سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: نام واقعی استاندال، هنری بیل است. او یکی از پیشکسوتان ادبیات رئالیسم انتقادی نیز هست. به نظر هم عصران او، چون آثار استاندال اغلب اتوبیوگرافی گونه بودند، نام مستعار را اختیار کرد تا مورد پیش‌داوری غلط کلیسا و فضول‌های باسواد قرار نگیرد.

نیچه در رابطه با استفاده از نام مستعار می‌نویسد: زمانی که کتاب حرفی برای گفتن دارد، نویسنده باید سکوت کند و خود را عقب بکشد. روانشناسان غرب هم به غلط، استفاده از نام مستعار را ترس از پدر زورگو یا انکار خویشاوندی با نام خانوادگی و رابطه با پدر خود می‌دانند. جامعه‌شناسان از دلایل دیگری نام می‌برند، از جمله: فروتنی نویسنده، ترس از تعقیب دولت، ترس از خواننده و جو فرهنگی حاکم، نداشتن اعتماد به نفس لازم، جدی نگرفتن خود، فرار از نام خانوادگی طولانی و چندطبقه، و یا یک بازی مخفی بچه گانه و شوخی با خواننده. یعنی برخلاف نظر بعضی از اهل قلم جنجال برانگیز طلبکار و تازه به دوران رسیده و کم سواد پرمدعای وطنی ما، استفاده از نام مستعار، نه یک توطئه دشمنانه ژورنالیستی است و نه هرزه‌گری بی اصول. درس‌های تاریخ به ما خبر می‌دهد که در دوره‎‌ای از حکومت بوروکراتیک شوروی استالینیستی سابق، به کاربردن نام مستعار طبق قانون ممنوع بود و نویسنده می‌بایست نام مستعار خود را قبلا به مقامات امنیتی اطلاع می‌داد و آن را به ثبت می‌رساند تا سازمان‌های مخوف دولتی بدانند با چه کسی طرف هستند.

در یک جامعه مدنی و دمکراتیک، استفاده از نام مستعار حق طبیعی هر فرد اهل قلمی است. در طول تاریخ سیر اندیشه و جدل، صدها متفکر و هنرمند از نام مستعار استفاده کردند. اعراب و ایرانیان نام تخلص را در آثارشان بکار می‌بردند.

استاندال درسال 1783 متولد شد و در سال 1842 درگذشت. پدرش وکیل دادگستری، و او خود مدتی کنسول فرانسه در ایتالیا بود. آثار استاندال بعد از مرگش تأثیر مهمی روی ادبیات جهان گذاشت. او در آغاز می‌خواست نمایشنامه‌نویس باشد و هرازگاهی با نام مستعار نقدهای تحسین‌آمیز و مثبتی درباره آثار خود در مطبوعات می‌نوشت. او غیر از چند رمان و نوول،خالق مقالات نظری، سفرنامه، و وقایع نگاری نیز هست. از جمله آثار او: "زندانی و کلیسا"، "درباره عشق"، و رمان "سرخ و سیاه" هستند. استاندال یکی از نظریه پردازان ادبی و هنری قرن هجده و نوزده اروپا نیز است. علت جاودانی شدن رمان های محدود او را صداقت خاص ادبی و هنری اش می دانند. او خود می گوید: "نویسنده بزرگ باید از صفر شروع کند و خوانندگان خاص خود را بیابد."

در سه رمان مشهور او، سه قهرمان یا سه نماینده ی مختلف از اقشار و طبقات: کارگری، بورژوازی و اشرافی، سکان تاریخ را در دست می گیرند. استاندال در جوانی آرزو می کرد که روزی بتواند چون شکسپیر، سروانتس و مولیر بنویسد.

او می گوید: "نویسندگی باعث آرامش درونی و روانی اهل قلم می شود، یعنی او می‌نویسد تا خود و محیط و جامعه اطرافش را بهتر بشناسد." استاندال یکی از نقش های ادبیات را، تسلط به مشکلات خود و شناخت زندگی می‌داند. او مدعی بود که با کمک رمان می توان حقیقت را نشان داد، یعنی نقش رمان را مهمتر از نقش کتاب های تاریخی می‌دانست و برخلاف رهنمودهای منتقدین چپ، لذت بردن از مطالعه ی رمان را لازم می دانست و آن را ضعف و ننگی برای نویسنده به حساب نمی‌آورد.

در آثار استاندال اغلب تضاد آرزوهای فردی انسان و روابط غیرعادلانه جامعه بورژوازی و سرمایه داری عمده می‌شوند. چون او به انتقاد از جامعه و فرد می پردازد، مطالعه آثارش حتی امروزه جذابیت خاصی دارند. به علت جانبداری استاندال از جنبش خردگرایی و روح آزادیخواهی قرن هجده اروپا، آثارش تمایلات رئالیستی دارند. او در نوشته‌هایش به افشای کلیسا و روحانیت مسیحی هم پرداخت. اشاعه ی ایده‌های عصر روشنگری باعث شد که استاندال برای حل و فهم مسایل اجتماعی، نیاز به شناخت جهان را احساس کند. او خود مبلغ ارزش‌های دوره روشنگری و مخالف سلطنت شد. طبق فلسفه ادبی استاندال، آگاهی انسان بر اثر مقایسه نظرات و عقاید مختلف حائز می‌شود.

استاندال چون روشنفکران زمان خود می گفت، آب و هوا و تاریخ یک مملکت، فرهنگ و جامعه ی آن را زیر تآثیر قرار می‌دهند.

قهرمانان آثار استاندال معمولا برای آزادی خود مبارزه می کنند و نه برای آزادی دیگران. رمان‌هایش سرنوشت انسان‌هایی هستند که در سال‌های هرج و مرج بعد از انقلاب در جست‌وجوی خود و حقیقت زحمت می‎‌کشند و عرق می‌ریزند. نقش قهرمان در جامعه و اهمیت عشق انسانی، دو موضوع مهم رمان های او هستند. به نظر استاندال، هر قهرمانی دشمن بحران حاکم بر جامعه خود می‌شود و سعی می‌کند برای برطرف کردن آن مسؤولیتی را به عهده بگیرد. ارزش‌های جامعه روبه زوال اشرافی، قهرمان رمان را مجبور می کند که برای دفاع از حقوق فردی و گروه برگزیده وابسته به خود فعالیت کند. او می‌گوید، هر اثر جاودانی ادبی، در خدمت یک ایده آل و هدف بزرگ است.

به نظر مورخین ادبیات، استاندال غالبا بین مکتب رمانتیک و مکتب رئالیست در نوسان بود، گرچه او می کوشد مانند رئالیست‌ها خواننده را خردمندانه قانع کند و نه مانند رمانتیک‌ها با خواننده رابطه ی احساسی و عاطفی برقرار کند. منتقدین ادبی توصیه می‌کنند برای درک آثار استاندال نباید دنبال نظریه ادبی گشت بلکه بایدانگیزه های هنری و روانشناسانه ی او را پیدا کرد. به زبان نیمه فرنگی امروزه، می‌توان گفت که استاندال در رابطه با زنان در جامعه، همچون رمانتیک ها نقش آن‌ها را دراماتیزه و خود آن ها را ایده آلیزه می‌کرد. یعنی او با کمک ادبیات، حدود دویست سال قبل به دفاع از نقش و حقوق و حیثیت و ارزش زنان پرداخت.

انتهای پیام/

علیشاد لربچه