سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: حسین آقاممتحنی مشهور به حمید سبزواری متولد به سال ۱۳۰۴ در سبزوار بود که روزگذشته دار فانی را وداع گفت. پدر حمید سبزواری، "عبدالوهاب"، پیشهور سادهای بود که قریحه شعری داشت. جدش، ملا محمدصادق ممتحنی، شاعری مردمی بود که "مجرم" تخلص میکرد و آثارش در سفری به مشهد و در حمله راهزنان به یغما رفت. ایشان در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۵ مصادف با روز پنجم ماه مبارک رمضان در سن ۹۱ سالگی دار فانی را وداع گفتند.
سبزواری، قبل از مدرسه، قرآن را در خانه و نزد مادرش آموختهبود. او بعداً به مدرسه شیخ حسن داورزنی رفت. او در دوره نوجوانی در سبزوار زندگی میکرد. در سبزوار کتابفروشی به نام خسروی بود. او شعرهای حمید را چاپ کرده و فروخت. حمید میخواست اینکار را در تهران نیز انجام بدهد لیکن این امر صورت نگرفت.
پدر و مادر حمید، شاید اولین اساتید او بودند. او جامع المقدمات را نزد میرزا حبیب جوینی خواندهبود. حاج آقا محمدعلی محمدی نیز از دیگر استادان او بود.
او در نوجوانی شاهد فرهنگستیزی، خشونت و سرکوب احساسات مذهبی مردم توسط رضا شاه پهلوی بود. چهاردهساله بود که سرودن شعر را آغاز کرد. حمید جوان در آن سالها به هر حزب و گروهی که فکر میکرد حامل حقیقت یا حامی محرومانند سری میزد، اما بهسرعت درمییافت که آن سرابها هیچگاه نمیتوانند عطش عدالتخواهی و شوق استقلالجویی او را سیراب کنند، و سرخورده کنار میکشید.
حمید سبزواری بر اثر کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ متواری و مخفی شد. اما بعد خود را به شهربانی سبزوار معرفی کرد و چهار سال در وضعیت بلاتکلیفی و تعلیق طی کرد تا سرانجام تبرئه شد.
مهمترین فعالیت سبزواری، شاعری است. شعر حمید، شناسنامه زمانمند انقلاب است، زیرا کمتر حادثه یا رویدادی است که انعکاس آن در شعر او نباشد. شاعر، با حساسیت ویژه خویش، هر رویداد مهم تاریخ معاصر ایران را با گلواژههای شعرش در حافظه زمانه نقش کردهاست تا آیندگان از یاد نبرند که نسل گذشته در چه شرایط دشواری از آرمانها و انقلابش دفاع کردهاست.
سبزواری ابتدا به شغل معلمی مشغول بود. بعد از حوادث مرداد ۱۳۳۲ از آموزش و پرورش اخراج و سپس کارمند بانک بازرگانی (بانک تجارت پس از انقلاب) در تهران شد و سپس به شاعری روی آورد.
در سال ۱۳۹۳ نشان افتخار "جهادگر عرصه فرهنگ و هنر" به او اهدا شد.
از آثار اوست: "سرود درد"، "سرود سپیده"، "سرودی دیگر"، "تو عاشقانه سفر کن" و "بانگ جرس".
شعری از این شاعر معاصر با عنوان "کابوس" میخوانید:
کیست امشب حلقه بر در میزند میهمانی،آشنایی ،محرمی؟ یا که ره گم کرده ای آزرده جان تا بیاساید ز رنج ره دمی؟
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ هرزه مستیی رانده از میخانه ای در پی میخانه اینجا آمده تا بگیرد باز هم پیمانه ای
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ رسته از زنجیرها دیوانه ایست! با جهان دردمندان آشنا وز جهان عاقلان بیگانه ایست؟
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ سائلی با صد تمنا آمده؟ یا که محرومی ز محرومان شهر رانده از هر سو به اینجا آمده
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ آه شیطان است بازی میکند تا بترساند مرا این نیمه شب در پس در صحنه سازی میکند
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ باد ولگرد است میکوبد به در میبرد هر شب مرا از دیده خواب میزند هر دم به این ویرانه سر
کیست امشب حلقه بر در میزند؟ هیچکس را من ندارم انتظار؟ پیک غم پیغام مرگ آورده است تا چه می خواهد ز جان بی قرار!
از سبزوار تا سرزمین رویا
"از سبزوار تا سرزمین رویا" عنوان کتابی است دربرگیرنده روایت خاطرات زندگی و بررسی آثار حمید سبزواری نوشته فاطمه ابراهیمی و فریبا فرشادمهر که سال 89 توسط انتشارات سوره مهرمنتشر شد.
فاطمه ابراهیمی، یکی از نویسندگان این کتاب میگوید: در بخش زندگینامه روند زندگی استاد سبزواری از کودکی و نوجوانی ایشان در سبزوار و زندگی در خانواده و تاثیری که خانواده و همچنین پدربزرگ وی در شکلگیری افکار و زمینههای شاعری او داشتهاند و تا زمان حال روایت شده است. همچنین در بخش زندگینامه به تحولات تاریخی ایران در آن دوران و از جمله آشنایی سبزواری با آیت الله محمدتقی شریعتی و دکتر شریعتی و آیت الله سید محمود طالقانی و تاثیری که این افراد در نگاه دینی به شعر و مبارزات ایشان داشتهاند، آمده است.
سرودههای انقلابی
بعضی از ترانه های انقلابی استاد سبزواری، هرچند سالها از سروده شدن و اجرای آنها می گذرد ، اما هر بار تازگی و لطف خاص خود را دارد. "الله اکبرخمینی رهبر" ، "آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو" ، "این پیروزی خسته باد" ، "جانباز" ،"خمینی ای امام" ، "دریغا" (در سوگ رحلت امام خمینی) ، "شهید مطهر" (در سوگ شهادت استاد مطهری) ، "برخیزید ای شهیدان" ، "خوش آمدی ای امام ما" و ... تنها تعدادی از ترانه های معروف و خاطره انگیز حمید سبزواری هستند.
برخی رسانه ها تعداد اشعار زیبا و اثرگذار حمید سبزواری را بالغ بر 300 مورد دانسته اند که 70 مورد این سروده ها در سال اول انقلاب به اجرا درآمد.
متن کامل سرود "خمینی ای امام"
خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف هر زمان می رسد از تو این ندا ای اسیران و مستضعفان به پا زیر بار ستم زندگی بس است نزد طاغوتیان، بندگی بس است بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف چون نجات انسان شعار توست مرگ در راه حق افتخار توست این توئی، این توئی پاسدار حق خصم اهریمنان، دوستدار حق بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف چون تو عزم صف دشمنان کنی ترک سر، ترک تن، ترک جان کنی نازم آن عزم دشمن شکار تو خشم تو قهر تو اقتدار تو بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف لرزد از نام تو پایه ستم پشت اهریمنان گشته از تو خم مرز توحید را همچو سنگری حافظ ملت و دین و دفتری بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف ما همه یار تو یاور توئیم دوستدار تو، همسنگر توئیم ای حماسه تو ورد زبان ما این توئی مظهر آرمان ما بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف ره نیابد چو سستی به عزم تو میهراسد ستمگر ز عزم تو این توئی، این توئی مایه امید از قیام تو شد روی ما سپید بود شعار تو به راه حق قیام ز ما تو را درود ز ما تو را سلام خمینی ای امام، خمینی ای امام (2) ای مجاهد ای مظهر شرف ای گذشته ز جان در ره هدف ای پی افکنده شورای انقلاب از تو شد کاخ خودکامگان خراب این زمان پی فکن در پناه دین طرح جمهوری محکم و متین