سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: درد و رنج در متن داستانی پاتریک زوسکیند از نکات مهم و اساسی به شمار می‌رود و با جرات می‌توان گفت که هدف او از خلق این اثر بررسی جامعه شناختی این مفهوم مهم زندگی بشر باشد. مفهومی که همواره با انسان بوده و در اثر تغییر شرایط گوناگون شده است. مهمترین عوامل ایجادکننده درد و رنج از دیدگاه زوسکیند دوری از مذهب، جنگ خانمان‌برانداز جهانی، سطحی‌نگری در زمینه علم ، شهرنشینی و انزواست.

نویسنده این عوامل را آن قدر اثرگذار می‌داند و سیطره آن‌ها را بر روح و روان آدمی به قدری وسیع حس کرده است که راه نجاتی برای انسان مدرن پیشنهاد نمی کند . شخصیت اصلی داستان اوحضور یک کبوتر را در کنار خود برنمی تابد چه رسد به زندگی اجتماعی سالم و مفیددر کنار همنوعان. آشفتگی‌های روحی یوناتان به حدی است که جدا از پیله تنهایی‌اش هیچ کس و هیچ موجودی را باور ندارد.

"کبوتر" داستان پیچیده‌ای نیست. حکایت همه‌ی انسان‌های مبتلا شده به زندگی مدرن می‌تواند باشد. این که انسان امروز نتواند حتی حضور یک کبوتر که نماد صلح و دوستی، معصومیت و زیبایی است را تحمل کند هیچ وجهه‌ی پیچیده‌ای ندارد. این ادعا را می‌توان با بررسی چند عنصر مهم داستان به راحتی ثابت کرد. نظری به گذشته‌ی یوناتان نوئل، شخصیت اصلی داستان، بر این امر صحه می‌گذارد. یوناتان نوئل در کودکی مادرش را از دست می‌دهد. رازگونه و مطابق شرایط یک فاجعه: "... وقتی از ماهیگیری به خانه دوید؛ او دیگر از دست رفته بود و تنها پیشبند او به جا مانده بود. بدنش به حالت اریب از کنار تکیه‌گاه صندلی بیرون افتاده‌ بود. پدرش می‌گفت: "مادرتون دیگه رفته. اون باید به یه سفر طولانی می‌رفت." همسایه‌ها می‌گفتند: "اونو بردن یه جای دور. اول به پیست دوچرخه‌سواری زمستونی و بعد از اونجا به اردوگاه درانی بردنش که از اونجا به مناطق شرقی می‌زن. معمولا کسی از اونجا برنمی‌گرده." و یوناتان از آن حادثه چیزی نمی‌فهمید، این اتفاق کاملا او را گیج کرده بود. چند روز بعد پدر هم غیبش زد و ناگهان یوناتان و خواهر کوچک‌ترش خود را در قطاری دیدند که به جنوب می‌رفت. و شب هنگام مردانی غریب و ناآشنا آنها را به دنبال خود از علف‌زاری کشان‌کشان به بیشه‌ای برده و دوباره سوار قطار دیگری کرده‌ بودند که به جنوب می‌رفت؛ به دور دست‌ها، به افق‌های دور. بعد عموی آنها که تا آن هنگام هرگز او را ندیده بودند. آنها را با گاری از ایستگاه راه‌آهن سوار کرد، به مرزعه‌ی خود در نزدیکی دهکده‌ پوژه واقع در دره‌ی دورانس آورد و همانجا تا پایان جنگ مخفیانه از آنها نگهداری کرد و بعد تدریجا به آنها اجازه داد در جالیزها کار کنند. "

پس از این زندگی مخفیانه و سال‌های هراس وانزوا و حیرت از این که ارتکاب چه جرمی می‌تواند به خانه به‌دوشی دو کودک تا این حد دامن بزند سال‌های جوانی از راه رسیدند اما یوناتان به درخواست عمویش، که نمادی از اجبارهای اجتماعی است، به خدمت سربازی محدود سه سال خدمت می‌کند. از ناحیه‌ی پا مجروح می‌شود و در بازگشت با خبر می‌شود که خواهرش، تنها بازمانده‌ خانواده‌اش، به کانادا رفته. یوناتان باز هم به درخواست عمو تن می‌دهد و ازدواج می‌کند اما نه برای اطاعت محض بلکه برای رسیدن به آرامش. آن گوهری که قرار نیست یوناتان به آن دست یابد. در ماه چهارم ازدواج‌اش همسر او حامله می‌شود و پسری به دنیا می‌آورد و پاییز همان سال با میوه فروشی روی هم می‌ریزد و فرار می‌کند. یوناتان هم نتیجه می‌گیرد که نباید به کسی اعتماد کرد. حصار تنهایی او هر روز تنگ‌تر می‌شود و او آرامش را در دوری از آدم‌ها می‌یابد.

در ادامه‌ی داستان هیچ‌گاه از خواهر، پدر و مادر، همسر یا حتی پسر یوناتان حرفی به میان نمی‌آید او از آدم‌ها و ارتباط با آنها چند خاطره‌ی تلخ دارد. از دست دادن پدر و مادر، خیانت زن و دوری از فرزند و مهم‌تر از همه دوره‌ی طولانی جنگ که با هیچ کس رحمی نمی‌ورزد پس در کمال بریدگی از آدم‌ها به پاریس می‌رود با چمدانی که همه‌ی زندگی اوست و خیلی زود دیگر دنبال آرامش نیست بلکه تنها سرپناهی می‌خواهد. تنها اتاق را قابل اعتماد می‌داند که هرشب بدون هیچ چشم‌داشتی او را در آغوش می‌گیرد. اتاق زیر شیروانی طبقه‌ ششم یک ساختمان پرجمعیت، اتاق آخر؛ بیست و چهارم در اختیار به یوناتان است و او تصمیم دارد با دادن تمام قسط‌های آن این اتاق دوست‌داشتنی را مال خود کند.

یوناتان نگهبان بانک است. روزی 8 ساعت جلوی در بانک می‌ایستد و به مردم نگاه می‌کند بدون هیچ گونه ارتباطی با آنها قضاوت سختی نیست نظردادن درباره‌ اینکه آیا واکنش یوناتان به حضور آرام یک کبوتر جلوی اتاقش طبیعی است یا نه. او حصار محکمی به دور خود کشیده است و نمی‌خواهد به این حریم سخت تجاوز شود.

مهم‌ترین علل پیدایش درد و رنج از نظرگاه پاتریک زوسکیند جنگ است که با عنایت به متن اثر و دیدگاه‌های طرح شده نویسنده بررسی می‌شود.

انتهای پیام/