سرویس معماری هنرآنلاین: "قصههای خوب برای بچههای خوب" یکی از کتابهای بهیادماندنی است که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نوشته است. این کتاب هشت جلدی یادگار مهدی آذر یزدی است که سالها برای کودکان قلم زد و به کتاب و کودک عشق می ورزید. پس از مرگاش در سال 88 قرار بود خانه وی در فهرست آثار ملی ثبت شود اما تاکنون هیچ اقدامی در این باره صورت نگرفته است. مالک این خانه که از قضا پسرخوانده آذر یزدی است، ظاهرا هیچ گونه همکاری با سازمان میراث فرهنگی انجام نداده و ملک را به قیمتی بسیار بالا برای فروش گذاشته است. دوستداران آذر یزدی، که با کتاب قصههای خوب برای بچههای خوب خاطرههای بسیار دارند، میگویند که این خانه قابلیت تبدیل شدن به گنجینه (موزه) ادبیات کودک یزد دارد، با این وجود آنچه امروز شاهد آن هستیم، ویرانی روز به روز این خانه است. حسین مسرت، پژوهشگر میگوید: اقدامات ثبت در فهرست آثار ملی این خانه به دلیل نبود همکاری از سوی مالک آن پیش نمیرود. خانه با قیمتی بسیار بالاتر از عرف معمول خانههای یزد به فروش گذاشته شده است. به نظر میرسد که پسرخوانده آذریزدی علاقهای به صیانت از این خانه و تبدیل آن به موزه ندارد.
شرافت، رییس سازمان میراث فرهنگی یزد هم اگر چه گفته بود که قرار است این خانه در فهرست آثار ملی ایران قرار بگیرد اما تاکنون اتفاقی در این زمینه نیفتاده است.
مهدی آذر خرمشاهی معروف به آذر یزدی سال 1301 شمسی در خرمشاه از توابع یزد در یک خانواده جدید الاسلام به دنیا آمد.
خانواده او جزو خانوادههای جدیدالاسلامها بودند. آنها قبلا زرتشتی بودند و سه چهار نسل پیش مسلمان شدند. او مختصر خواندن و نوشتن را در خانه از پدر و قرآن را از مادربزرگ فرا گرفت و در 14 سالگی همراه با کار رعیتی و یا شاگرد بنایی مدت یک سال و نیم صبحهای تاریک به مدرسه خان میرفت.
او تا طلوع آفتاب نزد "آشیخ" که او هم روزها در گیوهفروشی کار میکرد با سه شاگرد دیگر یاد گرفتن عربی را با اصرار پدر شروع کرد. آذر یزدی در همان سن و سال بود که "نصاب" را حفظ کرد و تا "انموزج و الفیه" خواند که بعد آن را رها کرد.
پدرش حاج علیاکبر رشید در همان خرمشاه زراعت میکرد و به امور دینی و مذهبی سخت متعصب بود. او از ذوق و قریحه شاعری بیبهره نبود و به همین خاطر دیوانی از اشعار در مدایح و مراثی ائمه اطهار از خود به جا گذاشت.
آذر یزدی سالها پیش در گفتوگو با روزنامه پیمان یزد درباره پدرش گفته بود که او "مدرسه دولتی و کار دولتی و لباس کت و شلوار را حرام میدانست و به همین علت او را به مدرسه نگذاشت."
به گفته او، قرآن، مفاتیح الجنان، حلیه المتقین، عین الحیات، معراج السعاده، نصاب الصبیان و جامع المقدمات تنها کتابهایی بودند که در خانه آنها دیده میشدند. آذر یزدی در همان سن و سال بود که اولین حسرت زندگی خود را تجربه کرد.
او در گفتوگویی اشاره کرده بود "اولین بار که حسرت را تجربه کردم، موقعی بود که دیدم پسرخاله پدرم که روی پشت بام با هم بازی میکردیم و هر دو هشت ساله بودیم، چند تا کتاب دارد که من هم میخواستم و نداشتم. به نظرم ظلمی از این بزرگتر نمیآمد که آن بچه که سواد نداشت، آن کتابها را داشته باشد و من که سواد داشتم، آنها را نداشته باشم. کتابها، گلستان و بوستان سعدی و تاریخ معجم چاپ بمبئی بود که پدرش از زرتشتیهای مقیم بمبئی هدیه گرفته بود. شب قضیه را به پدرم گفتم. پدرم گفت اینها به درد ما نمیخورد. اینها کتابهای دنیاییاند. ما باید به فکر آخرتمان باشیم. شب رفتم توی زیرزمین و ساعتها گریه کردم و از همان زمان عقده کتاب پیدا کردم که هنوز هم دارم."
آذر یزدی درباره اولین تجربه و برخوردش با کتابفروشی میگوید که این تجربه مربوط به 14 سالگی اوست؛ زمانی که در کارگاه جوراببافی کار می کرد.
مهدی آذر یزدی دو سال بعد از رفتن رضاخان و در بحبوحه جنگ جهانی دوم به تهران آمد و در چاپخانه علمی مشغول به کار شد. بعدها نیز در کتابفروشیهای خاور، ابن سینا، امیر کبیر و بنگاه ترجمه و نشر کتاب به کار نسخهخوانی و غلط گیری و تصحیح میپرداخت.
وی دو بار کتابفروشی راه انداخت که هر دو بار ورشکست شد. پس از آن با یکی از کسانی که در چاپخانه آشنا شده بود، شریک شد و به کار عکاسی حرفهای پرداخت اما مغبون و پشیمان شد. یک بار یک عکاسخانه را خرید، ولی بعد از یک سال واگذارش کرد. پس از آن به یزد آمد و تا پایان عمر در این شهر و در خانه پدری اش در محله خرمشاه زندگی کرد.
مهدی آذریزدی را با این حال بیشتر به خاطر کتابهایی میشناسند که برای کودکان نوشته است. به ویژه "قصههای خوب برای بچههای خوب". مهدی آذر یزدی 87 سال در تجرد زندگی کرد. با این حال بچهها را دوست داشت و بیش از 50 سال برای آن ها نوشت.
آثار او نزدیک به 40 کتاب می رسد که معروف ترین آن ها دوره 8 جلدی "قصههای خوب برای بچههای خوب"، دوره 10 جلدی "قصههای تازه از کتابهای کهن"، مجموعه "قند و عسل"، "مثنوی بچه خوب"، "قصههای ساده" و "مثنوی معنوی" مولوی است. آذریزدی در سال 1347 به سبب نگارش کتاب "قصههای خوب برای بچههای خوب" از سازمان جهانی یونسکو جایزه گرفت. همچنین در سال1345 کتاب قصه های قرآنی او از سوی شورای کتاب کودک به عنوان کتاب برگزیده سال معرفی شد. آذر در سال 79 شمسی خادم قرآن شناخته شد و برای بزرگداشت مقام او در سال های 80 توسبط بنیاد ریحانه الرسول و در سال 85 توسط انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران یادمان نکوداشتی در تهران برگزار شد.
مهدی آذر یزدی 87 سال در تجرد زندگی کرد. با این حال بچهها را دوست داشت و بیش از 50 سال برای آن ها نوشت. او در زندگی هیچ چیز را به اندازه سکوت و آرامش و کتاب دوست نداشت. دوستان و آشنایانش هنگام رفتن به خانه او می بایست رمز خانهاش را بدانند تا در برای آن ها باز شود. دوستانش می گفتند مثلاً باید دو بار پی در پی به در میکوبیدیم تا او بداند که از دوستانش هستیم و در را برای ما باز کند. این نویسنده توانمند و دوستدار کودک، سرانجام در 18 تیر 88 به دیار جاوید شتافت و با گذشت سه سال از مرگ وی هنوز بنای آرامگاه او ساخته نشده است و امید می رود در سال جاری با همت و پیگیری مدیریت جدید بنیاد آذر یزدی این امر محقق شود.
انتهای پیام/