سرویس معماری هنرآنلانی: آرامگاه دانیال نبی یکی از آرامگاه‌های مذهبی و با گنبدی اورچین و دوپوسته بی‌نظیر ایران است. دانیال نبی یکی از پیامبران بنی اسرائیل و متولد بیت المقدس است.

دانیال نبی در 12 سالگی به عنوان اسیر در دربار بخت النصر خدمت می‌کند. سپس توسط نبوکدنصر پادشاه بابل اسیر می‌شود و 37 سال در دربار وی می‌ماند و در همان زمان به پیامبری می‌رسد. بعد از فتح بابل به دست کوروش، دانیال نبی به شوش مهاجرت می‌کند و در سن 83 سالگی فوت و جسدش را پس از مومیایی شدن در شرق رودخانه شاوور یا شاهپور دفن می‌کنند. مکان‌های دیگری نیز در عراق، ترکیه، مصر و سمرقند ادعای آرامگاه دانیال نبی را دارند.

در برخی نوشته‌ها آمده تیمور لنگ بقایای دانیال را از شوش به سمرقند برده است. در سمرقند مقبره‌ای وجود دارد به طول 18 متر که منسوب به دانیال نبی است. اما گفته می‌شود تنها یک پای وی در آنجا دفن و مابقی در شوش است. اما مقبره دانیال نبی در خوزستان و شهر شوش از سمت غربی آرامگاه با کاشی‌کاری‌های ایرانی، اسلامی که بر سر در آن نوشته شده، آستانه متبرکه حضرت دانیال نبی تزیین شده است. از سمت شرقی دو مناره به ارتفاع حدود 10 متر در دو طرف قرار دارد. تاریخی که بر روی مناره حک شده 1330 هجری قمری است با استادکاری حاج ملا حسین معمار باشی.

بنای آرامگاه دانیال نبی در سال 1249 خورشیدی به دستور روحانی شیعه جعفر شوشتری و به دست حاج ملاحسین معمار پس از سیل ویرانگر همان سال که باعث تخریب بنای قبلی شده بود، ساخته شد و ضریحی در مرکز آن قرار گرفت. گنبد آرامگاه دانیال نبی به صورت گنبد اورچین بنا شده است. اورچین از گنبدهای رک مخروطی است ولی روی آن پلکانی است و به این گنبد اورچین، پلکانی، مضرس، آناناسی گویند که در جنوب ایران فراوان دیده می شود. گنبد اورچین دانیال نبی دارای 25 طبقه مضرس و دو پوسته است.ساختمان و گنبد موزه آبادان از روی آرامگاه دانیال نبی کپی برداری شده است.

زیر پوسته داخلی روی ضریح تماما آینه کاری شده است و پوسته بیرونی از قسمت داخل صاف و مخروطی است که برای بست آن از چوب درخت کنار یا صدر ختمی استفاده شده است. ارتفاع گنبد نیز در حدود 20 متر و قطر آن در حدود 5 متر است. یکی از ویژگی های این مقبره مقیاس انسانی بودن در پوسته داخلی یا آهیانه آن است. پوسته خارجی کارکرد شهری و نمادین دارد که از دور و از تمام نقاط شر و حتی خارج از شهر به چشم می خورد و همچون خورشیدی تمام منطقه را از نظر می پوشاند.

تقسیم نیروها به وسیله آهیانه که در نهایت منجر به افزایش عمر گنبد می شود از دیگر ویژگی های آن است. این آرامگاه شباهت زیادی به زیگورات جغازنبیل دارد. از سوی دیگر می توان دید که چطور معماران منطقه بومی جنوب از ساقه درخت خرما برای ساخت گنبد استفاده کرده اند. ساقه درخت خرما پله پله ای است و در جنوب فراوان یافت می شود. گنبد دانیال نبی در دوره سلجوقی ساخته می شود اما مشخص است که اندیشه سبک معماری چغازنبیل در ذهن معماران آن روزگار هنوز بر جای مانده است.

آرامگاه دانیال نبی در سال 1310 تحت مجموعه شهر شوش و تل های مجاور آن به شماره 51 در فهرست آثار ملی قرار گرفت اما در سال 1368 لوح المثنی شماره 51 آن ثبت شد.

این آرامگاه هر ساله پذیرای عده کثیری از زائران مسلمان و غیر مسلمان و همچنین توریست های ایرانی و خارجی است. ولی متاسفانه اخبار تازه ای که از این آرامگاه با شکوه و بی نظیر و باستانی به گوش می رسد اخبار خوشحال کننده ای نیست.

به دنبال طرح توسعه مقبره دانیال نبی متاسفانه روز سه شنبه هفته گذشته بخشی از دیوار ضلع غربی این اثر ریزش کرد. گودبرداری هایی که برای احداث مسجد و پارکینیگ در کنار آن صورت گرفته دلیل ریزش کاشی کاری های زیبای این مقبره که مربوط به دوره قاجاریه و پهلوی اول بود، شده است.

طرح توسعه حرم دانیال نبی با هدف توسعه صحن های حرم با مشارکت اداره اوقاف و اداره میراث فرهنگی استان خوزستان به مدت دو سال در حالی آغاز شده که پیشتر فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی نقدهای بسیاری را درخصوص اجرای این طرح وارد کرده بودند.

فعالان میراث‌فرهنگی معتقد بودند، ساخت و ساز در شبستان به بنای اصلی این آرامگاه لطمه وارد می‌کند و اگر طرح توسعه با حساسیت و دقت کامل صورت نگیرد صدمات جبران ناپذیری به بنا وارد می‌شود. در پروسه توسعه حرم دانیال نبی در هفته های گذشته ترک هایی بر دیوارهای بخش های مختلف حرم افتاده بود و باعث توقف کار شده بود اما متاسفانه کار از سر گرفته شد و بی توجه به این نشانه های آشکار ، باعث تخریب دیوار ضلع غربی و آسیب به بخش های دیگری از دیوارهای مقبره از جمله طاق ورودی حرم و باقی کاشی کاری ها شده است.

گفته می شود طرح توسعه حرم دانیال نبی در سال 92 توسط دفتر فنی اداره اوقاف مطرح شد. هدف از این طرح نیز بازسازی رواق های سالن های منتهی به ضریح بود.

درحال‌ حاضر دوستداران میراث‌ فرهنگی و کارشناسان سازمان تمام تلاش خود را می‌کنند که با نظرات کافی، رعایت عرصه و حریم انجام بگیرد و گودبرداری‌ها به‌صورت معدود و با عمق کم انجام شود. از سوی دیگر افزودن الحاقات به بناهای تاریخی غیرقانونی است اما توجیه افرادی که مجوز گرفته‌اند و همچنان اصرار به ساخت رواق‌ها دارند این است که در گذشته رواق‌هایی وجود داشته و اکنون به‌دنبال باززنده‌سازی آن هستند.

سازمان اوقاف با هدف ترویح فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی در استان خوزستان تخریب و دوباره‌سازی 20 بقعه مهم خوزستان را در دستور کار قرار داده که از پرچالش‌ترین پروژه‌های اوقاف در خوزستان در دوره‌ مدیریت‌های گوناگون بوده است. تخریب بقعه علی‌بن مهزیار اهوازی، بقعه سلطان ابراهیم، امامزاده صالح، شاهزاده احمد، هفت‌شهیدان و غیره.. از آن جمله‌اند.

هر چند فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی بر این باروند که برای توسعه حرم دانیال نبی از طرح های دیگری استفاده شود، اما فعالیت روی این پروژه تصویت شده ادامه دارد.

انتهای پیام/