خردسالان یک شهر یا کشور وجود نداشته باشد.
این اتفاق در تابستان ها بیشتر نمود پیدا می کند. زیرا در این زمان کودکان و نوجوانان در تعطیلات تابستانی به سر می برند و به همین دلیل می توانند از پدر و مادر خود برای حضور بیشتر در کوچه و خیابان اجازه بگیرند. این موضوع باعث می شود، خواب بسیاری از کودکان و خردسالان به هم بریزد و روی تربیت کودکان تاثیر منفی بگذارد.
در این بین، سازمان صدا و سیما می تواند با تعیین برنامه هایی مناسب برای خردسالان و کودکان و حتی نوجوانان، آنها را به سمت خود جلب کند و مفهوم تعیین ساعت دقیق خواب آن را به آنها آموزش دهد یا حداقل اینکه شرایطی را به وجود آورد که بچه ها شب ها در ساعت مشخصی دور تلویزیون جمع شوند و پس از دیدن تعداد و مدت زمان مشخصی برنامه، برای خوابیدن آماده شوند.
مدتی قصه گویی شبانه حدود ساعت30/8 از تلویزیون پخش می شد که البته به هیچ وجه از کیفیت لازم و دقت نظر تهیه کنندگان برنامه برخوردار نبود و همین موضوع باعث شد خیلی زود ادامه تولید و پخش این برنامه قطع شود، ولی مشخص نیست به چه دلیل تلویزیون از ساخت برنامه یا برنامه های دیگری نیز منصرف شد و به طور کلی پرونده این موضوع به بایگانی رفت!
این در حالی است که تلویزیون با پخش این گونه برنامه های خاص از جمله برنامه های صبحگاهی مخصوص رفتن بچه ها به مهد کودک یا مدرسه، برنامه های ظهر و عصرگاهی برای سرگرم کردن کودکان بازگشته از مهدکودک یا مدرسه و برنامه های شبانگاهی که زمان خواب و استراحت خردسالان و کودکان را مشخص می کند، می توانند برای مخاطبان خود نوعی وابستگی به وجود بیاورند.
یعنی تلویزیون در جایگاه یک عنصر فرهنگ ساز و موثر در تربیت ایفای نقش کند. نه اینکه فقط جنبه سرگرم کنندگی و وقت پرکردن داشته باشد. اکنون سال ها است از تلویزیون به عنوان یکی از اعضای خانواده یاد می شود. از سوی دیگر، بسیاری از کارشناسان در مورد تماشای زیاد تلویزیون هشدار می دهند، چون چاقی و افسردگی به وجود می آورد. بنابراین لازم است تلویزیون به عنوان یک عضو همیشه حاضر خانواده، موثر و مفید عمل کند تا برای تمامی اعضای خانواده دلبستگی و وابستگی به وجود بیاورد.
اگر مدیران تلویزیون به چنین جایگاهی معتقد شوند و بر اساس آن به ارایه برنامه برای خردسالان، کودکان و نوجوانان بپردازند، اعتماد عمومی به رسانه ملی گستردگی قابل توجهی خواهد یافت. به گونه ای که از آن به عنوان محلی برای ارجاع و آموزش نیز استفاده شود. جایگاهی که اکنون اینترنت به خود اختصاص داده است و با وجود اینکه همه می دانند چه خطرها و مشکلاتی نیز می تواند برای مخاطبان خود جوان و کم تجربه خود به وجود بیاورد، با این حال مورد توجه بسیاری از از مردم است.
مازیار شیبانی فرد