جهانشیر یار احمدی در رابطه با آیین‌های ویژه شب‌های احیا به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین گفت: در تمام ایام برگزاری آیین‌های مخصوص اعم از شب احیا یا روزهای دیگر، در کل این آیین ها به پاسداشت و حرمت اتفاقی که در آن زمان رخ داده است برگزار می‌شوند و ریشه در اعتقاد و احترام مردم و ساکنان هر منطقه نسبت به آن اتفاق دارد.

یار احمدی در ادامه افزود: در شبهای احیا و قدر نیز به احترام این شبها مراسم و آیین‌هایی بر اساس شرایط بومی هر منطقه برگزار می‌شود و هر منطقه‌ای علاوه بر آیین های مشترک این شبها که شب زنده داری و به سر گرفتن قرآن است آیین‌های بومی خود را دارد.

وی با اشاره به اینکه آیین‌ها، مناسک و مراسم ماه رمضان کلا در 8 بخش مورد مطالعه قرار می گیرند گفت: این آیین‌ها شامل آیین‌های استقبال، شاد، سوگ، طبخ، موسیقایی، احیا، همواره، بدرقه هستند.

یار احمدی در ادامه تصریح کرد: آیین‌های "سوگ" در این طبقه بندی از مناسکی هستند که در سه شب قدر حد فاصل شب‌های نوزدهم تا بیست و یکم و سوم، به مناسبت ضربت خوردن حضرت علی (ع) و شهادت ایشان برگزار می‌شوند. برپایی مجالس تعزیه، سینه زنی، زنجیر زنی و دمام زنی از جمله آیین‌های سوگی در این ماه هستند. در آیین‌های "همواره" نیز مجموعه آیین‌های از جمله خواندن گروهی قرآن وجود دارد که مختص این شبها است.

این پژوهشگر آیین‌های نمایشی در ادامه با اشاره به اینکه منظور از آیین‌های "احیا" نیز مجموعه آیین‌هایی است که در شب‌های احیا در ماه رمضان برگزار می‌شود گفت: مهمترین مراسم ویژه این شب‌ها "شب‌زنده‌داری" است که روزه داران معتقدند که تا اذان صبح نباید سر بر بالین گذارند. برخی دیگر از آیین‌های احیا "گره زدن ریسمان" و "حلوای نذری" است.

یار احمدی در رابطه با آیین "گره زدن ریسمان" توضیح داد: دعای جوشن کبیر که در روایات عامیانه به دعای "الغوث" مشهور است در این شبها خوانده می شود. در اکثر نقاط ایران شرکت کنندگان در مراسم خواندن دعا ریسمانی را به همراه خود دارند و در تمام طول خواندن دعا با پایان هر فراز دعا یک گره به ریسمانی که همراه خود دارند می‌زنند و بر آن فوت می کنند. با توجه به اینکه صد بار آیه "سبحانک یا لا اله الا انت. الغوث الغوث خلصنا من النار یا رب" را شرکت کنندگان همسرایی می کنند بنابراین با اتمام دعا ریسمان صد گره خورده است و به تسبیحی مقدس تبدیل شده که شفا بخش است.

وی در پایان عنوان کرد: در سرزمین پر آیین ایران قوم‌ها و آداب و رسومشان آیین‌ها را خاص کرده‌اند. ماه رمضان نیز سرشار از آیین‌هایی است که شاخصه های قومی و بومی داشته‌اند و در میان مردم نیز اهمیت و ارزش ویژه‌ای دارند.

انتهای پیام/54/53