به گزارش سرویس معماری هنرآنلاین؛ در ایران به دلیل کثرت اقوام، این گلایه بسیار به گوش میرسد که چندان به فرهنگ و زبان قومهای مختلف توجه نمیشود. این تفکر هم برخی موارد وجود دارد که این فرهنگها از سوی دولت نادیده گرفته میشود. شاید دولتمردان کمتر به این منظر توجه کردهاند که موزهها چقدر میتوانند در حل این مسئله و ایجاد وحدت ملی تاثیرگذار و راهگشا باشند. چرا که امروزه موزهها دارای کارکردهای مختلف هستند. موزهها میتوانند، پاسخ معجزهآسایی به بسیاری از مشکلات هر جامعه دهند. در واقع موزههای نسل جدید از نیاز انسان عبور کرده و به نیازهای جامعه میپردازد. به نظر میرسد، چنانچه در هر کشوری موزهها بتوانند به درک درستی از نیازهای آن جامعه برسند و اهداف و چشمانداز خود را با آن همسو سازند، میتوانند با رسالتی همگام با اهداف و سیاستهای دولت بسیاری از مشکلات بغرنج آن جامعه را حل کنند. از جمله این نیازها در کشور و جامعه ما، با توجه به حضور اقوام مختلف ایرانی و فرهنگهای متنوع آن، ایجاد وحدت ملی و همبستگی فرهنگی است.
ایجاد چنین اتفاقی میتواند انرژی فزایندهای را در جهت میل به اهداف بالا و متعالی ایجاد کند و چشمانداز روشنی برای توسعهای پایدار به وجود آورد. برای رسیدن به چنین وحدتی لازم است تا با بیان و ملموس کردن تنوع فرهنگها، ریشهیابی وابستگی و پیوستگی آن نیز به باور تبدیل شود. به بیانی با احترام گذاشتن به هویت و ویژگیهای فرهنگی وابستگی به واقعیت پیوستگی آنها نیز پرداخته شود. مصداق فرهنگی ایران وحدت در کثرت و تنوع و تنوع و کثرت در وحدت است. به گونهای که تنوع فرهنگی خصیصه و ویژگی فرهنگ ایرانی است و این تنوع فرصتی است مناسب تا جذابیت این فرهنگ و تمدن جلوهگری کند و انگیزهای دو چندان برای گردشگر داخلی و خارجی به وجود آورد.
این تنوع در پوشاک، رفتار، معماری، هنر، غذا، موسیقی، لهجه و زبان، آداب و رسوم نمایان است و هر یک جاذبههای خاص خود را دارد. مانند درختی تنومند با شاخههای انبوه و در هم تنیده و گلهای رنگارنگ و میوههای متنوع است که میتواند هر ذائقهای را جذب کند.
بر این اساس موزههای منطقهای و محلی با موضوعهای مردمشناسی، هنر، تمدن و غیره میتوانند با بیان خصیصههای متنوع هر فرهنگ ابتدا آن را به بیانی ملموس و مشاهدهگرانه عرضه و پایدار کنند و موجب تداومبخشی آن شوند و هویت هر یک را مغتنم شمرده و در عین حال این واقعیت را به باور برسانند که تمامی این جلوهها ریشه در فرهنگ و تمدنی واحد دارند که آن همانا فرهنگ و تمدن ایرانی بزرگ است که مورد قبول جهانیان خواهد بود.
برای مثال توجه به باورهای فرهنگی و دینی مانند عید نوروز که ریشه در فرهنگ ایرانی دارد و در هر یک از فرهنگهای مربوط به اقوام ایرانی به گونهای جلوهگر میشود، موزهها با پرداختن به این آیین ایرانی میتوانند، درک بهتری از کثرت در وحدت به جامعه بدهند. به همین ترتیب است زبان، موسیقی، معماری، مراسم مذهبی و دینی، مراسم مربوط به پرسهگذاری ( مراسم عزاداری ) اهمیت مهماننوازی مراسم مربوط به ازدواج و غیره ... که هر یک باز ریشه در فرهنگ تمدن و فرهنگ غنی ایرانی دارد.
این مهم به خوبی توسط موزهها قابل پردازش است و چنانچه کاملا عالمانه به آن پرداخته شود، میتواند تحقق یکپارچگی ملی را به همراه داشته باشد و استفاده از راه حلهای سیاسی و نظامی را که همواره در طول تاریخ کشور ما مورد توجه بوده است را منتفی سازد. از دیگر دست آوردهای این اقدام تثبیت فرهنگی است که در هجوم جهانی شدن بنا بر نظر یونسکو مهمترین سپر پایداری و استمرار فرهنگی است.
انتهای پیام/
محمدرضا کارگر
مدیر کل اداره موزه ها و اموال منقول سازمان میراث فرهنگی