به گزارش هنرآنلاین ، برنامه "گفتوگوی فرهنگی" با موضوع اقتصاد نشر؛ چالشها و معیارها و با حضور محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتاب فروشان تهران، عبدالعظیم فریدونی مدیر انتشارات محراب قلم و نادر قدیانی مدیر انتشارات قدیانی روانه آنتن شد.
محمود آموزگار در ابتدا با اشاره به نمایشگاه بین المللی کتاب تهران گفت: بیست و نهمین دوره نمایشگاه کتاب تهران در حال برگزاری است و دولت در این مدت هزینههای قابل توجهی را برای برگزاری نمایشگاه صرف کرده است و باید دید خروجی این هزینه چه چیزی بوده است یعنی آیا در سرانه مطالعه نقش جدی داشته است و به طور کلی نکات مثبت و منفی آن چه چیزی بوده است.
وی افزود: فکر میکنم نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، نقش بسیار موثری در اقتصاد همکاران ناشر و اهل قلم دارد و بدون استثناء، موقعیت ویژه ای است که حتی خریداران کتاب نیز عموماً فقط در این ایام مشخص، کتاب میخرند.
رئیس اتحادیه ناشران و کتاب فروشان تهران با بیان اینکه ناشران نیز تعهداتشان را به این ماه و در دوره برگزاری نمایشگاه موکول میکنند، اظهار داشت: البته خیلی از کتاب فروشیها معتقد هستند نمایشگاه کتاب با آنها موازی کاری میکند یعنی کاری که آنها باید انجام دهند، در نمایشگاه در حال انجام است و این یکی از نکات منفی عملکرد نمایشگاه است زیرا کتاب فروشیها را به عنوان یکی از ارکان اصلی حوزه نشر، از این گردونه خارج کرده است.
آموزگار خاطرنشان کرد: تا دو سال پیش به کتاب فروشی به مثابه شغلی دیگر نگاه میکردند، یعنی تمام آن هزینهها را کتاب فروشیها داشتند و درآمدشان با دیگر مشاغل قابل قیاس نبود در حالی که در بسیاری از کشورها در یک خیابان اصلی در کنار یک بوتیک گران قیمت، یک کتاب فروشی است و به همین جهت این مسئله توجیه اقتصادی دارد.
رئیس اتحادیه ناشران و کتاب فروشان تهران تاکید کرد: وزارت ارشاد باید کار فروش کتاب را به صاحب کار، یعنی فروشنده کتاب بسپارد. بنابراین این مسئله به عنوان یک نقص در برگزاری نمایشگاه کتاب وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه 75 درصد فعالیت نشر در تهران و 25 درصد آن در دیگر استانها انجام میشود، بیان داشت: باید سعی کنیم این فاصله را در طول یک برنامه چند ساله کاهش دهیم و این کار با تأسیس کتاب فروشیها انجام میشود زیرا تعداد ناشرین کشور چند برابر کتاب فروشیها است.
در ادامه نادر قدیانی در خصوص مشکلات حوزه نشر گفت: اکثر کسانی که در این حوزه فعالیت میکنند یا جوانانی که به این کار سوق پیدا کردهاند به دلیل مشکلات اقتصادی، از این کار کنار میکشند.
وی افزود: وقتی ثبات اقتصادی وجود دارد، ناشران دوست دارند، کتابهایشان را با تیراژ 5 هزار که حداقل نرخ یک چاپخانه است، چاپ کنند، زیرا اگر حتی به اندازه 500 نسخه نیز چاپ کنند باز هم باید هزینه 5 هزار تیراژ را پرداخت کنند. بنابراین وقتی کتابی را با تیراژ پایین چاپ میکنند باعث گرانی کتاب و کاهش فروش آن میشود.
مدیر انتشارات قدیانی با اشاره به تلاش ناشر برای تجدید کتاب با کاهش تیراژها اظهار داشت: وقتی بعد از یک سال ناشر میخواهد کتاب خود را تجدید چاپ کند، قیمت کتاب نیز افزایش پیدا میکند که این موضوع برای خوانندگان مشکلات زیادی به وجود میآورد. اینجا است که وظیفه ناشر بسیار سخت میشود و واحد پژوهش و بازرگانی باید کتابی را انتخاب کند که حداقل تیراژ سه هزار تایی را داشته باشد تا اقتصاد ناشر ضرر نبیند.
قدیانی با بیان اینکه اغلب، ناشران در حوزه فرهنگ عمومی یا کتاب کودک و نوجوان بیشترین ضربه را نسبت به گروههای دیگر نشر میخورند، افزود: ناشران کتابهای دانشگاهی و پزشکی تخصصی هستند و تیراژها و قیمتهایشان به گونه ای است که متناسب با مخاطب است.
در ادامه عبدالعظیم فریدونی در خصوص چالشهای نشر تصریح کرد: بزرگترین مشکل ما در این حوزه نبود یک سیاست گذاری فرهنگی در توسعه و تولید کتاب است یعنی هنوز وضعیت و تکلیف کتاب در کشور روشن نیست. اگر به برنامههای توسعه چهارم و پنجم نگاه کنید وضعیت به همین منوال است و حتی در برنامه توسعه پنجم کلامی از کتاب نیامده است.
مدیر انتشارات محراب قلم ادامه داد: در سیاستهای کلان کشور، راهبردی برای توسعه و رشد مطالعه کتاب نداریم یعنی هنوز مدیران فرهنگی مان راهبردی ندارند که میخواهند در حوزه کتاب و کتاب خوانی چه اقداماتی انجام دهند.
وی از تعدد سازمانها و مراکز مدعی فرهنگ که اقدامات موازی انجام میدهند یاد کرد و بیان داشت: وظایف این سازمانها مشخص نیست و مرکزی که این مراکز را با یکدیگر هماهنگ کند نیز وجود ندارد و هر کسی ساز خودش را می زند و به جای اینکه هم افزایی کنند، موجب اختلاف نیز میشوند.
فریدونی با ذکر مثالی ادامه داد: یکی از این مراکز آموزش و پرورش است و یا کار سازمان تبلیغات اسلامی در حوزه کتاب چیست؟ نزدیک به 39 مرکز فرهنگی بودجه دریافت میکنند. هر کدام چه وظیفه ای در حوزه کتاب و کتاب خوانی دارند؟ آیا اساساً این سازمانها و وزارت خانه در کنار هم نشستهاند و هم افزایی میکنند تا فکری برای مطالعه داشته باشند؟ متاسفانه هیچ کدام چنین کاری نمیکنند و هر کدام مستقل از یکدیگر تکالیفی برای خودشان تعیین کردهاند و باعث اصطحکاک نیز میشوند.
مدیر انتشارات محراب قلم، تغییر مداوم مدیران فرهنگی را یکی از مشکلات این حوزه عنوان و تصریح کرد: این مسئله بسیار بر اقتصاد نشر، تأثیر میگذارد.
قابل ذکر است؛ برنامه "گفتوگوی فرهنگی" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 20 از شبکه رادیویی گفتوگو پخش میشود و علاقه مندان میتوانند برای دریافت فایل صوتی برنامه به سایت رادیو گفتوگو مراجعه کنند.