هنرآنلاین؛ دنبال کردن فرهنگی که امتحان کاربردی و زیبا بودن خود را طی زمان طولانی پس داده است مساله‌ای است که امروز جامعه ما به آن نیازمند است. در این میانه سوال اصلی این است که آیا می‌توان به هر لباسی که تنها طرحی از نقوش اسلیمی با خود دارد لباس سنتی گفت؟ جالبتر اینکه وقتی درخواست لباس سنتی را در یکی از فروشگاه‌های شهر می‌کنید باید پیه ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان گرانتر بودن لباس را نیز به تن خود بمالید چرا که فروشندگان معتقدند این مدل تولیدات، کار و زمان بیشتری را صرف کرده‌اند. به طور کلی قیمت اینگونه لباس‌ها و مانتوها که مرز سنتی و مدرن بودن آن مشخص نیست، در مغازه‌ها از ۵۰ هزار تا ۸۰ هزار تومان در نوسان است که البته همین لباس‌ها را در فروشگاه‌حراجی‌ خیابان فاطمی یا اطراف چهار راه کالج می‌توان تا ۳۰ هزار تومان نیز خریداری کرد. لباس‌های مجلسی زنانه تعرفه‌ای کاملا جدا دارد. خرید یک لباس سنگدوزی با جنس ساتن یا کریستال که عمدتا به رنگ مشکی یا قهوه‌ای و صد البته در طیف رنگ‌های تیره هستند و بیشتر خانمهای میانسال از آن استفاده می‌کنند بین ۸۰ تا ۱۵۰ هزار تومان برای خریدار هزینه بردار است. این مدل لباس‌ها به دلیل استفاده در میان افراد خاص معمولا گشاد و پر زرق و برق هستند که طرح انتخابی و مارک و فروشگاهی که از آن خرید می‌کنید به طور مستقیم بر قیمت تاثیر گذار است و گاهی مبلغ را تا ۲۰۰ هزار تومان نیز بالا می‌برد. شاید اولین تفاوت فروشگاه‌های سنتی در ظاهر و نمای داخلی خود آن‌ها باشد. این فروشگاه‌ها که عمدتا در چهار راه ولیعصر و محل رفت و آمد دانشجویان واقع هستند، به اندازه فروشگاه‌های هفت تیر پر رفت و آمد نیستند. عمده طرح‌های سنتی این فروشگاه‌ها نیز عبایی است که طرح‌هایی از نقوش اسلیمی بر آن شکل بسته است. صد البته خنکای پارچه‌ها که بیشتر متقال هستند، مهمترین ویژگی این نوع لباس‌ها است. برخی از لباس‌ها یا حتی کیف و شال‌هایی که در این محل‌ها دیده می‌شوند، دارای طرح‌های زیبای خطاطی نستعلیق‌اند که چند سالی هست که در بین قشر خاصی باب شده است. البته تفاوت عمده‌ای نیز در نوع این تولیدات وجود دارد چرا که برخی از تولید کنندگان لباس سنتی معتقد هستند که تمامی ابعاد لباس را باید بر اساس اصول سنتی آن انجام داد و به همین خاطر الیاف پارچه‌ها کاملا طبیعی هستند. قطعا این موضوع به طور مستقیم بر قیمت تولیدات تاثیر گذار است. قیمت یک مانتو ساده سنتی در یکی از این فروشگاه‌ها از ۵۰ هزار تومان آغاز و تا ۹۰ هزار تومان در نوسان است. البته اگر بر اساس خواسته مشتری طرح‌ها با پارچه‌های سنتی چون شعر بافی، عبا بافی و یا طرح‌های ابریشمی انجام شود، قیمت‌های بسیار نجومی تا مرز یک میلیون تومان نیز اتفاق خواهد افتاد. به این صورت که خرید یک دست لباس با پارچه سنتی در حدود چند میلیون تومان ناقابل خواهد شد که به قول فروشنده این مغازه تا امروز تقاضایی برای این مساله وجود نداشته به همین خاطر قیمت ثابت و مشخصی برای ارائه نیست. یکی از طراحان سنتی این فروشگاه می‌گوید: پارچه‌های سنتی به دلیل گران بودن در محل‌های خاصی چون نمایش لباس‌های خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نوع نمایش لباس معمولا در محله‌های شمال شهر انجام می‌شود و گاهی قیمت‌های چند میلیونی برای خرید و فروش لباس تبادل می‌شود. البته گاهی در حراجی‌های این فروشگاه‌ها لباس‌هایی با قیمت ۳۰ هزار تومان نیز یافت می‌ شود. لیلا- م دانشجوی رشته فلسفه درباره دلیل خرید لباس سنتی می‌گوید: لباس سنتی معنای خاصی برای قشر دانشجو به همراه دارد ضمن اینکه بسیار خنک نیز هستند. اما مساله اصلی اینجاست که اساسا ویژگی یک لباس سنتی که با فرهنگ ایرانی و اسلامی ما تطابق داشته باشد چیست؟ کاربردی بودن یا نبودن این طرح ها توسط چه سازمان یا نیروی نظارتی مشخص می‌شود و این همه تفاوت قیمت ناشی از چیست؟ طراحی لباس‌های بازار لباس‌های اسپرت یا به قولی مدل‌هایی که بیشتر توسط جوانان مورد استفاده قرار می‌گیرد در رده‌ای کاملا متفاوت چه از لحاظ قیمت و چه نوع و مدل قرار دارد. زمانیکه با فروشنده درباره طراح کارها صبحت می‌کنید تنها پاسخی که دریافت می‌شود این است که مدل‌ها توسط کارگاه ها تعیین می‌شود که به نظر می‌رسد هیچ طراحی در آن دخیل نیست. نگاهی به بدنه و دوخت مانتوها نشاندهنده این است که اکثر الگوهای به کار برده شده در دوخت مربوط به استیل بانوان ایرانی نیست بلکه بیشتر مربوط به زنان آسیای شرقی و یا حتی اروپایی است. سعی نافرجام بسیاری از زنان برای مانکن شدن و رسیدن به اندامی شبیه به این نژاد برای استفاده از طرح‌های بازار، نیز تقریبا بی‌اثر است چرا که سبب شیوع استفاده از داروهای لاغری و مواردی از این دست شده است که خود بر فرهنگ ایرانی ما تاثیری نامطلوب داشته است. طراحی لباس بررسی تفاوت‌های اندامی و چهره‌ای افراد و تولید پوشاکی مناسب با تمامی این ویژگی‌هاست که به نظر می‌رسد در فروش انبوه بازار یا طراحی وجود ندارد و یا اگر هم هست تنها به الگو برداری از دیگر کشورها اقدام به تولید انجامیده است. بسیاری از طراحی‌هایی که با عنوان سنتی و یا مسائلی نظیر این امر وارد بازار شده بدون پژوهش و صرفا بر اساس تصور ذهنی تولید کنند و یا طراح بوده است که به خودی خود تاثیرات منفی در ابعاد مختلف جامعه داشته است. پیوند طراحی لباس با پژوهش یکی از مهمترین راهکارها برای ارئه ویژگی‌های درست و به جا در مورد پوشش اسلامی است. ضمن اینکه ارائه طرح‌های اینچنینی بدون حمایت دولت برای تولید انبوه و نظارت کافی بر مقوله قیمت و تولید بی‌اثر خواهد بود. گزارش از سمیه باقری انتهای پیام/۶۱