عاشیق حسن اسکندری در گفتگو با خبرنگار موسیقی هنرآنلاین با اعلام این که جشنوارهها ویترینی برای ارائه آثار محلی و هنرمندان موسیقی نواحی است، گفت: در صورتی که تبلیغات برای برگزاری جشنوارهها خوب باشد میتوان به مثمر ثمر بودن آنها ایمان آور؛ این در حالی است که متاسفانه با وجود اقدامات خوب در این زمینه، تبلیغات گسترده نیست.
وی با اشاره به تعدد جشنوارههایی که در ایران و خارج از کشور برگزار کرده به مقایسه آن دو با هم پرداخت و گفت: از سال 64 که جشنواره موسیقی فجر برگزارمیشود، تغییرات فراوانی در آن صورت گرفته است که این تغییرات رو به رشد و در جهت تکامل موسیقی بوده است به ویژه در زمینه موسیقی محلی و نواحی، اما شرایط کنونی باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
این نوازنده قاوال تصریح کرد: باید مراقب بود آثاری که به جشنوارهها میروند، کیفیت خود را به واسطه حضور در جشنوارهها از دست ندهند. ارگانها و ادارات مرتبط باید تبلیغات خوبی را در این زمینه داشته باشند. چون موسیقی نواحی ما در صورت عدم تبلیغ به دست فراموشی سپرده میشود و از بین میرود.
اسکندری با تاکید بر اینکه استقبال از موسیقی نواحی در سالهای گذشته بهتر بود و اکنون نیازمند توجه بیشتر مسئولان است، خاطرنشان کرد: به جایی رسیدهایم که مردم از موسیقی نواحی دور شدهاند و دلیل ارتباط برقرار نکردن آنها با این موسیقی نیز مشخص نیست. در گذشته اگر ما کنسرت برگزار میکردیم خیلیها موفق به تهیه بلیت نمیشدند؛ در حالی که امروزه این استقبال کمرنگتر شده است و دلیل آن نیز عدم تبلیغات است.
وی با اشاره به اینکه در زمینه فرهنگسازی علاوه برای وزارت فرهنگ و ارشاد باید صدا و سیما هم کمک کند،خاطرنشان کرد: فرهنگسازی باید به گونهای باشد که شور و هیجان برای شنیدن آثاری از این دست در میان مردم وجود داشته باشد که خوشبختانه چنین چیزی را شاهدیم و به سمت و سویی میرویم که این فرهنگسازی آنها را با این نوع از موسیقی آشناتر میکند.
عاشیق حسن وضعیت استادان و هنرجویان اینگونه از موسیقی را رضایت بخش اعلام کرد و در این باره گفت: استادان این عرصه فعالیت خوبی از سر گرفتهاند و با انگیزه بیشتری ادامه میدهند. این موسیقی خود به خود خیلی پیشرفت داشته است. مردم خود دنبال این نوع از موسیقی هستند و در یک جمله میتوان گفت هم استادان خوب درس میدهند و هم شاگردان خوب یاد میگیرند.
وی با بیان اینکه در خارج از ایران هم از موسیقی نواحی استقبال میشود،گفت: خوشبختانه موسیقی نواحی به گونهای است که در خارج از ایران با توجه و استقبال مواجه شده است. این نشان میدهد که حتی موسیقی نواحی ایران نیز جا برای جهانی شدن دارد و میتواند به سمت همه گیر شدن و جهانی شدن برود. ریشه های این موسیقی جذاب و دلنشین است و به همین دلیل به مذاق همه خوش میآید.
اسکندری در مورد انواع موسیقی موجود در منطقه آذربایجان شرقی گفت: در این منطقه دو نوع موسیقی وجود دارد که یکی از آنها همان موسیقی مقامی و دستگاهی است و دیگری موسیقی نواحی است که عاشیقها متولی آن هستند و با ساز و بالابان، قاوال، سرنا، دهل و ... عجین هستند. این موسیقی داستانهایی از فرهنگ عامه آذری را با تک نوازی و تک خوانی روایت میکند.
این عاشیق از تفاوتهای موسیقی مقامی و موسیقی عاشیقها یاد کرد و در این باره اظهار داشت: معمولا موسیقی مقامی موسیقی ریتمیکی نیست و اجرای بخش مرتبط با خواننده 30 دقیقه تا یک ساعت به طول میانجامد. این در حالی است که عاشیقها با اجرای "هاوا" ها به نوعی به سلیقه و ذائقه موسیقی مردم نزدیک شده اند. چرا که "هاوا" ها موتیف های کوچکی هستند که خود مستقلا قطعهای موسیقی هستند که کوتاه بوده و اجرای آنها به بیش از 5 دقیقه نمیانجامد.
وی افزود: هاوا ها معمولا در ریتمهای مختلف دوچهارم، سه چهارم،پنج ششم، شش هشتم و ... ساخته میشوند و چون مدت زمان آنها کوتاه است مردم از شنیدن آنها خسته نمیشوند.
این نوازنده وخواننده درخصوص یادگیری موسیقی عاشیقها و چگونگی آن اظهار داشت: معمولا این موسیقی به وسیله نت آموزش داده نمیشده است و به صورت سینه به سینه بوده است. اما امروزه هر کس که بخواهد این موسیقی را به صورت علمی و به کمک نت یاد بگیرد، این امکان برایش فراهم است و می تواند با مراجعه به آموزشگاههای که این موسیقی را آموزش میدهند به یادگیری آن اقدام کند.
وی ادامه داد: عاشیقهایی مثل کوراوغلی، عاشیق غریب و شاه اسماعیل و دیگران بودهاند که اشعار و داستانها را در مقام عاشقی اجرا کردهاند. ما این داستانها را به روز کرده و بازخوانی و به روش خودمان اجرا می کنیم و در واقع این داستانها و حکایتها الگوی اصلی عاشیق های آذربایجان هستند که به صورت جدید روایت میشوند.
اسکندری موضوع این داستانها را طبیعت کوه، زیبایی، خلقت، کشتگان در راه وطن و... دانست، گفت: عاشیقها به کمک این موضوعات، عاشقانههای خود را اجرا میکنند و یا از آنها الهام گرفته و به گونهای جدید اجرایشان میکنند.
عاشیق حسن همچنین گفت: درست است که خیلی ها این موسیقی را دوست دارند که معمولا بومی های آذربایجان هستند ولی هنوز این موسیقی نتوانسته جایی برای خود باز کند. به همین دلیل نیازمند حمایت مسولان دولتی است و علاوه بر این باید تبلیغ خوبی در مورد آن صورت بگیرد.
اسکندری در پایان خاطر نشان کرد: من به عنوان یکی از متولیان این موسیقی در حمایت از آن به تاسیس یک شرکت فرهنگی-هنری به نام گوزل قوپوز اقدام کردهام که در آن و در کنار خواندن، به تهیه و ضبط و پخش آلبومهای صوتی و تصویری می پردازم. این شرکت تاکنون نزدیک به 20 آلبوم از هنرمندان منطقه را تولید و منتشر کرده است. همچنین در آموزشگاه اسکندری به تربیت هنرجویان موسیقی و آواز پرداختهام.
پایان پیام/43