هنرآنلاین : رئیس سازمان کتابخانه ملی ایران، در اردیبهشت 87 گفت هر شهروند ایرانی در شبانهروز تنها دو دقیقه از وقت خود را به خواندن کتاب اختصاص میدهد که این میزان در مقایسه با کشورهای توسعه یافته همانند ژاپن و یا انگلیس که سرانه مطالعه در حدود 90 دقیقه در روز است و یا در مقایسه با کشورهای در حال توسعهای همانند ترکیه یا مالزی که این عدد نزدیک به 55 دقیقه در روز است، یک فاجعه است که با توجه به حضور فعال فضاهای مجازی و سر به درون گوشیها و تبلتها رفتن شاید بتوان این آمار را به زور اندکی تغییر داد. از سوی دیگر هزینه بالای چاپ و تیراژ پایین کتابها و از سوی دیگر عدم علاقمندی مخاطب برای خرید آثار ادبی نیز باعث شده است تا کتابها دیگر آن رونق گذشته را نداشته باشند، درواقع شاید به جد بتوان گفت که کتاب و ادبیات امروز بی فروغ شده است. اگر روزی ورق زدن کتاب برای کتابخوانها لذتی وصف ناشدنی بود، امروز شاید سرچ کردن و خواندن کتابهای الکترونیکی که به راحتی در دسترس هستند لذت بخش باشد. در این میان گاه حرکتهای خودجوشی از سوی اهل فرهنگ شکل میگیرد که بسیار دلنشین است. مثلا اتفاقی که فرهنگ دوستان اهوازی در ایام عزاداری سالارشهیدان رقم زدند و آن نذر کتاب بود. درست در زمانی که همه به دنبال نذری دادن در اشکال مختلف هستند، نذر کتاب برای ترویج فرهنگ کتابخوانی بسیار نکته پر اهمیتی است و ای کاش بتوان علاوه بر اینکه به فکر غذای جسم بود، به فکر غذای روحمان نیز باشیم. درحالی که ما تلاش میکنیم بلکه بتوانیم یک دقیقه بر سرانه مطالعه بیفزاییم سالهای بسیار دور، مردم فرانسه حرکت خودجوشی را شکل دادند و کتابهایی را که میخواندند در مکانی جا میگذاشتند تا شخص دیگری نیز این امکان را داشته باشد تا بتواند کتابی را مطالعه کند. این رویکرد نه تنها باعث شد تا افزایش سرانه مطالعه درآن کشور بالا برود، بلکه این حرکت خودجوش شکل جدی به خود گرفت و هنوز هم ادامه دارد. هرچند دولت نیز دراین میان نقش کمرنگی را برعهده گرفت و خرده حرکتی در این زمینه انجام داد اما نتوانست دراین زمینه موفق عمل کند. نهاد کتابخانههای عمومی کشور برای ترویج فرهنگ کتابخوانی مدتی تلاش کرد و ایستگاههای مطالعه را راهاندازی کرد اما به دلیل اینکه این موضوع خیلی مطالعاتی نبود و فقط از سر اینکه حرکتی شکل گرفته باشد، انجام شد با وثوق کامل مواجه نشد و به نوعی میتوان گفت شکست خورد. درهمین وانفسای به هم ریخته کمبود سرانه مطالعه و کمبود کتاب جوانان ایرانی حرکتی را که سالها پیش مردم فرانسه شکل دادند شروع کردند و در مکانهای فرهنگی اقدام به این فعالیت کردند، امید است که بتوانند حداقل با این حرکتهای کوچک، کشتی شکسته سرانه مطالعه را در ایران از غرق شدن نجات دهند. اما سوال اینجاست که با پایین بودن سرانه مطالعه و هزینه بالای خرید کتاب، ایا جای گذاشتن کتاب، میتواند حرکت شایستهای باشد و میتواند به امار مطالعه ایران کمک کند یا نه؟ اصلا کتاب خوب را باید معرفی کرد یا بخشید؟ اگر قرار است معرفی شود آیا به بالا رفتن فروش کتاب کمک میکند یا نه؟ اگر قرار است که بخشید آیا فرهنگ مطالعه بالا میرود یا همچنان در همان سطح باقی میماند؟ به نظر میرسد با توجه به سرانه پایین مطالعه بخصوص در بین جوانان حرکتهای اینچنینی میتوانند موتور خاموش شده مطالعه را روشن کنند. بیاییم در کنار فعالیتهای روزانه خود ساعتی هر چند کوتاه را به مطالعه اختصاص دهیم چرا که کتاب میتواند بهترین دوست انسان باشد. انتهای پیام/
زینب افتخاری