سرویس معماری هنرآنلاین : رجبعلی خسروآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران خبرهایی از آخرین تصمیمات برای خانه منسوب به دو شخصیت «ظهیرالاسلام» (یا سردار تنکابنی) میدهد.
او درباره آخرین وضعیت ظهیرالاسلام به خبرنگار ایسنا توضیح میدهد: بیش از یک سال است که ما به دنبال حل مشکلات ظهیرالاسلام هستیم. دوستانی نیز که در حوزه میراث فرهنگی به دنبال این ماجرا بودند، به طور دائم پیگیری کردند. ما دائم موضوع را پیگیری کردیم و راههای مختلفی را رفتیم. شهرداری تهران از خریداری ملک استقبال کرد، اما متأسفانه مسوولان تأمین اجتماعی حاضر به فروش نشدند.
وی ادامه میدهد: از سوی دیگر، یک عده حاضر شدند آنجا را خریداری و تبدیل به یک بخش قابلقبول کنند که این هم مورد توافق قرار نگرفت. حتی مجلس وارد بحث شد، جلسهای برگزار کردند که بنده نیز در آن حضور پیدا کردم. باز هم موافقتی حاصل نشد. آخرین مرحله قرار شد سازمان زیباسازی شهرداری، سازمان میراث فرهنگی و سازمان تأمین اجتماعی تفاهمنامهای امضا کنند.
خسروآبادی میگوید: به موجب این تفاهمنامه، بخشی از هزینه مرمت معماری بنا را سازمان زیباسازی تقبل کرد که این اتفاق در آخرین مرحله و پس از تلاشی بیش از یک سال رقم خورد.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران، امضای تفاهمنامه هفته گذشته توسط این ادارهکل با معاونت اجتماعی - فرهنگی وزارت رفاه، تعاون و خدمات اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی انجام شد که بر اساس آن سازمان تأمین اجتماعی 2 میلیارد تومان اعتبار برای مرمت ظهیرالاسلام را تقبل خواهد کرد؛ آن هم در مدت یک سال و نیم با طرحی که زیر نظر اداره کل میراث تهران خواهد بود تا بنای ظهیرالاسلام به بهرهبرداری برسد و به مدت 10 سال به عنوان «خانه فرهنگ تلاش» در اختیار معاونت اجتماعی- فرهنگی وزارت رفاه، تعاون و خدمات اجتماعی قرار گیرد.
او درباره این خانه فرهنگ اظهار میکند: این خانهای است که قصد دارد فلسفه وجودی کار و تلاش را به یک نوعی در آنجا شکل بدهد و هنرمندان مختلف را با بخشهای گوناگون کارگری و تلاشگری آشنا کند. چون استنباط ما این است که خانه ظهیرالاسلام میتواند زمینه مثبتاندیشی به کار و تلاش را ایجاد کند، پاتوقی برای هنرمندان باشد، مشکلات این حوزه را رصد کند و به نوعی همافزایی در جهت رفع مشکلات در حوزه کارگری ایجاد کند که مطابق با فلسفه وجودی وزارت رفاه، تعاون و خدمات اجتماعی است.
وی اضافه میکند: بر این اساس یک کمیته راهبردی با حضور مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران، معاون اجتماعی- فرهنگی وزارت رفاه، تعاون و خدمات اجتماعی و مدیرکل تأمین اجتماعی استان تهران شکل میگیرد که این کمیته کارکردیهایی را که این بنا باید داشته باشد تعریف می کند.
پیش از این در خبری که دوشنبه 14 دی منتشر شد، مجتبی عبداللهی با اشاره به مرمت و بازسازی خانه ظهیرالاسلام در منطقه 12 گفت: خانه ظهیرالاسلام به طور مستقل برای سازمان زیباسازی نیست و طی انعقاد یک تفاهم نامه با وزارت کار، رفاه و تامین اجتماعی و با همکاری منطقه 12 مرمت و احیا می شود.
وی با بیان اینکه برای احیای خانه ظهیرالاسلام و جلوگیری از تخریب بیشتر این پروژه در دستور کار قرار گرفته است، افزود: کاربری این خانه به صورت مشترک تعیین شده است، چراکه این خانه در حال حاضر در تملک و ملکیت وزارت کار، رفاه و تامین اجتماعی است و شهرداری تهران در مرمت این خانه مشارکت خواهد کرد. همانند کاری که برای موزه علی اکبر خان صنعتی انجام گرفته است.
همچنین براساس گزارش سایت شهرنوشت، معاون خدمات شهری شهرداری تهران با تاکید بر اینکه تنها مرمت این خانه به شهرداری تهران واگذار شده است، ادامه داد: به طور قطع خانه ظهیرالاسلام کاربری فرهنگی خواهد داشت، چراکه این خانه یک مکان تاریخی است و ممکن است به نگارخانه، موزه هنر یا خانه موزه تبدیل شود؛ البته این موارد به عنوان یک پیشنهاد در شورای مشترک مطرح خواهد شد.
این در حالی است که رسانههای خبری آذر ماه امسال از رسیدگی به این خانه البته با حکم قضایی خبر داده بودند.سعادتی، قائم مقام شهرداری منطقه ۱۲ در همین زمان اعلام کرد پیرو مکاتبات مکرر با تامین اجتماعی و درخواست تعیین وضعیت عمارت ظهیرالاسلام و عدم پاسخگویی آن سازمان، شهرداری به این نتیجه رسید برای حفظ و جلوگیری از تخریب بیشتر عمارت و رفع خطر برای عموم شهروندان و همچنین عدم اسکان موقت افراد کارتنخواب در خانه مذکور، نسبت به اخذ حکم قضایی اقدام کند.
سعادتی افزود: در مرحله اول شهرداری نسبت به ایجاد سقف موقت و کاذب برای جلوگیری از تخریب بیشتر عمارت ظهیرالاسلام اقدام و سپس نسبت به محصور سازی فضای پیرامونی اقدام میکند."
او همچنین به صحبتی که محمدمهدی حیدریان، معاون اجتماعی فرهنگی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با روزنامه شرق داشته اشاره کرده و نوشته است؛ "حیدریان اظهار کرد: حدود ٢٠ روز قبل جلسه مشترکی با مسئولان سازمان تأمین اجتماعی و سازمان زیباسازی داشتیم و تفاهم شد در توافقنامهای مشترک، خانه ظهیرالاسلام مرمت و با رویکردی اجتماعی توسعه پیدا کند و مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
عیسی علیزاده، رئیس سازمان زیباسازی هم در همین گفتگو اعلام کرده، تا زمانی که هیأتمدیره سازمان زیباسازی این تفاهم را قبول نکند، چیزی امضا نخواهد شد."
"خانه منسوب به ظهیرالاسلام در بیست و هفتم مرداد ماه سال ۱۳۹۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت ملی شده بود.
در سالهای گذشته تصمیمات فراوانی برای خانه ظهیرالاسلام گرفته شده بود، تبدیلشدن به موزه مطبوعات، دفتر همکاریهای مشترک میراث فرهنگی و شهرداری تهران، دفتر ارتباط مردمی و پاسخگویی به مراجعان تأمین اجتماعی، پارکینگ سازمان تامین اجتماعی، مجتمع تجاری و ... حال امیدواریم این حکم قضایی و تفاهم نامه تا چند روز آینده تبدیل به توافق نامه و اجرای کار مرمتی شود."
پیش از این نیز در خبرها نقل شده بود که سازمان تامین اجتماعی در نظر داشته در محل این خانه تاریخی یک پارکینگ و بنایی جدید احداث کند و حتی طرح آنرا نیز به سازمان میراث فرهنگی استان تهران ارائه کرده اما به دلیل ثبت بودن خانه در فهرست میراث فرهنگی این طرح مسکوت مانده بود. در این شرایط شهرداری تهران نیز با تخریب دیوارهای پیرامونی خانه و عیان شدن بنا توجه مردم را به این خانه افزون ساخت.
این خانه قدیمی به "سید زین العابدین امام جمعه" ملقب به "ظهیرالاسلام" داماد ناصرالدین شاه قاجار تعلق داشته است. دکتر "محسن ظهیرامامی" هفتاد و چندساله از نوادگان ظهیرالاسلام این را می گوید. هرچند او از چهارده سالگی برای تحصیل رهسپار فرانسه شده ولی این خانه را به یاد دارد. خانه ای که در حیاط بزرگ آن به همراه خواهر و برادرانش بازی میکرد. اما دکتر ظهیر امامی نمی داند چه بر سر خانه آمد و چه کسی صاحب بعدی آن شد.
این خانه را آخرین بازمانده ظهیرالاسلام به نام "امیرحسین ظهیرامامی" حدود ۱۵ سال پیش به سازمان بیمه خدمات درمانی فروخت.
سیدزین العابدین امام جمعه پسر سید ابوالقاسم امام جمعه ملقب به ظهیرالاسلام بود. او دختر ناصرالدین شاه را از زنی به نام ضیاء السلطنه به همسری گرفت. پس از فوت پدرش چون میرزا زین العابدین کوچک بود عموی او سید مرتضی کفالت امور امام جمعه را عهده دار شد و زمانیکه به سن رشد رسید به فرمان ناصرالدین شاه، امام جمعه تهران شد. پس از مرگ ظهیرالاسلام؛ او را در مقبره باشکوهی که در زمان حیات برای پدرش ساخته بود و اکنون به سر قبر آقا شهرت دارد، دفن کردند.