سرویس سینمایی هنرآنلاین: حمیدرضا رفائی که تجربه سال‌ها دستیاری را در کارنامه دارد و پس از آن وارد عرصه کارگردانی شد این روزها فیلم سینمایی "اجباری" را در گروه هنر و تجربه در حال اکران دارد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: در زمانه اجباری برای اجباری شدن باید تلاش کرد که انسان بود. کریم عبدی در آخرین روزهای خدمت سربازی درگیر پدر پیر خود می‌شود که به‌شدت به بیماری آلزایمر دچار است و این تقابل برای نگه‌داشتن پدر در شهری که خود غریبه است و تلاش برای انسان بودن و پایبندی به اعتقادات تاآخرین‌نفس حتی در بدترین شرایط هسته اصلی قصه فیلم «اجباری» را تشکیل می‌دهد که داری شرافت و قداستی هست که پندی بزرگی در دل خود جا داده که باکمی درنگ در بطن پیام فیلم می‌توان به نگرشی فراموش‌شده در خود پی برد و در این وانفسا چه واژه غریبی ست پدر...! امیر عزیزی، علی استادی، حبیب الله خدامددی، فرهاد تاوتلی و رامین راستاد بازیگران این فیلم هستند.

رفائی در گفت‌وگو با خبرنگار هنرآنلاین درباره چرایی پرداختن به این موضوع بیان کرد: "اجباری" فیلمی درباره پدر است که پرداخت صددرصدی با محوریت پدر دارد و احترام به سالمند. در واقع این فیلم به یکسری فرهنگ‌ها می‌پردازد که از یاد رفته‌اند و امروز دیگر خیلی جدی گرفته نمی‌شوند. به عقیده من باید روی این موضوع بیش از این کار شود چرا که بسیاری از پدران و مادران با بی‌توجهی فرزندانشان مواجه هستند و در خانه‌های سالمندان زندگی خود را سپری می‌کنند. امروز خانه سالمندان یعنی مرگ تدریجی سالمند چرا که در آنجا اتفاق جدیدی رقم نمی‌خورد و به نوعی با تمام قانونمندی که دارد، زندگی در آن جریان ندارد. مجید پارسا و امیرمحمد عبدی نویسندگان این کار از دوستان قدیمی من بودند و زمانی که درباره این داستان باهم صحبت کردیم بسیار از آن خوشم آمد و جذب کار شدم و تصمیم به ساخت آن گرفتم.

رفائی- اجباری

وی ادامه داد: فیلمنامه این کار آنقدر خوب بود که من را جذب کرد و ترغیب شدم آن را بسازم تا یک فرهنگسازی در این زمینه صورت گیرد. فرهنگ ما به سمت مکانیزه شدن می‌رود و چنین فیلم‌هایی نیاز است که ساخته شوند تا آن فرهنگ قدیمی احترام به بزرگتر و احترام به والدین در جامعه زنده نگه داشته شود. این فیلم نیز برای مخاطب عام است و همه سنی را در بر می‌گیرد.

رفائی در پاسخ به این سوال که چرا از بازیگران چهره در این کار بهره نگرفته است، اظهار کرد: موضوع فیلم من تجاری نیست که گیشه پسند باشد و بیشتر هنری است. ما قصد داشتیم قصه روایت شود و درگیر این موضوع بودیم بنابراین برای انتخاب بازیگر پدر، اگر بازیگر چهره در این کار حضور می‌یافت مخاطب به قصه توجه نمی‌کرد؛ بنابراین تلاش کردیم از بازیگر چهره استفاده نکنیم تا قصه روایت شود. در مورد فرم نیز از آنجایی که اغلب افرادی که دچار بیماری الزایمر می‌شوند سکوت شدیدی در کار و زندگیشان وجود دارد برای القای این حس تقریبا ریتم را هم بر همین مبنا استفاده کردیم.

وی افزود: از ابتدا هم برای هنر و تجربه این کار را شروع کردیم ما اگر بخواهیم نسل نویی را وارد سینما کنیم و نیروی جوان به آن تزریق کنیم باید اجازه ورود چهره‌های جدید را به کار بدهیم تا رقابت و بازدهی نیز بالا برود. ولی وقتی تنها چند بازیگر حضور دارند که برای یک سن خاص ایفای نقش می‌کنند علاوه بر این که قدرت انتخاب محدود می‌شود باورپذیری نقش برای مخاطب هم سخت می‌شود. یکی از دلایلی که مخاطب امروز کمتر رغبت به حضور در سینما دارد به این دلیل است که اغلب چهره‌ها تکراری هستند و چهره جدیدی در سینما دیده نمی‌شود.

این کارگردان در ادامه درباره تحقیقات انجام شده و میزان آشنایی با بیماران آلزایمری نیز عنوان کرد: نویسندگان به خوبی با این موضوع آشنا بودند و تحقیقات گسترده‌ای در این زمینه داشتند و به همین دلیل کار دور از واقعیت نیست. من نیز به دلیل حضور یک بیمار آلزایمری در خانواده از این موضوع دور نبودم و با صحبت‌هایی که با پزشکان این حوزه داشتم به آنچه می‌خواستم نزدیک شدم.

رفائی در خصوص تغییراتی که از سوی ناجی هنر برروی فیلمنامه اعمال شد نیز گفت: چارچوب فیلم تغییری نکرد تنها تغییرات ما سکانسی بود که البته این تغییرات در کار بی تاثیر نبودند اما فیلم را هم خنثی نکردند. در واقع تغییراتی که ناجی هنر در فیلمنامه ایجاد کرد براساس چارچوب‌ها و ضوابط موجود بود که باید حفظ می‌شد ولی اگر این تغییرات نبود قطعا کار بهتر می‌شد.

وی با اشاره به این که بازخوردهایی که تاکنون از فیلم دریافت کرده فراتر از حد انتظار بوده است، بیان کرد: این فیلم اگر یک نفر را هم تحت تاثیر قرار دهد من به عنوان کارگردان کار خودم را انجام داده‌ام. در نمایش‌های خصوصی که داشتم در میان مخاطبان می‌نشستم و می‌دیدم که چطور با فیلم همزاد پنداری می‌کنند و تحت تاثیر قرار می‌گیرند و این برای من نشانه موفقیت است. این فیلم شریف و ساده است و به همین دلیل همه تحت تاثیر قصه آن قرار می‌گیرند.