به گزارش هنرآنلاین به نقل از سایت اتوود، تام ویسکامب با ساختمان جودوی ملی چین معروف است. در این مصاحبه میتوانید از زبان خودش به آنچه در معماری دلمشغولش کرده است آشنا شوید.
میتوانید خلاصهای از تلاشهای آموزشی و حرفهای که این اواخر بر آنها متمرکز شدهاید را برای مخاطبان ما بازگو کنید؟
طی دو سال اخیر من بر مناسبات میان ابژهها متمرکز بودهام و آنچه آن را "مشکل زیربخشها" میخوانم. زیربخشها برای من دو معنا دارند، اولین لایه معنایی به چگونگی مواجه ساختمانها با کلها به جای تاکید بر روابط از کل به جز برمیگردد. این واقعیت که چگونگی تودهمند کردن و حجم بندی ساختمان، پرداخت فضای داخلی و مفصل بندی میان ریزفضاها و نحوه مواجه با زمین در معماری معاصر برسیاق نوعی سلسله مراتب تدقیق و بر قوام رابطه خطی و پی آیندی سیستمها و زیرسیستمها تعریف شده است، من را عمیقا خسته کرده.
دوست دارم به عوض این رابطه سلسله مراتبی به یک پرداخت افقی بیاندیشیم. چارچوبی که در آن تودهمند کردن و حجم بندی ساختمان، پرداخت فضای داخلی و مفصل بندی میان ریزفضاها و زمین هر کدام چیزهایی هستند برای خودشان اما میتوانند به یک میزان اما به طرق متفاوت بر هم تاثیرگذارند.
هیچ کدام از این عناصر مفهومی و فضایی نمیتواند دیگری را تمام و کمال از آن خود کند و به انقیاد کشند. هر کدام تا میزانی خودمختار هستند و در عین حال همدیگر را درک هم میکنند و به یکدیگر فشار هم میآورند و تا اندازهای کنشهای یکدیگر را رقم هم میزنند ـ به صورت کوتاه مدت با هم ترکیب میشوند. من این پرداخت را "ابژه در ابژه بر ابژه" میخوانم. ما سه لایه ابژه تعریف کردیم؛ ابژههای داخلی، ابژههای از درون محاط شده و درونْ درگیر و ابژههای زمین محور، هدف پاسخ به مسیلهای بود که جفری کیپنس در مقاله "به سوی یک معماری نو" در سال ۱۹۹۳ مطرح کرد: "جعبه در جعبه".
فرقی نمیکند که این ابژهها از درون با هم درگیر باشند یا روی هم قرار گرفته باشند، مهم این است که آنها شخصیت منفرد خود را حفظ میکنند. در این پرداخت شبح ابژه درونی به همان میزان مهم است که شبح ابژه از درون محاط شده و دروندرگیر، درست همچون آکواریومی مملو از ماهی که در هم غوطه ورند.
زمین در این مدل از معماری دیگر پذیرنده صرف معماری نیست، بلکه بیشتر یک ابژه ساکن و از درون تهی ولی بالاپوش شده واجد بارزههای موکد و مشخص است، مشغول مفاهمه با دیگر ابژههای معمارانه و خاکی که بر آن سکناگزین شده است.
دومین لایه معنایی به وجوه بیانی معماری برمیگردد. وجوهی همچون جزییات و تزیینات، وجوهی که در یک فهم تاریخی به واسطه آنکه عملا در پایین دست وجوهی همچون تودهمندکردن حجمی قرار گرفتهاند از یک خودمختاری نسبی برخوردارند. اینجا دقیقا جایی است که مفهوم تــتو وارد کار حرفهای و تدریس من گردید.
تــتو به خودی خود یک سیستم نیست، بلکه بیشتر یک فیگور است که رابطه سستی با بدن برقرار میکند، بعضی وقتها از بدن تبعیت میکند و بعضی وقتها از بدن منحرف میشود و گاهی وقتها به یک فرم اساسی و خودبسنده تبدیل میشود.
تتو میتواند بدون تبعیت کردن از توده سه بعدی در دو بعد بسط یابد، گویی میخواهد شی بودگیاش را تامین کند. من خودم به شخصه دوست دارم تتو را یک چیز سه بعدی در نظر آورم که در یک چیز دیگر قفل میشود یا در آن جا میگیرد.بنابراین تتو در گفتمان من نه یک گرافیک صرف است و نه تزیینات، البته شما میتوانید گاهی وقتها آن را اینگونه ببینید و بعضی وقتها بدان هویت مستقل دهید.
مش یا شبکه خلاف آمد تتوست، نمیتوان آن را به مثابه پدیدهای مستقل تعریف کرد، چرا که همه جا هست. این مفهوم من را به دومین نقطه عطف در مواجه با "مشکل زیربخشها" میرساند. یک لحظه بنیادین در تاریخ معماری دیجیتال، لحظهای احتمالا حول و حوش قرن ۲۱ام، لحظهای که شبکهها و تکتونیکها به ناگهان با یکدیگر ترکیب میشوند.
اصطلاح تکنیک پانلهای پیش ساخته دقیقا در همین زمان ابداع شد، در همهمه یافت چگونگی ساخت فرمهای پیچیده دیجیتالی که در سرتاسر دهه ۱۹۹۰ در مقیاسی وسیع گفتمان معماری را تحت الشعاع خود قرار داده بود. یک طوفان کامل از شبکههای دیجیتال که در قالب فرمهایی که به دنبال رهایی بودند ظاهر شد و البته با محدودیت در مصالح نیز همراه بود، محدودیتی که ذاتی مصالح معدنی است.
بنابراین معماری مبتنی بر پیکره بندی، معماریای که از منطق کل به جز تبعیت میکند، به طور مثال تعریف یک آجر به مثابه بخشی از یک دیوار، بار دیگر در گفتمان معماری مبتنی بر تکتونیکها تثبیت شد.
انقلاب مصالح کامپوزیت اما این طلسم را شکست. مصالح کامپوزیت عملا موجب بازاندیشی اساسی بر معماری تکتونیکی مبتنی بر زمین گردید. خوشبختانه شبکهها محو شدند و به دنیای نرم افزارها بازگشتند؛ متریال افکتس، آرتیکولیشن سورفیس و منطق مونتاژ ناگهان همه گیر شد و حوزهای نو برای رهایی از قیود و شکوفایی معماری معاصر به ارمغان آورد.
مسیله اصلی برای من در حال حاضر این است که مصالح کامپوزیت نیازمند زیباییشناسی نو و مدلهای اجرایی هستند، مدلهایی که بیشتر شبیه پن کیک دریایی کرهایهاست یا گربه کالیکو تا شبکهها.
وجوه مثبت و منفی دانشجویان حال حاضر را در چه میبینید؟
صحبتهای زیادی در مورد دانشجویان نسل y یا نسل هزاره مطرح شده است؛ مسایلی شبیه به اینکه چرا اینها شبیه به ما (مدرسهایشان) فکر نمیکنند؟ فکر میکنم در حال حاضر بهتر آن است که اجازه دهیم دانشجویان نسل y بیشتر شبیه به نسل y باشند و تفاوتهای نسلیشان را به شدت بروز دهند.
یکی از مهمترین بارزههای آنها استفاده از شبکه و شبکه سازی برای حل مشکلاتشان هست. فکر میکنم این یک مدل خوب برای فکر کردن و کار کردن است، مدلی که آنها از قــبـَـل آن پتانسیلهای خود را تقویت میکنند و جهان خود را میسازند. من فکر میکنم نسل من بیش از این نیازمند شبکه بندی شدن هست. فکر میکنم نسل من هنوز خودش را شبیه به نسلهای پیشین مدل میکند و البته این ریشه در این واقعیت دارد که احتمالا چیزی در آن جا برای یادگرفتن وجود دارد.
آیا این اواخر رویههای عجیب یا جذابی مشاهده کردهاید که در چارچوب آن اساتید و دانشجوها توانسته باشند در کنار هم به نتایج خوبی برسند؟
فکر میکنم دوره، دوره تکثرگرایی حداکثری است تا ادغام، به گمان من ضعف عمومی اقتصاد در معماری عملا به نوعی از راه اندازی مجدد فرهنگی منجر میشود. نه در معنای غارنوردی در فشار بلکه به مثابه تقویت موجی از خوشبینی. این تلاش برای من بیشتر بازگشت به دیسیپلین معماری است تا هجرت به درون حوزههای غریب.
من خیلی خوشحال خواهم شد اگر بتوانم پلی بزنم بین حوزههای علایقم در زیستشناسی، هنرها، تکنولوژیهای هوافضا و مسایل کلاسیکی همچون مرز، عمق، گشودگی، توده و تکتونیکها، من به هیچ وجه علاقهای به گذر و ترک دیسیپلین معماری ندارم، به عکس میخواهم معماری را از درون به کار گیرم و چیزها را به درون معماری کشم.
امروز خیلیها هستند که عملا در مورد چیزهایی صحبت میکنند که خارج از دیسیپلین معماری قرار دارد، برای مثال ایدههایی که به رشد و تکامل ساختمانها همچون موجودات زنده میپردازد تا چیزهایی که به وسیله متخصصان آگاه طراحی شدهاند. یا از آن بدتر معماریای که بر قوام جمع سپاری به انجام میرسد، و این خیلی مضحک است، درست مثل این است که فکر کنیم یک گونه از هوش درست شبیه گونهای دیگر عمل میکند.
شما نقش و تاثیر ناخالصیهایی همچون رشتههای مجاور معماری و فرهنگ عامه را در تدریس خود چگونه ارزیابی میکنید؟
آنگونه که من میبینم، همه چیز دورگه و ناخالص است و شما باید نیروی زیادی را صرف پاکسازی این ناخالصیها کنید. و پرسش اساسی این است: چرا؟ من پـیـــنْــتِنتهای فابین ماراکاچیو و اس تی آر پی میوتنتهای بارت هـس را به شدت دوست دارم، چرا که پدیدههای میان رشتهای طبیعی هستند و هیچ دخل و تصرف تصنعیای در خلقشان وجود ندارد. شما دیگر نمیتونید مدونا داشته باشید، ما الان لیدی گاگا داریم. من فکر نمیکنم شما بتوانید معماری خوبی داشته باشید اگر از یک مسیر غیر حرفهای بدان نزدیک شوید. اگر نقاشیهای ماراکاچیو پرداختی سه بعدی به خودشان میگیرند به این معنی نیست که از اصول و نظم ذاتی نقاشی عدول میکند. او عملا توجه ما را معطوف کل تاریخ نقاشی میکند.
انتهای پیام/