سرویس معماری هنرآنلاین : مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان به‌تازگی از استحکام‌بخشی میدان نقش جهان توسط یک هیئت آلمانی خبر داده است. فریدون الهیاری چهارشنبه ۸ مهرماه در جمع خبرنگاران علی‌رغم حواشی و مشکلاتی که درباره میدان نقش جهان وجود دارد، اتفاقات خوبی برای این بنای ارزشمند نوید داده است.

وی همچنین با بیان اینکه مسئله استحکام‌بخشی این میدان یک پروژه جهانی است، از هماهنگی استانداری اصفهان و سازمان میراث فرهنگی با هیئت آلمانی برای عهده‌دار شدن استحکام‌بخشی این بنا و عقد قرارداد با این هیئت طی روزهای آتی خبرداده است.

اما چه تهدیدهایی استحکام‌بخشی این مجموعه منحصربه‌فرد معماری را ضروری کرده است. آغاز ماجرا از هنگام طرح دو طبقه کردن حجره‌های میدان نقش جهان در اصفهان که از سال ۱۳۸۶ آغاز و سال ۱۳۸۸ عملیات آن تکمیل شد؛ و با هشدارهایی نسبت به وارد شدن آسیب به حجره‌های قرارگرفته در طبقه‌ی اول میدان نقش جهان از سوی برخی کارشناسان حوزه‌ی میراث فرهنگی مطرح شد.

همچنین باوجود این‌که طرح عبور قطار شهری محوطه نقش‌جهان، تازه‌ترین تهدید برای یکی از نخستین آثار ایرانی که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده محسوب می‌شود، اما آسیب‌های دیگری هم از سال‌ها پیش در کمین این مجموعه بوده که تااندازه‌ای جلوه بصری این مجموعه کم‌نظیر معماری را تحت‌الشعاع قرار داده است.

شاید جدی‌ترین تهدیدها از این نوع هم مجتمع جدید بلندمرتبه‌ای با عنوان "جهان‌نما" باشد که کارشناسان وقت یونسکو در بازدید از میدان نقش جهان و برج جهان‌نما، علت مخالفت خود با این سازه را مخدوش شدن حریم منظری میدان ثبت جهانی شده نقش جهان اصفهان به دلیل ارتفاع بلند برج جهان‌نما اعلام کردند و با بیان این‌که میدان نقش جهان را نمی‌توان منفرد و مجزا از اطراف آن دید و خط آسمانی و منظر تاریخی و فرهنگی میدان نقش جهان مخدوش شده است، خواستار تعدیل ارتفاع آن شدند؛ مسئله‌ای که با وجود گذشت ده سال هنوز به‌طور کامل اجرایی نشده و هنوز سازه‌های ابتدایی این بنا به‌صورت اولیه باقی مانده و با وجود تهدید یونسکو برای خارج کردن نام این میدان از فهرست آثار جهانی، هنوز برج جهان‌نما به‌طور کامل تعدیل نشده است.

"بررسی‌ها در میدان نقش‌جهان اصفهان را تکمیل کنید"؛ این عبارتی است که در سی‌ونهمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو، اوایل تابستان سال جاری و در پی ارائه پرونده این مجموعه شاخص تاریخی به این سازمان عنوان شد. موضوعی که به گفته معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به یک مسئله‌ی حساس تبدیل ‌ شده و باقی ماندن این مجموعه تاریخی در فهرست میراث جهانی را به دلیل قرارگرفتن در مسیر عبور قطار شهری و تهدیدهای دیگر با چالش مواجه کرده است.

گفتنی است؛ میدان نقش‌جهان هشت بهمن سال ۱۳۱۳ به شماره ۱۰۲ در فهرست آثار ملی ایران و در اردیبهشت سال ۱۳۵۸ به شماره ۱۱۵ جزء نخستین آثار ایرانی بود که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

میدان نقش‌جهان، میدان مرکزی شهر اصفهان است که در قلب مجموعه تاریخی نقش‌جهان قرار دارد. بناهای تاریخی موجود در چهار طرف میدان نقش‌جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد شاه (اصفهان)، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است. علاوه بر این بناها دویست حجره دوطبقه پیرامون میدان واقع شده که عموماً جایگاه عرضه صنایع دستی اصفهان است.

در زمان شاه‌عباس دوم صفوی به دلیل شلوغ شدن بیش‌ازحد بازار اطراف و فروشندگان تصمیم بر آن شد که علاوه بر میدان عتیق یا میدان کهنه و میدان شاه، میدان دیگری ساخته شود. این میدان که محلش بسیار نزدیک به میدان شاه و پشت مسجد شیخ لطف‌الله بود، میدان نو نام گرفت. ازآنجاکه عمارت قدیمی در باغ نقش‌جهان همزمان با ساخت این میدان، تخریب و مصالح آن در آنجا استفاده شد، میدان نو را میدان نقش‌جهان نیز می‌نامیدند.

بسیاری از سیاحان و جهانگردانی که در زمان‌های گذشته به توصیف شهر اصفهان پرداخته‌اند از شکوه و عظمت میدان نقش‌جهان سخن بسیار گفته‌اند و از بازدیدهای سفیران و نمایندگان خارجی و اتباع کشورهای دیگر در این میدان خاطراتی را شرح داده‌اند و بسیاری از مذاکرات تاریخی بین دولتمردان ایرانی و فرستادگان خارجی در میدان نقش‌جهان انجام می‌شد.

انتهای پیام/