به گزارش هنرآنلاین ، برنامه"گفتوگوی فرهنگی" با موضوع"بررسی جایگاه شعر و ادبیات در فرهنگ عامه" با حضور محمد همایون سپهر(استاد مردم شناسی)، حسین یاوری (مدرس دانشگاه) و عباس قنبری عدیوی (نویسنده و پژوهشگر فرهنگ عامه) روی آنتن شبکه رادیویی گفت وگو رفت.
در ابتدای این بحث قنبری در خصوص فرهنگ عامه گفت: فرهنگ عامه در کنار فرهنگ رسمی و کلاسیک، بازتابی از اندیشهها، باورها و زبان تودههای مردم است. تمام آنچه در زندگی مردم از لحظه تولد تا مرگ شکل میگیرد جزو فرهنگ عامه و آرمان آنهاست. این شکلها در لالاییها، آواهای کودکانه، شعرهای نوجوانان، ترانههای کار و آواهای چوپانی خود را نشان میدهد.
وی افزود: فرهنگ عامه آن چیزی است که مردم در زندگی خود به کار میبرند و در نسلهای بعد استفاده میشود. در دورههای مختلف حکومتی اعم از پهلوی و قاجار، مردم پخش کننده جملات و عباراتی بودند که منویات آنها را نشان میداد.
در ادامه سپهر در پاسخ به این پرسش که چرا مورخان کمتر به وجه فرهنگ عامه توجه کردهاند، عنوان کرد: دوران کلاسیک در جهان این خصوصیت را دارد که هنر و ادب و موضوعات اجتماعی برای نخبگان و اشراف است. تعدادی از پدیدهها مربوط به عصر مدرن است و این زمینه جدیدی برای ارزیابی و پژوهشهای جدید به وجود میآورد.
وی افزود: به طور کلی در ادبیات کلاسیک شاهنامه، آثار نظامی و دیوان سعدی را داریم که همه فاخر هستند و در تودههای مردم متولد نشدهاند. برای تودههای مردم کیمیای سعادت امام محمد غزالی فرهنگ عمومی را مطرح میکند و با مشروطه تودههای مردم به سمت انقلاب کشیده و زبان از جایگاه اشرافی به توده مردم نزدیک میشود. در همین جا با ایرج میرزا، فرخی یزدی و میرزاده عشقی آشنا میشویم.
در ادامه یاوری در رابطه با فرهنگ عامه و اشعار مربوط به آن گفت: موضوع فرهنگ عامه بسیار فاخر است که در عین حال مغفول واقع شده و افراد کمی مانند دهخدا و باستانی پاریزی به این موضوع پرداختند. پرداختن به فرهنگ عامه کار سختی است و هرکسی نمیتواند از عهده آن برآید.
وی درباره انوشیروان و ارتباط او با مردم عنوان کرد: فرهنگ عامه قبل از ظهور دین اسلام در ایران بوده است و این فرهنگ تنها در ایران نیست بلکه کشورهای دیگر سینماها و نمایشهای فولکلور دارند. به عنوان مثال نمایشهای تخته حوضی و اشعار آن باعث شادی مردم میشود اما افراد مربوطه در حال فوت هستند و یکی از آخرینها مرتضی احمدی بود.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در سر در تمام خانههای تهران آیات قرآن و اشعار پوریای ولی را میدیدید، توضیح داد: جوانمردی، فتوت و معرفت در فرهنگ عامه وجود داشت و از عیاران و جوانمرد قصاب به نیکی یاد میشود. متأسفانه این کتابها طرفدار ندارد و فرهنگ عامه مظلوم واقع شده است.
شایان ذکر است؛ برنامه "گفتوگوی فرهنگی" شنبه تا چهارشنبه ساعت 20 از شبکه رادیویی گفتوگو پخش میشود. علاقمندان میتوانند برای شنیدن فایل صوتی به سایت شبکه مراجعه نمایند.