به گزارش سرویس معماری هنر آنلاین؛ در مساجد ایران، جزئیات فضای داخلی مانند رنگ، آرایه و میزان نور به دقت مورد توجه معماران بوده تا جایی که طراحی هر فضا به تناسب عملکرد آن فضا صورت می‌گرفته‌ است. شبستان‌های جنوبی با ارتفاعی معمولا کمتر و طراحی متفاوت از سایر شبستان‌ها بوده‌اند و ایوان‌ها و ورودی‌ها معمولا با دقت کاشی‌کاری می‌شدند.

اگر امروز هنر آجرکاری یکی از هنرهای مهم در عرصه تاریخ معماری کشور به حساب می‌آید باید به خاطر داشت که کاربرد آجر در معماری دوره سلجوقی بسیار رواج پیدا کرد آن چنان که از انواع طرح‌های هندسی در آجرکاری استفاده ‌شد.

به طور کلی هنر آجرتراشی و تزیینی بنا با آجرهای تراشیده، از قرن پنجم قمری در ایران معمول شد. در کنار این تزیینات بسیار زیبای آجری، کتیبه‌ها و خطوط تزیینی،‌ با استفاده‌ از آجر تراشیده، یکی از ویژگی‌های معماری سلجوقیان است که بهترین نمونه‌های آن را در مساجد و مدارس این دوره می‌توان دید.

در کنار این موارد و مصالح که همگی در معماری و معماری داخلی بنا کاربرد داشته‌اند؛ نمی‌توان از هنر ساخت شیشه نام نبرد. شیشه‌های دوره‌ اسلامی ‌که‌ آغاز تولید آن به قرن اول قمری یعنی حدودا قرن هفتم و هشتم میلادی باز می‌گردد روایت‌گر آمیختگی میان تمدن‌های امپراتوری روم شرقی (بیزانس)، پارت و ساسانی‌ در ایران باستان ‌است. با توجه به‌اشیاء شیشه‌ای کشف شده، این هنر در سمرقند،‌ شهر ری،‌ جرجان و نیشابور رونق بسزایی داشته‌ که معماری این شهرها گواهی بر این مدعاست.

وجود اشیاء متعلق به سده پنجم تا اوایل سده هفتم قمری حکایت از رونق صنعت شیشه‌گری در دوره سلجوقی می‌کند و با کشف اشیای شیشه در جرجان و نیشابور می‌توان نواحی خراسان و گرگان را از جمله مراکز ساخت اشیای شیشه‌ای دانست.

اما در بسیاری از بناهای دوره اسلامی، آجرکاری در کنار گچ‌کاری به تزئین درون بنا شکل داده؛ در قسمت بعد بریده‌ای از داستان تعامل و تقابل این دو هنر مهم بازگو می‌شود.

انتهای پیام/

شهاب میرزائیان