به گزارش سرویس معماری هنرآنلاین ؛ جدای از ساختمان ها و بناهای تاریخی که امروز کاربری موزه یافته اند؛ موزه های جدید و تازه ساز نیز به دلایلی هنوز نتوانسته اند خود را به مخاطبانشان به عنوان یک ساختمان با کاربری فرهنگی، تاریخی و هنری بشناسانند و شاید به همین دلیل است که استقبال چندانی از آن ها نشده و معمولا متولیان چنین موزه هایی سعی می کنند با استفاده از امکانات جانبی، تخفیف ها و ... مردم را ترغیب به بازدید از این مکان ها کنند. این در حالی است که سابقه موزه داری در ایران نشان می دهد، این فعالیت در آستانه 150 سالگی خود نیاز به یک تغییر اساسی لااقل در حوزه معماری خود دارد.

موزه هایی که نساخته ایم

فاطمه کاتب از پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی و گردشگری با بیان این که موزه ها در دنیا متحول شده اند به طراحی و معماری موزه ها در دوره کنونی اشاره کرده و به هنرآنلاین می گوید: به دلیل تغییر در محتوای موزه ها، نوع طراحی، کالبد و ظاهر بنای این ساختمان ها نیز تغییر کرده است. نمونه های خارجی موزه ها گواه این مطلبند که در طراحی و معماری آن ها بیش از هر چیز به ارتباط نسل جوان، کودکان و حتی بهره وری نوزادان همراه با مادران اندیشیده شده است. در این موزه ها آموزش انجام می شود بدون این که کسی بفهمد در مکانی برای آموختن قرار گرفته است.

این پژوهشگر با اشاره به این که در حال حاضر برای حمل و نقل اشیا عتیقه ایرانی به دیگر نقاط جهان هیچ بیمه گر جهانی حاضر به بیمه آثار موزه ای ایران نیست به چالش های مسیر موزه داری در ایران اشاره می کند و اضافه می کند: به نظر من به جای این که اصل آثار باستانی مان را از این کشور به آن کشور ببریم تا بتوانیم آن را در موزه های مختلف جهان به نمایش دربیاوریم بهتر است ماکت های آن را ساخته و نمایش دهیم.

به گفته کاتب، طراحی موزه در کشور ما با مشکلات عمده ای مواجه است چرا که هنوز در تفکر مسئولان هر خانه قدیمی و خاک خورده به محلی برای نگهداری اشیا عتیقه بدل می گردد و نام موزه بر خود می گیرد در حالی که می توان با طراحی مکان هایی ویژه موزه آشتی دوباره ای بین مردم و موزه ها به وجود آورد.

طبقه بندی موزه ها را از یاد برده ایم

به گزارش هنرآنلاین؛ به نظر می رسد با وجود همه تلاش ها برای گسترش موزه ها در ایران؛ ساختمانی که بتواند کاربری موزه داشته باشد هنوز به طور کامل معرفی نشده است. فرخ محمدزاده مهر، پژوهشگر معماری درباره طبقه بندی موزه ها می گوید:در طبقه بندی موزه ها هر موزه ای ظرفیت پذیرش همگانی و عمومی را ندارد، بلکه بیشتر تخصصی است و به افراد خاصی اختصاص دارد به همین دلیل نمی توان عدم اقبال عمومی از موزه ها را به عنوان یک نقص برداشت کرد.» او با اشاره به این که هدف مسئولان زنده کردن موزه هاست می گوید که انطباق فعالیت های جنبی با کاربری اصلی موزه یکی از راه های رسیدن به این هدف است:« امروزه یکی از دغدغه های ما این است که موزه ها زنده شوند بنابراین لازم است که یا به فعالیتی متصل شوند یا به فعالانی، که هر دوی این عرصه ها باید با محتوای موزه هم خوانی داشته باشد.

این کارشناس در پاسخ به این سوال که چرا در شرایط فعلی ما از معماری موزه بی بهره ایم؟، اظهار داشت: خوشبختانه معماری دیگری هم نداریم!! به نظر من ابتدا باید به این سوال پاسخ داد که معماری موزه ها باید چه شاخصه ها و ویژگی هایی داشته باشد تا در مرحله بعد به این سوال برسیم که با توجه به این شرایط آیا ما از معماری مختص به موزه ها بهره مند هستیم یا خیر.

خانه های تاریخی که تغییر کاربری یافته اند به گزارش هنرآنلاین؛ ساخت موزه های لوکس و پر زرق و برق این روزها در به یکی از اصلی ترین جاذبه های گردشگری کشورهای خاورمیانه و شرق دور بدل شده با این حال آن چه که در ایران به عنوان موزه ها از آن یاد می شود؛ تغییر کاربری عمارت های قدیمی است که هیچ گاه اصولا برای موزه ساخته نشده اند.

ثریا بیرشک، کارشناس میراث فرهنگی و از معماران با سابقه ایران در خلال تعریف خاطراتی از دوره فعالیت خود در موزه سعدآباد به نقد ایده های بلند پروازانه در ساخت موزه های کشور می پردازد و خاطرنشان می کند:محدودیت های زیادی برای ساخت موزه ها در کشور از نظر بودجه وجود دارد؛ به نظر من باید در میان دو وضع موجود و مطلوب، شرایط ایده آلی را فراهم کرد تا انتخاب برای ما و مسئولان راحت تر شود. این را هم در نظر بگیرید که ما از نظر سوژه بسیار غنی هستیم و گاهی اوقات ناچاریم برای جلوگیری از تخریب آثار تاریخی و یا هنری، بخشی از یک خانه قدیمی یا یک عمارت میراثی را به محلی برای نگهداری این آثار اختصاص دهیم تا وضعیت ساماندهی شان مشخص شود، گو این که بعضی وقت ها همین اماکن به موزه ها بدل می شوند.

او با اشاره به سابقه حضور خود در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مهمترین وظیفه مسئولان در این حوزه را حفظ و نگهداری آثار تاریخی دانست و تاکید کرد که ارتقای کیفیت نمایش این آثار که در معماری موزه ها تجلی پیدا می کند، هدف ثانویه خواهد بود. به اعتقاد او باید برنامه ای برای ساماندهی وضعیت موزه ها در کشور تدوین شود که البته این کار نیاز به متولی مشخصی نیز دارد.

ادامه دارد/