سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: یاشار کمال، نویسنده صاحب نام ترکیهای در 91 سالگی در ترکیه درگذشت.
او زاده ۱۹۲۳ در روستایی کردنشین همیته ("گوکچه دام" فعلی)، استان عثمانیه در جنوب ترکیه متولد شد. پدرش ملاک کرد از اهالی وان بوده که در زمان جنگ جهانی اول به چوکوروا فرار کرده است. والدینش تنگدست وان بودند.
یاشار کودکی بسیار سختی را پشت سر گذاشت و در تصادفی چشم راستش را از دست داد و در پنج سالگی شاهد قتل پدر به دست فرزندخوانده او در مسجد در عید قربان بود. حکم آشکار یاشار کمال در سال ۱۹۹۵ در باره سیاستهای دولت ترکیه در مصاحبه وی با مجله اشپیگل، او را به اتهام "تبلیغات تجزیه طلبی" در مقابل دادگاه امنیتی دولت ترکیه قرار داد. محاکمه با حکم برائت وی پایان یافت، اما با انتقاد مجدد وی از عملکرد دولت، یاشارکمال به اتهام "تحریک مردم"، به ۵ سال زندان تعلیقی محکوم شد.
او حکم زندان تعلیقی را نپذیرفت و گفت: "هرمجازاتی میخواهید نقداً" بکنید، چرا که حکم تعلیقی، حکم خودسانسوری را برای من دارد و من نمیخواهم خود را دچار خودسانسوری بکنم، هنوز کارهای انجام نداده بسیاری دارم و باید آنهارا هرچه زودتر تمام کرده و بچاپ برسانم، اما زندگی در ترکیه، آنهم با این حکم تعلیقی، این امکان را از من سلب من کند". با این استدلال یاشارکمال بعد از گرفتن حکم زندان تعلیقی مدتی در سوئد زندگی کرد. او در این باره گفته بود: تنها میخواهم کارهایی را که در دست انجام دارم تمام کرده و بچاپ برسانم، نمیخواهم در هیچ کشوری از جمله سوئد پناهندگی بگیرم. بعد از انجام کارهایم به وطنم ترکیه برمیگردم، دیگر آنوقت هرچه میخواهند با من بکنند". و همین کار را هم کرد.
یاشار کمال که از سال ۱۹۵۰ بکرات بخاطر دفاع از آزادی بیان و تساوی حقوق مردم دستگر و زندانی شده است، بار آخر بخاطر نوشته خود درباره مسئله کردها بنام "ابری سیاه بر آسمان ترکیه" محکوم به یک سال و هشت ماه زندان گردیده بود. اوج خشم یاشار کمال در سال ۱۹۹۷ بود که در اعتراض به زندانی کردن اشبر یاغمور دره لی نویسنده نابینای ترکیه گفته بود: تا آخر عمرم دولت ترکیه را نخواهم بخشید!
یاشار کمال، نویسندهٔ بلند آوازه کرد، در میان خوانندگان ایرانی نامی آشناست. بیشتر رمانهای یاشار کمال به زبان فارسی ترجمه شده و مقبولیت خاص و عام، یافته است. آثار یاشار کمال اگر چه از متن سرزمین و جغرافیایی محدود ومشخصی بر آمدهاند، اما ساختار و محتوایی جهانی دارند. رمان "اینجه ممد" او تاکنون به بیش از ۲۰ زبان منتشر شده و بارها به فیلم در آمدهاست.
کمال در سپتامبر سال ۲۰۱۳ آخرین کتاب خود را منتشر کرد که عنوانش "پرندهای با یک بال" بود. او این کتاب را چهل سال پیش نوشته و در کشوی میز خود نگه داشته بود.
یاشار کمال در اکتبر ۱۹۹۷ به جهت دفاع از صلح و حقوق بشر، موفق به دریافت جایزه صلح ناشران آلمانی شد. این نویسنده شهیر در سال ۲۰۰۸ جایزه بزرگ ادبیات ریاست جمهوری ترکیه را دریافت کرد که یکی از مهمترین جوایز ملی در ترکیه است و به نویسندگان، شاعران، هنرمندان و خوانندگان ملی تعلق میگیرد.
نخستین اثر یاشار کمال "گرمای زرد" (چاپ ۱۹۵۲) بود. او بلا فاصله بعد از چاپ کتاب اینجهممد (محمد قرقی) شهرت یافت. "آنسوی کوهستان"، "اگر ما را کشتند"، "دریا قهر کرد"، "افسانه چیای آگری"، "مرد تنها"، "لانههای پریان"، "پیت حلبی"، "علف همیشه جوان" و "ستون خیمه" از دیگر آثار اوست.
انتهای پیام/