سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: یک چیزی هست که همه ما میدانیم... یعنی فکر میکنیم میدانیم: و آن اینکه ملت ما کتاب نمیخوانند... دیگر آنکه: اگر بخوانند هم کم میخوانند، خیلی کم... خیلی خیلی کم... و دیگر آنکه: مردم، ذاتا کتابخوان نیستند... کسی هم حوصله ندارد تشویقشان کند بروند کتاب بخوانند... یعنی در ظاهر امر مسئولان ذی ربط بر سر ِ بلندگوی شعار تا توان در جان دارند روایاتی از مفید بودن مطالعه روایت میکنند اما در مرحله اجرا به طرز غم انگیزی خوابشان میگیرد و میروند پی کارِ دیگرشان... انصافا من با چند نفریشان صحبت هم کردم...مثلا پرسیدم: "جناب نماینده مجلس کتاب، این روزها چی میخونید...؟" که فرمودند: " هیچ...وقت ندارم." حق هم با هموست البته... آدم باید روراست باشد... من هم کتاب نمیخوانم... یعنی وقت ندارم... سودمندتر بخواهم بگویم، باید اعتراف کنم وقت هم داشته باشم دیگر حوصلهاش را ندارم... خسته، کوفته، نزار، بی حال میرسی خانه و بعد میخواهی کتاب بخوانی؟... هرگز...
اینها همه مقدمه است... لب کلام این بود: یک چیزی هست که همه ما میدانیم: و آن اینکه ملت ما کتاب نمیخوانند... وَ کلا مقوله کتابخوانی در ایران چیزِ پرتی است... خیلی از کسانی هم که اهل مطالعه هستند، در بند کتب دانشگاهی و مدرسهای و آکادمیک هستند... یعنی رفتهاند سراغ بی سوادی علمی... رفتهاند سراغ مدرک دانشگاهی... رفتهاند سراغ رتبه اداری و الخ... یعنی آبشان با مطالعه توی یک جوی نمیرود اما خب شرایط اجتماعی باعث شده بروند یک لیسانسی، فوق لیسانسی، دکترایی بگیرند، و به همین دلیل پی مطالعات درسی را به تنشان بمالند...
حالا نمایشگاه کتاب که شروع میشود، دیدهاید گر وُ گر وُ گر "مخاطب"(!) سرازیر میشود سوی کتاب... آدم دَرنمیماند خدایی؟ چشمها از حدقه در نمیآیند؟ کف وَ خون در هم نمیآمیزند انصافا؟ پیشترها فکر میکردم مسئله، مسئله تناقض است... یعنی اینکه ملت ما کتاب نمیخوانند ولی خیلی کتاب دوست دارند ماهیتا تناقض دارد... بعد گفتم: "فلانی! اصلا تو از کجا میدانی این آماری که از سرانه مطالعه در کشور میگویند پرت نیست؟ شاید واقعا مردم تا روزی 2- 3 ساعت کتاب میخوانند، کسی نیست ببیند، آمار بگیرد یا اعداد و ارقام واقعی را رسانهای کند..." به عبارت دیگر این سوال پیش آمد که آمارها و عدد و رقمها از کجا آب میخورد... به هر روی چاره کار را زمان گذاشت جلوی پام... خیلی نشستم فکر کردم... شیرین 3 روزِ مدام شد... به این نتیجه رسیدم که آدمی خیال میکند میداند... این را اگر اشتباه نکنم سقراط هم گفته... سقراط هم اصلا کسی نبود روی هوا حرف بزند... البته شاید هم بود... به هر روی حرفم این است که فهمیدم این گزاره که میگویند ما مردمانی هستیم با روزانه سه دقیقه مطالعه، گزاره غلطی است... و همین طور اینکه خیال میکنیم ملت به وقتِ نمایشگاه کتاب، گروه گروه سرازیر میشوند سوی کتاب، خیال باطلی است... میدانید رفقا، ذهن مسموم، افکار مسموم به وجود میآورد... و افکار مسموم از آدم یک عُنُقوی تمام عیار میسازد...
مجتبا هوشیار محبوب