هنرآنلاین: واقعه عظیم کربلا، آموزندهترین، مصیبت بارترین و حزن انگیزترین واقعهای است که در طول تاریخ بشر رخ داده است.
تأثیر این واقعه پس از گذشت قرنها، نه تنها کمرنگ نشده، بلکه هر سال پررنگتر نیز شده و میشود. تأثیر این واقعه آنچنان است که پس از گذشت این همه سال، هنوز عاشقان خاندان نبوت و دوستداران ائمه اطهار، بر سر و سینه میزنند و اشک میریزند.
حماسه کربلا تأثیر شگفتی نیز بر ادبیات، فرهنگ و هنر شیعه، به ویژه ایرانیان داشته و دارد. از روزگاران گذشته، این واقعه عظیم در ادبیات ایران زمین نمودی چشمگیر داشته و اشعار زیادی در این باره سروده شده است. از آن زمان تاکنون، همچنان شعرگویی درباره حادثه عظیم کربلا بی وقفه ادامه داشته و خواهد داشت.
هنرهای دیگر نیز درباره کربلا به هنرنمایی پرداختهاند، از خطاطی گرفته تا سینما. در آینه تمام این هنرها تصویر کربلا و کربلاییان تجلی دارد. به جرات میتوان گفت تاثیرگذارترین اثر هنری در عرصه نگارگری و نقاشی تابلو "ظهر عاشورا" استاد محمود فرشچیان است. خلاصه حادثه عظیم کربلا، با آن همه گستردگی در این تابلو جلوه گر شده و بر هر انسانی، با هر دیدگاهی تاثیری شگفت دارد. در عرصه هنرهای نمایشی نیز آثار شاخصی به نمایش در آمده که هنر تعزیه سرآمد آن است. تعزیه خوانان، این واقعه را آنچنان با شور اجرا میکنند که هر بینندهای را تحت تأثیر قرار میدهند. اجرای تعزیه در شهرها و روستاها به یک فرهنگ تبدیل شده است. در عرصه تئاتر نیز نمایشهای مختلفی با موضوع کربلا روی صحنه رفته است که برخی قابل توجه بوده و بعضی از قوتی که باید برخوردار نیستند. تئاتر دینی، تئاتری نیست که فقط در مناسبتها روی صحنه برود. نمایشهای دینی باید در طول سال مدام روی صحنه باشند تا به هویت اصلی برسند. سینما با اینکه رسانهای پرطرفدار است، هنوز دینی که در قبال واقعه کربلا و دیگر وقایع دینی برعهده دارد ادا نکرده است. ساخت فیلمهایی با مضمون دینی که هرازگاهی تولید و روی پرده میروند، نمیتواند ادای دینی محسوب شود. این ضعف بزرگ سینمای ایران است که هرگز چارهای برای آن اندیشیده نشده. در کشورهای صاحب سینما، فیلمهای دینی تاثیرگذاری بارها تولید شده و روی پرده رفتهاند. منظور از فیلم دینی، آن نیست که همواره در فضای تاریخ سیر کنیم و وقایع گذشته را مقابل دوربین ببریم. باید فیلمهایی با فضای جدید ساخته شود که تأثیر آن وقایع، به خصوص واقعه عظیم کربلا را در زندگی امروز نشان دهد. ساخت این گونه فیلمها مطمئناً تأثیر بیشتری روی مخاطبان، به ویژه جوانان خواهد گذاشت. واقعه عظیم کربلا، آنچنان بزرگ است که هنرمندان عرصههای مختلف هنر، حتی ادبیات، هرگز نتوانسته و نخواهند توانست حق مطلب را آنچنان که باید ادا کنند. زیرا از عهده بشر خارج است. با این حال هنرمندان باید تمام تلاش خود را به کار گیرند تا هر چه بهتر این حادثه عظیم را روی کاغذ آورده یا به تصویر بکشند. برای انجام این کار نباید فقط چشم به دست دولتها داشت، باید به روش مردم عمل کرد، همانانی که بدون کمک دولت، تکیهها بر پا کرده و تعزیهها اجرا میکنند. آیینهای عزاداری به خاطر مردمی بودن، بعد از گذشت قرنها، هنوز باشکوهتر از همیشه بر پا میشوند. در عرصه هنر نیز اگر مردم حضور نداشته و از آن حمایت نکنند، هرگز هنر ماندگاری وجود نخواهد داشت. سیدرضا اورنگ